-Friday World January 21,2026
લંડન, 21 જાન્યુઆરી 2026: યુનાઇટેડ કિંગડમની રાજધાનીમાં એક પ્રાથમિક શાળાએ ધાર્મિક અસહિષ્ણુતાનો નવો કિસ્સો ઉજાગર કર્યો છે. માત્ર 8 વર્ષના હિંદુ વિદ્યાર્થીને તેના માથા પર તિલક-ચાંદલો લગાવવા બદલ ભેદભાવનો સામનો કરવો પડ્યો, જેના કારણે તેને સ્કૂલ છોડવી પડી. આ ઘટના વિકાર્સ ગ્રીન પ્રાઇમરી સ્કૂલ (Vicar’s Green Primary School)માં બની, જે લંડનના એલ્પર્ટન વિસ્તારમાં આવેલી છે અને ઓફસ્ટેડ દ્વારા 'આઉટસ્ટેન્ડિંગ' રેટિંગ પ્રાપ્ત છે.
તિલક-ચાંદલો: પવિત્ર હિંદુ પરંપરા પર સવાલ આ બાળક નિયમિતપણે તિલક-ચાંદલો લગાવીને શાળાએ જતો હતો, જે હિંદુ ધર્મમાં આધ્યાત્મિક રક્ષણ અને ભક્તિનું પ્રતીક છે. પરંતુ શાળાના કર્મચારીઓએ તેને 'સ્કિન માર્ક' અથવા 'સ્કિન માર્કિંગ' તરીકે ગણાવીને યુનિફોર્મ કોડનું ઉલ્લંઘન ગણ્યું. બાળકને તેની ધાર્મિક પ્રથા વિશે 'સમજાવવા અને જસ્ટિફાય કરવા' માટે દબાણ કરવામાં આવ્યું, જેને એડવોકસી ગ્રુપ INSIGHT UKએ 'માઇનર માટે સંપૂર્ણપણે અયોગ્ય' ગણાવ્યું છે.
INSIGHT UK, જે બ્રિટિશ હિંદુ અને ભારતીય સમુદાયનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, તેમણે આરોપ લગાવ્યો છે કે હેડટીચર રિસેસ દરમિયાન બાળક પર સતત નજર રાખતા હતા, જેનાથી બાળક ભયભીત થઈ ગયો. તે અન્ય બાળકો સાથે રમવાનું બંધ કરી દીધું અને એકલો પડી ગયો. વધુમાં, તેને શાળામાં સોંપેલા જવાબદારીભર્યા હોદ્દાઓ (positions of responsibility)માંથી હટાવી દેવામાં આવ્યો, ફક્ત તેની ધાર્મિક પ્રથાને કારણે.
માતા-પિતાના પ્રયાસો અને શાળાની સંવેદનહીનતા બાળકના માતા-પિતાએ અન્ય હિંદુ વાલીઓ સાથે મળીને શાળાના હેડટીચર અને ગવર્નર્સને તિલકનું આધ્યાત્મિક મહત્વ સમજાવવાના પ્રયાસો કર્યા. તેઓએ હિંદુ રીત-રિવાજો વિશે માહિતી આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ શાળા પ્રશાસને તેને નકારી કાઢ્યું અને હિંદુ પ્રથાઓ પર પોતાની સમજ વધુ સારી હોવાનું વર્તન કર્યું. આનાથી પરિવારને ભારે માનસિક તણાવ અનુભવવો પડ્યો, અને અંતે તેઓએ બાળકને અન્ય શાળામાં ખસેડવાનો નિર્ણય લીધો.
INSIGHT UKના પ્રવક્તાએ કહ્યું, "કોઈ પણ બાળકને તેના ધર્મને કારણે દેખરેખ હેઠળ અથવા અલગ-થલગ અનુભવવું ન જોઈએ. આવા અનુભવો બાળકના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ઊંડી નકારાત્મક અસર કરે છે. તિલક-ચાંદલો કોઈ 'સ્કિન માર્ક' નથી, તે પવિત્ર ધાર્મિક પ્રતીક છે."
આ ઘટના એકલી નથી – અન્ય બાળકો પણ પ્રભાવિત સંસ્થાએ વધુ ગંભીર આરોપ લગાવ્યો છે કે આ શાળામાં આ પહેલી ઘટના નથી. અગાઉ પણ હિંદુ રીત-રિવાજો પર સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે ઓછામાં ઓછા ચાર હિંદુ બાળકોએ આ શાળા છોડી દીધી છે. આમાં ત્રણ ભાઈ-બહેનોનો પણ સમાવેશ થાય છે. સંસ્થા કહે છે કે શાળામાં ધાર્મિક ભેદભાવ અને સંવેદનહીન વાતાવરણને કારણે હિંદુ પરિવારોને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
આ ઘટના UKના Equality Act 2010 હેઠળ ધાર્મિક ભેદભાવના કેસ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. INSIGHT UKએ શાળા અને સ્થાનિક અધિકારીઓને આ મુદ્દે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે, જેથી બાળકોને તેમની ધાર્મિક પરંપરાઓને કારણે અપમાન અથવા અલગતા અનુભવવી ન પડે.
વિશ્વમાં ધાર્મિક સહિષ્ણુતાનો સવાલ આ કિસ્સો દર્શાવે છે કે પશ્ચિમી દેશોમાં પણ ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અને સહિષ્ણુતાના મુદ્દા પર પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે. જ્યાં એક તરફ બ્રિટન જેવા દેશો અન્ય દેશોને ધાર્મિક સ્વતંત્રતા વિશે ઉપદેશ આપે છે, ત્યાં પોતાના દેશમાં લઘુમતી ધર્મોના બાળકો સાથે આવું વર્તન થતું હોવું ચિંતાજનક છે.
આ ઘટના બાદ હિંદુ સમુદાયમાં આક્રોશ ફેલાયો છે અને તેઓ ન્યાય અને સમાન વર્તનની માંગ કરી રહ્યા છે. શું આ કિસ્સો શાળા વ્યવસ્થામાં ધાર્મિક સંવેદનશીલતા વધારવા તરફ દોરી જશે? આ પ્રશ્ન હવે સમગ્ર વિશ્વની નજરમાં છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World January 21,2026
