-Friday World 20 Aug 2026
ગાંધી અને સરદારના ગુજરાતમાં દારૂબંધીનો કાયદો આજે પણ અસ્તિત્વમાં છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા સાવ અલગ છે. ભાવનગર જિલ્લાના ખરકડી ગામ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં નકલી વિદેશી દારૂ (ફેક IMFL) પીવાથી અનેક નિર્દોષ નાગરિકોના મોતે આખા રાજ્યને હચમચાવી દીધું છે. આ ઘટનાને વિપક્ષે સીધું ‘માનવસર્જિત હત્યાકાંડ’ ગણાવ્યું છે. છ નાગરિકોના મોત અને ડઝનો લોકો હોસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ હોવાની વાતે સાબિત કરી દીધું છે કે દારૂબંધીનો અમલ માત્ર કાગળ પર જ સીમિત રહી ગયો છે.
ભાવનગરમાં જે ઘટના બની તે માત્ર એક અકસ્માત નથી. મિથેનોલ જેવા ઝેરી રસાયણથી ભરેલી નકલી ‘રોયલ સ્ટેગ’ જેવી બ્રાન્ડની બોટલો યુવાનો અને સામાન્ય નાગરિકો સુધી પહોંચી. પાર્ટીમાં પીવાયેલો આ દારૂ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, દ્રષ્ટિ ગુમાવવા અને અંતે મોતનું કારણ બન્યો. આ દરમિયાન રાજ્યના ગૃહ વિભાગ અને પોલીસ તંત્ર પર સવાલો ઊભા થયા છે કે આટલા વર્ષોની દારૂબંધી છતાં બૂટલેગરો કેવી રીતે બેખોફ બનીને કારોબાર ચલાવી રહ્યા છે?
દારૂબંધીનો અમલ કરાવવામાં પોલીસ તંત્ર નિષ્ફળ નીવડ્યું છે એ વાત હવે છુપાવી શકાય તેમ નથી. બૂટલેગરોને કાયદાનો ડર રહ્યો જ નથી. રાજ્યની સરહદો પર કન્ટેનરો અને ટેન્કરો ભરીને કરોડો લીટર દારૂ અને ડ્રગ્સ આવી રહ્યા છે. પાડોશી રાજ્યોમાંથી માલ આવે છે, નકલી ફેક્ટરીઓ ચાલે છે અને પોલીસની નાક નીચે જ આ વ્યવસ્થા ધમધમે છે. જ્યારે મોત પડે ત્યારે દરોડા પાડીને નાટક કરવામાં આવે છે, કેટલાકને પકડી દેખાડો કરવામાં આવે છે અને થોડા દિવસોમાં અડ્ડા ફરીથી ધમધમતા થઈ જાય છે. આ ચક્ર વર્ષોથી ચાલી રહ્યું છે.
એક તરફ રાજ્યના ગૃહમંત્રી સોશિયલ મીડિયા પર રીલ્સ બનાવીને પ્રચારમાં વ્યસ્ત જોવા મળે છે, ત્યારે બીજી તરફ યુવાપેઢી દારૂ અને ડ્રગ્સના નશાનો શિકાર બની રહી છે. પ્રદેશ કોંગ્રેસ પ્રમુખ અમિત ચાવડા સહિત વિપક્ષના નેતાઓએ સ્પષ્ટ આરોપ લગાવ્યો છે કે ગાંધીનગર સુધી પહોંચતા હપ્તાખોરીના કારણે જ આ દૂષણ દૂર થતું નથી. મુખ્યમંત્રી અને ગૃહમંત્રીની સીધી જવાબદારી હોવા છતાં બૂટલેગરોનું નેટવર્ક ખુલ્લેઆમ ચાલી રહ્યું છે. જો વહીવટ અને પોલીસ સાચા અર્થમાં કાર્યરત હોત તો આવી ઝેરી દારૂની ફેક્ટરીઓ અને સપ્લાય ચેઇન આટલી સરળતાથી ન ચાલત.
ગુજરાતની યુવાપેઢી આ નશાનો સૌથી મોટો ભોગ બની રહી છે. અનેક બહેન-દીકરીઓ અને માતાઓ વિધવા કે અનાથ થઈ રહી છે. ઘરોમાં રોજી રોટી ચલાવનાર સભ્યોનું મોત થતાં પરિવારો તૂટી પડી રહ્યા છે. નકલી દારૂ બનાવવાની આખેઆખી ફેક્ટરીઓ તાજેતરમાં અનેક જગ્યાએ ઝડપાઈ છે, જે સાબિત કરે છે કે આ વ્યવસ્થા પોલીસની નજર હેઠળ જ ચાલી રહી હતી. સરહદો પર સુરક્ષા ચેકિંગ નબળું હોવાના આક્ષેપો વારંવાર ઊભા થાય છે. રોજ કરોડો રૂપિયાનો નશીલો પદાર્થ રાજ્યમાં ઠલવાઈ રહ્યો છે અને તેનો ભોગ યુવાધન બની રહ્યું છે.
આ લઠ્ઠાકાંડને ભાજપ સરકારના શાસનકાળનો વધુ એક ‘માનવસર્જિત હત્યાકાંડ’ ગણાવવામાં આવી રહ્યું છે. દારૂ અને ડ્રગ્સના ખુલ્લેઆમ વેપારને કારણે સમાજમાં અસ્થિરતા વધી રહી છે. સંવેદનશીલ હોવાનો દાવો કરતી સરકારને આ અંગે કોઈ જ અફસોસ દેખાતો નથી એવો આક્ષેપ થઈ રહ્યો છે. ગૃહમંત્રીની વહીવટી નિષ્ફળતા અને પોલીસની શંકાસ્પદ ભૂમિકાને કારણે ગુજરાત ધીમે ધીમે ગુનાખોરી અને નશાના હબ તરફ વળી રહ્યું છે, જે ચિંતાજનક છે.
સવાલ એ છે કે જવાબદારી કોની? કાયદો છે પણ અમલ નથી. પોલીસ છે પણ નિયંત્રણ નથી. નેતાઓ છે પણ પ્રાથમિકતા રીલ્સ અને પ્રચારને અપાઈ રહી છે. જ્યાં સુધી હપ્તારાજ અને મિલીભગતનો અંત નહીં આવે, ત્યાં સુધી આવા કાંડોનું પુનરાવર્તન થતું રહેશે. ભાવનગરની આ ઘટના માત્ર એક જિલ્લાની નહીં પણ આખા રાજ્યની નિષ્ફળતાનું પ્રતીક બની ગઈ છે.
ગુજરાતીઓને હવે સ્પષ્ટ જવાબ જોઈએ છે. દારૂબંધીને સાચા અર્થમાં અમલી બનાવવી હોય તો માત્ર દરોડા અને નિવેદનો પૂરતા નથી. સરહદો કડક કરવી, હપ્તાખોરીનો અંત લાવવો, પોલીસને જવાબદાર ઠેરવવી અને નેતાઓને જમીની વાસ્તવિકતા તરફ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. નહીંતર ગાંધી અને સરદારનું ગુજરાત માત્ર નામે જ શુદ્ધ રહેશે અને વાસ્તવમાં યુવાનોનું ભવિષ્ય ઝેરી દારૂ અને ડ્રગ્સના ઘેરામાં ખોવાતું રહેશે.
આ દુર્ઘટના પછી પણ જો સિસ્ટમમાં મૂળભૂત પરિવર્તન ન આવે તો આવા ‘માનવસર્જિત’ મોતોનું સીરિયલ ચાલુ જ રહેશે. રાજ્યની જનતા હવે માત્ર આશ્વાસનો નહીં પણ કાર્યવાહી અને જવાબદારી માગે છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 20 Aug 2026
#GujaratProhibitionFailure
#BhavnagarHoochTragedy
#SpuriousLiquorDeaths
#DryStateMyth
#HomeMinisterReels
#ManMadeMassacre
#BootleggersUnstopped
#YouthInDanger
#PoliceFailureGujarat
#AccountabilityNow