November 03, 2026
રાજકોટ શરમજનક નંબર-1: ગુજરાતમાં સૌથી વધુ 17 નકલી ડોક્ટરો રાજકોટમાંથી ઝડપાયા, સફેદ કોટ પાછળ છુપાયેલો કાળો ધંધો ઉઘાડો
રાજકોટ શરમજનક નંબર-1: ગુજરાતમાં સૌથી વધુ 17 નકલી ડોક્ટરો રાજકોટમાંથી ઝડપાયા, સફેદ કોટ પાછળ છુપાયેલો કાળો ધંધો ઉઘાડો
-Friday World Nov 4,2026
રાજકોટ / ગાંધીનગર. સફેદ કોટ જોઈને આપણે ભગવાન માની લઈએ છીએ. ગળામાં સ્ટેથોસ્કોપ જોઈને આપણને લાગે છે કે આ માણસ આપણો જીવ બચાવશે. પણ રાજકોટમાં આ ભરોસો જ સૌથી મોટો દગો બની ગયો છે.
ગુજરાત સરકારના આરોગ્ય વિભાગે છેલ્લા 15 દિવસમાં આખા રાજ્યમાં કરેલી મોટી ઝુંબેશમાં એક ચોંકાવનારું સત્ય બહાર આવ્યું છે. રાજ્યમાં કુલ 38 શંકાસ્પદ બોગસ ડોક્ટરો મળ્યા, તેમાંથી એકલા રાજકોટ જિલ્લામાંથી 17 નકલી ડોક્ટરો ઝડપાયા છે. એટલે કે ગુજરાતના લગભગ અડધા નકલી ડોક્ટરો ફક્ત રાજકોટમાં જ ફરી રહ્યા હતા.
સુરતમાં 9, ગીર સોમનાથમાં 3, સુરેન્દ્રનગરમાં 2 અને બાકીના અન્ય જિલ્લાઓમાંથી મળ્યા. 35 લોકો સામે FIR દાખલ થઈ ગઈ છે. આ આંકડો માત્ર આંકડો નથી, આ તમારા અને અમારા પરિવારના જીવ સાથે રમાયેલી રમતની ચોપડી છે.
15 દિવસ, 298 ટીમ, અને એક મોટો પર્દાફાશ
આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરિયાએ મંગળવારે જાહેરાત કરી કે આરોગ્ય વિભાગે 298 ખાસ ટીમો બનાવી હતી. આ ટીમોમાં આરોગ્ય વિભાગના અધિકારીઓ સાથે લોકલ પોલીસ, ક્રાઈમ બ્રાન્ચ અને SOG ના જવાનો પણ હતા.
આ ટીમોએ સતત 15 દિવસ સુધી અમદાવાદ, સુરત, રાજકોટ સહિત આખા રાજ્યમાં દરોડા પાડ્યા. નાની નાની ગલીઓમાં, ગામડાઓમાં, શહેરના ખૂણામાં ચાલતા દવાખાનાઓની તપાસ કરી. ડિગ્રી માંગી, રજિસ્ટ્રેશન નંબર માંગ્યો, દવાઓની તપાસ કરી.
પરિણામ? 38 જણા પાસે કોઈ જ માન્ય ડિગ્રી જ નહોતી. કોઈએ 10મું પણ પાસ કર્યું નહોતું, તો કોઈએ માત્ર કોઈ મોટા ડોક્ટર પાસે 2-3 મહિના કમ્પાઉન્ડર તરીકે કામ કર્યું હતું અને પછી પોતાનું બોર્ડ લગાવી દીધું હતું - ડૉ. પટેલ, ડૉ. શાહ, ડૉ. સોલંકી.
રાજકોટમાં જ કેમ સૌથી વધુ?
સવાલ એ છે કે રાજકોટમાં જ સૌથી વધુ નકલી ડોક્ટરો કેમ? જવાબ છે - રાજકોટ સૌરાષ્ટ્રનું હબ છે.
રાજકોટ આસપાસ સેંકડો નાના ગામડા છે. ગોંડલ, જેતપુર, ધોરાજી, ઉપલેટા, જામકંડોરણા, કોટડા સાંગાણી - આ બધા તાલુકાઓમાંથી લોકો સારવાર માટે રાજકોટ આવે છે. ગામડામાં સરકારી દવાખાનામાં ડોક્ટર નથી, કે હોય તો દૂર છે. એટલે લોકો પાસેના ગામના "ડોક્ટર સાહેબ" પાસે જાય છે.
આ નકલી ડોક્ટરો 50 રૂપિયામાં દવા આપે છે, બાટલો ચડાવી દે છે, ઈન્જેક્શન મારી દે છે. ગરીબ માણસને લાગે છે કે 500 રૂપિયા બચી ગયા. પણ તેને ખબર નથી કે તે 50 રૂપિયામાં પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂકી રહ્યો છે.
બીજું કારણ છે - રાજકોટમાં મેડિકલ કોલેજો અને હોસ્પિટલો ઘણી છે. ત્યાંથી કમ્પાઉન્ડર, વોર્ડ બોય, લેબ ટેક્નિશિયનનું કામ શીખીને લોકો બહાર નીકળીને પોતાની પ્રેક્ટિસ શરૂ કરી દે છે. તેમને દવાઓના નામ આવડી જાય છે, પણ બીમારીની સમજ હોતી નથી.
ત્રીજું કારણ છે - રાજકોટ શાપર-વેરાવલ જેવા ઔદ્યોગિક વિસ્તારો છે. ત્યાં હજારો મજૂરો રહે છે. તેમને સસ્તી સારવાર જોઈએ છે. આ મજૂરો જ આ નકલી ડોક્ટરોના સૌથી મોટા શિકાર બને છે.
આ નકલી ડોક્ટરો શું શું કરે છે?
તપાસમાં જે બહાર આવ્યું તે ડરાવનારું છે.
કેટલાક નકલી ડોક્ટરો તો ઓપરેશન પણ કરતા હતા. નાની-મોટી ગાંઠ કાઢવી, ટાંકા લેવા, ડિલિવરી કરાવવી - આ બધું તેઓ ભાડાના મકાનમાં કરતા હતા. કોઈ ઓક્સિજન નહીં, કોઈ ઈમરજન્સી દવા નહીં, કોઈ લાયસન્સ નહીં.
કેટલાક લોકો સ્ટેરોઈડવાળી દવાઓ આપતા હતા. તાવ હોય તો એક જ ઈન્જેક્શનમાં તાવ ઉતરી જાય. દર્દી ખુશ થઈ જાય - "ડોક્ટર તો જાદુગર છે". પણ તેને ખબર નથી કે તે સ્ટેરોઈડ તેની કિડની, લિવર અને હાડકાંને અંદરથી ખોખલા કરી રહ્યું છે.
કેટલાક લોકો એક જ સિરિંજ બે-ત્રણ દર્દીને વાપરતા હતા. એનાથી હેપેટાઈટિસ, HIV જેવા રોગો ફેલાવાનો ખતરો છે.
કેટલાક લોકોએ તો એન્ટિબાયોટિક દવાઓ એવી રીતે આપી કે આખા ગામમાં એન્ટિબાયોટિક રેઝિસ્ટન્સ ફેલાઈ ગયો. એટલે કે હવે સાચી દવા પણ અસર કરતી નથી.
એક સાચી ઘટના - જેણે રાજકોટને હચમચાવી દીધું
ગયા મહિને રાજકોટના એક ગામમાં એક 8 વર્ષના બાળકને તાવ આવ્યો. પરિવાર તેને ગામના "ડોક્ટર" પાસે લઈ ગયો. ડોક્ટરે બાટલો ચડાવ્યો. બાળકને એલર્જી હતી, તેને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ. ડોક્ટર પાસે ઓક્સિજન પણ નહોતો. બાળકને રાજકોટ સિવિલ હોસ્પિટલ લઈ જતા સુધીમાં ઘણું મોડું થઈ ગયું હતું.
આવી કેટલીય ઘટનાઓ છે જે છાપામાં આવતી જ નથી. લોકો શરમના માર્યા કે ડરના માર્યા ફરિયાદ કરતા નથી.
સરકાર હવે શું કરશે?
આરોગ્ય મંત્રીએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે - આ ઝુંબેશ દિવાળી પછી પણ ચાલુ રહેશે. સરકાર નક્કી કરી ચૂકી છે કે કોઈ પણ અયોગ્ય વ્યક્તિ લોકોના જીવ સાથે રમત નહીં રમી શકે.
હવે દરેક જિલ્લામાં કાયમી ટીમ રહેશે. કોઈ પણ વ્યક્તિ 104 હેલ્પલાઈન પર ફોન કરીને નકલી ડોક્ટરની ફરિયાદ કરી શકશે. ફરિયાદ કરનારનું નામ ગુપ્ત રાખવામાં આવશે.
જે ડોક્ટરો પાસે માન્ય ડિગ્રી નથી, તેમને 3 વર્ષ સુધીની જેલ અને 5 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે. જો કોઈ દર્દીનું મોત થાય તો તેમની સામે હત્યાનો કેસ પણ થઈ શકે છે.
તમે નકલી ડોક્ટરને કેવી રીતે ઓળખશો? 7 નિશાનીઓ
1. ડિગ્રી બોર્ડ પર ન હોય: સાચો ડોક્ટર પોતાની MBBS, MD, BAMS ની ડિગ્રી દિવાલ પર લગાવે છે. નકલી ડોક્ટર ફક્ત "ડૉ." લખે છે.
2. રજિસ્ટ્રેશન નંબર ન હોય: ગુજરાત મેડિકલ કાઉન્સિલનો રજિસ્ટ્રેશન નંબર દરેક સાચા ડોક્ટર પાસે હોય છે. માંગો, ન આપે તો સમજી જાઓ.
3. બહુ સસ્તી ફી: 50 રૂપિયામાં બધી બીમારી મટાડી દેવાનો દાવો કરે તો ચેતી જાઓ.
4. દવા પોતે જ આપે: સાચો ડોક્ટર પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખી આપે છે, દવા મેડિકલ સ્ટોરમાંથી લેવાની હોય છે. નકલી ડોક્ટર પોતે જ પડીકી બનાવીને આપે છે.
5. દરેક બીમારીનો એક જ ઈલાજ: તાવ હોય, શરદી હોય, પેટ દુખતું હોય - બધામાં એક જ ઈન્જેક્શન કે એક જ બાટલો.
6. ક્લિનિકમાં ગંદકી: સાચું ક્લિનિક સ્વચ્છ હોય છે. નકલી દવાખાનામાં એક જ પલંગ, એક જ સોય, ગંદા હાથ.
7. ગૂગલ પર નામ ન મળે: આજકાલ દરેક સાચા ડોક્ટરનું નામ ગૂગલ કે પ્રેક્ટો પર મળી જાય છે. ન મળે તો શંકા કરો.
ગામડાના લોકો શું કરે?
આપણે એ પણ સમજવું પડશે કે લોકો નકલી ડોક્ટર પાસે શોખથી નથી જતા, મજબૂરીથી જાય છે. ગામમાં ડોક્ટર નથી, સરકારી દવાખાનામાં દવા નથી, પ્રાઇવેટ હોસ્પિટલમાં 1000 રૂપિયા ફી છે. તો ગરીબ માણસ શું કરે?
સરકારને પણ આ બાજુ જોવું પડશે. ગામડે ગામડે PHC માં ડોક્ટર મૂકવા પડશે. 108 એમ્બ્યુલન્સ સમયસર પહોંચાડવી પડશે. આયુષ્માન કાર્ડથી સાચી સારવાર મફત મળે તેની ખાતરી કરવી પડશે.
જ્યાં સુધી સાચી સારવાર સસ્તી અને નજીક નહીં મળે, ત્યાં સુધી નકલી ડોક્ટરો ફૂટતા જ રહેશે.
તમારો જીવ તમારા હાથમાં
રાજકોટમાં 17 નકલી ડોક્ટરો ઝડપાયા તે સારા સમાચાર છે, પણ એનો અર્થ એ નથી કે હવે બધા નકલી ડોક્ટરો પકડાઈ ગયા. હજુ પણ ઘણા છુપાયેલા છે.
તમારા પરિવાર માટે એક નિયમ બનાવી લો - કોઈ પણ ડોક્ટર પાસે જાઓ તો પહેલા તેની ડિગ્રી પૂછો. શરમ ન રાખો. આ તમારા જીવનો સવાલ છે.
અને જો તમને કોઈ નકલી ડોક્ટરની ખબર હોય, તો તરત ફરિયાદ કરો. તમારી એક ફરિયાદ કોઈ બીજા બાળકનો જીવ બચાવી શકે છે.
રાજકોટને નકલી ડોક્ટરોની રાજધાની બનવા દેવી છે કે સાચા ડોક્ટરોની? નિર્ણય આપણા હાથમાં છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World Nov 4,2026
#FakeDoctors #RajkotNews #GujaratNews #HealthAlert #BogusDoctor