- Friday World 20 Aug 2026
હાલમાં ખાંડના ભાવમાં રેકોર્ડ વધારો જોવા મળ્યો છે. છેલ્લા એક મહિનામાં લગભગ 10 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. ઉદ્યોગના આંકડા મુજબ એક્સ-મિલ સરેરાશ કિંમત ₹5400થી ₹5500 પ્રતિ ક્વિન્ટલ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે એક વર્ષ પહેલાં તે ₹3900 આસપાસ હતી. રિટેલ બજારમાં 18 ઓગસ્ટે સરેરાશ ભાવ ₹52.30 પ્રતિ કિલો રહ્યો, જે ગયા વર્ષે આ જ સમયે ₹46.34 હતો. વાર્ષિક ધોરણે આશરે 13 ટકાનો વધારો થયો છે. આ મોંઘવારી સીધી મધ્યમ વર્ગના પરિવારોના બજેટને અસર કરી રહી છે.
આ પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા કેન્દ્ર સરકારે નવો કડક નિર્ણય લીધો છે. હવે એક મહિનામાં 10 મેટ્રિક ટનથી વધુ ખાંડનો ઉપયોગ કે વપરાશ કરતા બલ્ક કન્ઝ્યુમર્સ (જેમ કે મીઠાઈ વેપારીઓ, બિસ્કિટ-સોફ્ટ ડ્રિંક કંપનીઓ, ફૂડ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ અને અન્ય સંસ્થાકીય ખરીદદારો) 15 દિવસથી વધુનો સ્ટોક પોતાની પાસે રાખી શકશે નહીં. આ નિયમ 1 સપ્ટેમ્બર 2026થી અમલમાં આવશે અને 30 નવેમ્બર 2026 સુધી ચાલુ રહેશે.
અગાઉ સરકારે 30 દિવસની મર્યાદા નક્કી કરી હતી, પરંતુ ભાવ વધતા રહેતા હોવાથી હવે તે અડધી કરી દેવામાં આવી છે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ બજારમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતા વધારવાનો અને જમાખોરીને રોકીને કિંમતોને નિયંત્રણમાં રાખવાનો છે. સરકારી સંસ્થાઓ અને જાહેર વિતરણ પ્રણાલી સાથે સંકળાયેલા વેપારીઓને આ મર્યાદામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
તહેવારોની સીઝનમાં માંગ વધે છે ત્યારે જો વેપારીઓ વધુ સ્ટોક ભેગો કરીને કૃત્રિમ અછત ઊભી કરે તો સામાન્ય ગ્રાહકોને મોંઘી ખાંડ ખરીદવી પડે છે. નવા નિયમથી આવી શક્યતા ઘટશે અને બજારમાં પુરવઠો સરળતાથી ઉપલબ્ધ રહેશે તેવી અપેક્ષા છે. સરકાર વેચાણ અને વપરાશના આંકડાની ચકાસણી પણ કરશે.
આ નિર્ણયથી ટૂંકા ગાળામાં ભાવમાં કેટલીક સ્થિરતા આવી શકે છે, પરંતુ મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે હજુ પણ તહેવારોમાં મીઠાઈ અને પ્રસાદ બનાવવાનો ખર્ચ વધારે રહેશે. સરકાર આગળ પણ પુરવઠો વધારવા અન્ય પગલાં લેવાની સંભાવના છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 20 Aug 2026
