ગલ્ફ પ્રદેશમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસથી તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. એક તરફ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મધ્યસ્થતામાં થયેલા સીઝફાયરની વાતો ચાલી રહી છે, તો બીજી તરફ ઇરાને ગલ્ફમાં અમેરિકી સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ સ્થિતિ વચ્ચે સઉદી અરબે પણ પોતાનો મૌન તોડી દીધો છે.

બુધવાર, 29 જુલાઇએ સઉદી અરબના સંરક્ષણ મંત્રાલયે સત્તાવાર રીતે જાહેરાત કરી કે તેણે અમેરિકા સાથે મળીને પૂર્વ ઇરાકમાં આવેલા ઇરાન સમર્થિત લશ્કરી અડ્ડાઓ પર હવાઈ હુમલા કર્યા છે. સઉદીના કહેવા મુજબ આ જૂથોનું મુખ્ય લક્ષ્ય સઉદી અરબની તેલ સુવિધાઓ અને ઉર્જા માળખાને નિશાન બનાવવાનું હતું.

હુમલાની પૃષ્ઠભૂમિ શું હતી? 

સઉદી સંરક્ષણ મંત્રાલયે થોડા કલાકો પહેલા જ દાવો કર્યો હતો કે ઇરાકની સરહદમાંથી છોડવામાં આવેલા અનેક ડ્રોન વિમાનોને હવામાં જ તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા. આ ડ્રોન સઉદીની તેલ રિફાઇનરીઓ અને બંદરો તરફ જઈ રહ્યા હતા. 

આ પછી અમેરિકાના સેન્ટ્રલ કમાન્ડે પણ નિવેદન જારી કરીને સ્વીકાર્યું કે અમેરિકી અને સઉદી યુદ્ધ વિમાનોએ સંયુક્ત ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું. આ ઓપરેશનમાં પૂર્વ ઇરાકમાં આવેલા શસ્ત્રાગારો, કમાન્ડ સેન્ટરો અને શસ્ત્રો પહોંચાડતા વાહનોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા. અમેરિકી અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ હુમલા ઇરાન તરફથી સતત થઈ રહેલા ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાઓના જવાબમાં કરવામાં આવ્યા હતા.

સઉદી અરબે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, "અમે પ્રદેશમાં તંગદિલી વધારવા નથી માંગતા, પરંતુ અમારી સાર્વભૌમતા અને ઊર્જા સુવિધાઓ પર થતા કોઈપણ હુમલાનો અમે તેટલો જ કડક જવાબ આપીશું."

ઇરાનનું નામ કેમ આવ્યું?

સઉદી અને અમેરિકી સૂત્રો અનુસાર, આ હુમલા પાછળ ઇરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ - IRGC નો હાથ હોવાનું માનવામાં આવે છે. આરોપ છે કે IRGC ઇરાકમાં સક્રિય જૂથોને અમેરિકી સેના અને સઉદી અરબની તેલ સુવિધાઓ પર હુમલા કરવા માટે તાલીમ અને માર્ગદર્શન આપી રહ્યું હતું.

સઉદી અરબનો તર્ક પણ સીધો છે. તેમનું કહેવું છે કે જે જમીનનો ઉપયોગ કરીને અમેરિકા ઇરાન પર હુમલા કરી રહ્યું છે, તે જ જમીનથી જો જવાબી હુમલા થાય તો યુદ્ધના નિયમ મુજબ જવાબ આપવો જરૂરી બને છે. એટલે જ સઉદીએ રક્ષણાત્મક કાર્યવાહી તરીકે આ પગલું ભર્યું.

ગલ્ફથી યુરોપ સુધી અસર  

આ ઘટના પછી આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકો ચિંતિત થયા છે. થોડા દિવસ પહેલા જ રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધે ફરી વેગ પકડ્યો હતો. હવે મધ્ય પૂર્વમાં પણ સઉદી અરબ જેવો મોટો દેશ સીધો મેદાનમાં ઉતરી ગયો છે. 

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ ત્રણ મોરચા - યુક્રેન, ગાઝા અને હવે ગલ્ફ - એક સાથે ગરમ થવાથી વૈશ્વિક તેલના ભાવ, શિપિંગ રૂટ અને સુરક્ષા સમીકરણો પર સીધી અસર પડશે. ખાસ કરીને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની, જ્યાંથી દુનિયાના 20% તેલ પસાર થાય છે, તેના પર સૌથી વધુ નજર છે.

આગળ શું?

હાલમાં ત્રણ બાબતો નક્કી કરશે કે આ યુદ્ધ કેટલું આગળ વધશે:

1. ઇરાનનો જવાબ: IRGC આ હુમલા પછી કેવો પ્રતિભાવ આપે છે તેના પર બધું નિર્ભર છે. જો જવાબી કાર્યવાહી થાય તો સઉદી-અમેરિકા ગઠબંધન વધુ મજબૂત થઈ શકે.

2. અમેરિકાની ભૂમિકા: ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર એક તરફ સીઝફાયરની વાત કરે છે, બીજી તરફ સંયુક્ત હવાઈ હુમલામાં સામેલ છે. આ બેવડી નીતિ કેટલી ચાલે છે તે જોવાનું રહેશે.

3. સઉદીની કૂટનીતિ: સઉદી અરબ છેલ્લા કેટલાક વર્ષથી ઇરાન સાથે સંબંધ સુધારવાના પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. આ હુમલા પછી તે પ્રયાસોને મોટો ઝટકો લાગી શકે છે.

ગલ્ફનો આ નવો વળાંક બતાવે છે કે મધ્ય પૂર્વ હવે પહેલા જેવો નથી રહ્યો. પ્રોક્સી યુદ્ધ હવે સીધા રાજ્યો વચ્ચેના સંઘર્ષમાં બદલાઈ રહ્યું છે. સઉદી અરબે અમેરિકા સાથે મળીને જે પગલું ભર્યું છે તેનાથી એક સંદેશ સ્પષ્ટ છે - પોતાની સુરક્ષા સાથે કોઈ સમાધાન નહીં.

આગામી 72 કલાક ગલ્ફના ભવિષ્ય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. દુનિયાની નજર હવે તેહરાન, રિયાધ અને વોશિંગ્ટન પર છે. 

#GulfTension  

#SaudiUSAlliance  

#MiddleEastConflict  

#IranProxies  

#IraqAirstrikes  

#OilSecurity  

#Geopolitics2026  

#DonaldTrump  

#IRGC  

#WorldNews  

#Fridayworld 

#Sajjadali 

#Nayani 

मिडिल ईस्ट में महीनों से सुलग रही ईरान और अमेरिका की जंग अब एक नए और खतरनाक मोड़ पर पहुंच गई है। अब तक जो टकराव फारस की खाड़ी तक सीमित था, वो अब भूमध्य सागर और मिस्र के सबसे अहम एनर्जी हब तक फैल गया है। बुधवार को मिस्र के रणनीतिक रूप से बेहद अहम डामिएटा पोर्ट पर खड़े एक अमेरिकी गैस टैंकर को निशाना बनाकर ड्रोन से हमला किया गया। हमले के बाद जोरदार धमाका हुआ और जहाज में भीषण आग लग गई।

क्या हुआ डामिएटा पोर्ट पर

ब्रिटेन की मरीन सिक्योरिटी कंपनी 'एम्ब्रे' के मुताबिक, निशाने पर अमेरिकी स्वामित्व वाला 'एनर्जोस विंटर' नाम का फ्लोटिंग स्टोरेज टैंकर था। धमाका इतना तेज था कि आग आसपास खड़े दूसरे LNG कैरियर 'गैसलाग सेलम' और एक टगबोट तक फैल गई। मिस्र के फायर फाइटर और तटीय सुरक्षा बलों ने घंटों की मशक्कत के बाद आग पर काबू पाया। राहत की बात ये रही कि जहाज पर मौजूद सभी नाविकों को सुरक्षित निकाल लिया गया और इस घटना में कोई जनहानि नहीं हुई।

ध्यान देने वाली बात ये है कि 'एनर्जोस विंटर' कोई आम टैंकर नहीं है। ये FSRU यानी Floating Storage and Regasification Unit है। इसकी LNG स्टोरेज क्षमता करीब 1,38,250 घन मीटर है। मिस्र के पेट्रोलियम मंत्रालय ने आग बुझने की पुष्टि की है, लेकिन ड्रोन हमले के आरोप पर अभी कोई आधिकारिक बयान नहीं दिया है।

ट्रंप की चेतावनी: "अब हमारा वार होगा"

हमले के कुछ घंटों बाद ही अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रंप ने ओवल ऑफिस में पत्रकारों से बात करते हुए ईरान को सीधी चेतावनी दी। ट्रंप ने कहा, "अमेरिका ईरान पर बहुत जोरदार प्रहार करेगा। अब ईरान पर हमला करने की हमारी बारी है। वो जानते हैं कि ये आ रहा है।" 

ट्रंप यहीं नहीं रुके। उन्होंने रूस पर प्रस्तावित प्रतिबंध बिल में ईरान पर भी भारी टैरिफ लगाने की वकालत की, ताकि कानून और सख्त हो सके। इस बयान के बाद पूरे क्षेत्र में तनाव और बढ़ गया है।

क्षेत्र में तनाव चरम पर

डामिएटा पर हमला ऐसे समय हुआ है जब मिडिल ईस्ट में चारों तरफ गोलाबारी और ड्रोन हमले बढ़ गए हैं। इस घटना से कुछ घंटे पहले ही अमेरिका और सऊदी अरब ने इराक में ईरान समर्थित 'पॉपुलर मोबिलाइजेशन फोर्सेज' के ठिकानों पर संयुक्त एयरस्ट्राइक की थी। 

वहीं ईरान ने भी जॉर्डन में अमेरिकी सैन्य बेस पर बैलिस्टिक मिसाइल दागने का दावा किया है। ईरान ने होर्मुज की खाड़ी से गुजरने वाले जहाजों को निशाना बनाने की धमकी भी दोहराई है।

विशेषज्ञों का मानना है कि डामिएटा पोर्ट पर हमला इस बात का संकेत है कि अब ये जंग सिर्फ खाड़ी तक सीमित नहीं रही। भूमध्य सागर, लाल सागर और मिस्र जैसे देश भी अब सीधे इस संघर्ष की जद में आ गए हैं। डामिएटा मिस्र का सबसे बड़ा LNG निर्यात केंद्रों में से एक है। यहां पर हमले से वैश्विक ऊर्जा सप्लाई और गैस की कीमतों पर असर पड़ सकता है।

आगे क्या

फिलहाल आग बुझा दी गई है, लेकिन सवाल ये है कि हमले के पीछे कौन था। किसी संगठन ने अभी तक जिम्मेदारी नहीं ली है। अमेरिका ने ईरान और उसके सहयोगी समूहों की तरफ इशारा किया है। 

एक बात साफ है। ईरान-अमेरिका की ये जंग अब समंदर के रास्तों, एनर्जी इन्फ्रास्ट्रक्चर और तीसरे देशों तक पहुंच चुकी है। अगर आने वाले दिनों में इसी तरह टैंकरों और पोर्ट्स को निशाना बनाया गया, तो दुनिया को एक नए एनर्जी संकट के लिए तैयार रहना होगा।

બંગાળની ખાડીમાંથી નીકળેલી વરસાદી સિસ્ટમ હવે ગુજરાતના દરવાજે ટકોરા મારી રહી છે. તા. 25 જુલાઈએ બનેલું લો પ્રેશર ઓડીશા તરફ આગળ વધીને શક્તિશાળી ડીપ ડીપ્રેસન બન્યું. આજે તે છત્તીસગઢ ઉપર સક્રિય છે અને હવે સીધું ગુજરાત તરફ વળવાની તૈયારીમાં છે. તેના કારણે હવામાન વિભાગે આવતા 48 કલાક માટે રાજ્યભરમાં વ્યાપક વરસાદની આગાહી કરી છે.

ક્યારે અને ક્યાં વરસશે?

મોસમ વિભાગની તાજેતરની બુલેટિન મુજબ આગામી ત્રણ દિવસનું ચિત્ર આ પ્રમાણે છે:

તા. 30 જુલાઈ બુધવાર: 

દક્ષિણ ગુજરાતમાં વરસાદની શરૂઆત જોરદાર રહેશે. સુરત અને નવસારી સહિતના જિલ્લાઓ માટે ભારે વરસાદનું ઓરેન્જ એલર્ટ અપાયું છે. સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક અંશતઃ વિસ્તારોમાં હળવો થી મધ્યમ વરસાદ થઈ શકે છે. બાકીના ગુજરાતમાં 50 થી 75 ટકા વિસ્તારોમાં વરસાદની શક્યતા છે.

તા. 31 જુલાઈ શુક્રવાર: 

આ દિવસ સૌથી મહત્વનો રહેશે. સિસ્ટમ ગુજરાતની નજીક આવતા જ રાજ્યના 75 થી 100 ટકા વિસ્તારોમાં સાર્વત્રિક વરસાદ પડશે. 

અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત, ભરૂચ, તાપી, આણંદ, ડાંગ, નર્મદા જેવા મધ્ય અને દક્ષિણ ગુજરાતના જિલ્લાઓમાં છૂટાછવાયા સ્થળે 8 ઈંચથી વધુ એટલે કે અતિશય ભારે વરસાદનું રેડ એલર્ટ જાહેર કરાયું છે.

સૌરાષ્ટ્રમાં પણ સ્થિતિ ગંભીર રહેશે. રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગર, અમરેલી, ભાવનગર અને બોટાદમાં અતિ ભારે વરસાદની શક્યતા છે. જ્યારે મોરબી, જામનગર, પોરબંદર, જુનાગઢ, દ્વારકા, ગીર સોમનાથ, કચ્છ અને દીવમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ છે.

તા. 1 ઓગસ્ટ શનિવાર: 

વરસાદનો જોર યથાવત રહેશે. ઉત્તર ગુજરાતમાં સિસ્ટમની અસર વધશે. ગાંધીનગર, અમદાવાદ, અરવલ્લી, મહેસાણા, પાટણ, બનાસકાંઠા, વાવ-થરાદ, આણંદ અને ભરૂચમાં અતિ ભારે વરસાદ પડી શકે છે. 

સૌરાષ્ટ્રના લગભગ તમામ જિલ્લા રાજકોટ, જામનગર, સુરેન્દ્રનગર, પોરબંદર, જુનાગઢ, અમરેલી, ભાવનગર, મોરબી, દ્વારકા, સોમનાથ, બોટાદ, કચ્છ અને દીવમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ છે. સુરત અને વડોદરામાં પણ ભારે વરસાદ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે.

ખેડૂતો અને જળાશયો માટે આશાનું કિરણ

આજની તારીખ સુધી ગુજરાતમાં સિઝનનો સરેરાશ 55 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. રાજ્યના જળાશયોમાં પણ આશરે 55 ટકા જેટલો જળસંગ્રહ છે અને 70 ટકા વાવણીનું કામ પૂર્ણ થયું છે. 

પરંતુ સૌરાષ્ટ્રના કચ્છ, પોરબંદર, દ્વારકા જેવા જિલ્લાઓ હજુ પણ વરસાદની મોટી ખાધથી પીડાઈ રહ્યા છે. આજે સૌરાષ્ટ્રમાં વરસાદનો વિરામ હતો, પરંતુ આ નવી સિસ્ટમથી તે વિસ્તારોમાં સારો વરસાદ થવાની આશા બંધાઈ છે. ખાસ કરીને મગફળી અને કપાસના પાક માટે આ વરસાદ જીવાદોરી સમાન સાબિત થઈ શકે છે.

સાવચેતી રાખવી જરૂરી

રેડ અને ઓરેન્જ એલર્ટને પગલે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા, નદીઓમાં પૂર અને શહેરી વિસ્તારોમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા થવાની શક્યતા છે. હવામાન વિભાગે નાગરિકોને વિનંતી કરી છે કે તેઓ બિનજરૂરી બહાર નીકળે, નદી અને નાળા કિનારે ન જાય અને તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરે.

ટૂંકમાં કહીએ તો, બે દિવસના વિરામ બાદ ગુજરાતમાં ચોમાસું ફરી જોર પકડી રહ્યું છે. ડીપ ડીપ્રેસનની આ સિસ્ટમ રાજ્યના મોટા ભાગમાં પાણી પહોંચાડશે, પરંતુ સાથે અતિ ભારે વરસાદની ચેતવણીને કારણે સતર્કતા પણ જરૂરી છે.

इराक की धरती एक बार फिर खून से सनी है। इस बार निशाना वे जवान बने जो कानूनी तौर पर इराक की राष्ट्रीय सुरक्षा व्यवस्था का हिस्सा हैं। सऊदी अरब और अमेरिका के कथित संयुक्त हमले में पॉपुलर मोबिलाइज़ेशन फोर्सेज़ यानी PMF के कई जवान शहीद हो गए।

यह घटना सिर्फ एक सैन्य टकराव नहीं है। यह इराक की संप्रभुता, उसके संविधान और उसकी संसद द्वारा लिए गए फैसलों पर हमला है।

PMF कौन है और कानूनी दर्जा क्या है

पॉपुलर मोबिलाइज़ेशन फोर्सेज़ को अक्सर बाहर की मीडिया में "मिलिशिया" कहकर पेश किया जाता है। लेकिन हकीकत अलग है। 

2016 में इराकी संसद ने कानून पास करके PMF को इराकी सशस्त्र बलों का आधिकारिक हिस्सा घोषित किया। यह सीधे इराक के कमांडर इन चीफ यानी प्रधानमंत्री के अधीन काम करता है। इसका बजट, ट्रेनिंग और ऑपरेशन सब इराकी रक्षा ढांचे के तहत होते हैं। 

ISIS के खिलाफ लड़ाई में PMF ने सबसे आगे रहकर कुर्बानी दी। मोसुल से लेकर फलूजा तक, हजारों PMF लड़ाकों ने अपनी जान देकर इराक को आतंक से बचाया। आज भी यह फोर्स इराक की सीमाओं, पवित्र स्थलों और आम नागरिकों की सुरक्षा में तैनात है।

इसलिए जब PMF के किसी जवान पर हमला होता है तो वह हमला किसी गैर-कानूनी समूह पर नहीं, बल्कि इराक की वर्दीधारी राष्ट्रीय सेना पर होता है।

 हमले का संदर्भ और संप्रभुता का सवाल

इराकी धरती पर बिना बगदाद की इजाजत के कोई भी सैन्य कार्रवाई अंतरराष्ट्रीय कानून और इराक की संप्रभुता का उल्लंघन है। संयुक्त राष्ट्र चार्टर भी यही कहता है कि किसी देश की क्षेत्रीय अखंडता का सम्मान करना हर राष्ट्र की जिम्मेदारी है।

जब हमले का निशाना PMF बनता है तो संदेश साफ है: इराक को अपने फैसले खुद लेने से रोका जा रहा है। इराक ने 2014 में आतंक के खिलाफ खुद खड़े होने का फैसला किया था। संसद ने PMF को मान्यता देकर यह तय किया कि इराक की सुरक्षा इराकी करेंगे। 

बाहर से आकर इराकी सुरक्षा कर्मियों को निशाना बनाना, इसका मतलब है इराक की संसद, उसकी सरकार और उसके लोगों के फैसले को नकारना।

 शहादत का मतलब

हर शहीद के पीछे एक परिवार है। एक मां है जिसने बेटे को देश के लिए भेजा। एक बच्चा है जो पिता की वर्दी देखकर बड़ा हुआ। PMF के जवान किसान, शिक्षक, इंजीनियर और मजदूरों के बेटे हैं। ISIS के खिलाफ युद्ध के बाद उन्होंने हथियार नहीं, बल्कि शांति को चुना। फिर भी जब देश को जरूरत पड़ी तो वे फिर सीमा पर खड़े हो गए।

शहादत सिर्फ आंकड़ा नहीं होती। यह उस इरादे की गवाही है जिसके साथ इराकी लोग अपना देश बनाना चाहते हैं: बिना बाहरी दखल के, बिना किसी की कठपुतली बने।

 इराकी जनता और क्षेत्र की प्रतिक्रिया

हमले के बाद इराक के विभिन्न शहरों में शोक सभाएं हुईं। बगदाद, नजफ, कर्बला और बसरा में लोग सड़कों पर आए और शहीदों को श्रद्धांजलि दी। संसद के कई सदस्यों ने कहा कि इस हमले का जवाब कूटनीतिक और कानूनी दोनों स्तरों पर दिया जाएगा।

क्षेत्र के विश्लेषक मानते हैं कि इराक को अस्थिर करने की कोशिशें नई नहीं हैं। लेकिन हर बार इराकी जनता ने एकजुट होकर इसका जवाब दिया है। PMF का गठन भी इसी एकजुटता का नतीजा था।

 आगे का रास्ता

इराक आज पुनर्निर्माण के दौर में है। स्कूल बन रहे हैं, अस्पताल खुल रहे हैं, तेल के अलावा दूसरे उद्योगों पर काम हो रहा है। इस प्रगति को रोकने के लिए ही बाहरी ताकतें इराक की सुरक्षा व्यवस्था को निशाना बनाती हैं।

लेकिन इराक का संविधान और उसकी संसद मजबूत हैं। PMF का कानूनी दर्जा इस बात का सबूत है कि इराक अपने भविष्य के फैसले खुद लेगा। शहीदों का खून इस बात की गारंटी है कि इराकी संप्रभुता से कोई समझौता नहीं होगा।

अंत में एक बात साफ है। इराकी धरती पर इराकी सुरक्षा बलों की जान लेना कोई "आम हमला" नहीं कहा जा सकता। यह इराक के कानून, उसकी संसद और 4 करोड़ इराकियों की इच्छा पर हमला है। 

आज पूरा इराक एक आवाज में कह रहा है: शहीदों को सलाम, संप्रभुता को सलाम।

#IraqSovereignty

#PMF

#IraqiArmedForces

#MartyrsOfIraq

#StandWithIraq

#NoToAggression

#Baghdad

#RespectIraq

#JusticeForPMF

#NationalUnity

#Fridayworld 

#Sajjadali 

#Nayani