-Friday World Jul 23 2026
ભાવનગર: ચોમાસાની શરૂઆત સાથે જ શહેરના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા ફરી માથું ઊંચકવા લાગી છે. ખાસ કરીને સાંઢીયાવાડ, જોગીવાડની ટાંકી, મહાવતવાળો ખાંચો, કામળ ફળી ચોક અને રૂવાપરી રોડ જેવા વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણીના નિકાલની કોઈ યોગ્ય વ્યવસ્થા ન હોવાથી સ્થાનિકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. ગટર અને વરસાદી પાણી ભળી જતાં દુર્ગંધ ફેલાઈ રહી છે અને રોગચાળો ફાટી નીકળવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.
આ સમસ્યાને લઈને શહેરના જાગૃત નાગરિકો અને સામાજિક કાર્યકરોએ મેદાનમાં ઉતરી અધિકારીઓને રૂબરૂ રજૂઆત કરી છે. સાથે જ તાત્કાલિક જાળીયા સાફ કરી નવા નાખવાની માંગ કરી છે.
1. કયા વિસ્તારોમાં સૌથી વધુ સમસ્યા?
અધિકારીઓને આપવામાં આવેલી રજૂઆત મુજબ ભાવનગર શહેરના આ વિસ્તારો સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત છે:
સાંઢીયાવાડ વિસ્તાર:
અહીં મહાવતવાળો ખાંચો અને કામળ ફળી ચોકમાં થોડો વરસાદ પડે એટલે પાણી ભરાઈ જાય છે. નિકાલ માટેના જાળીયા કાં તો બંધ છે અથવા ઘણા સમયથી સાફ થયા નથી. પરિણામે રસ્તા પર જ પાણી ફરી વળે છે.
જોગીવાડની ટાંકી વિસ્તાર:
જોગીવાડની ટાંકી અને સિદ્દીક મસ્જીદની આજુબાજુ વરસાદી પાણીનો ભરાવો સૌથી મોટી સમસ્યા છે. અહીં વરસાદી પાણીના જાળીયા જ નથી. તેથી પાણી અઠવાડિયાઓ સુધી ભરાયેલું રહે છે.
અન્ય અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો:
- રૂવાપરી રોડ, કાગદીવાડ મસ્જીદની આજુબાજુ
- ચોપદારવાડ
- શહેરના અન્ય નીચાણવાળા વિસ્તારો
2. મુખ્ય સમસ્યા શું છે? 3 મોટા મુદ્દા
સ્થાનિકો દ્વારા તંત્ર સમક્ષ 3 મુખ્ય મુદ્દા રજૂ કરવામાં આવ્યા છે:
પહેલો: જાળીયાની ખરાબ હાલત
મોટાભાગના વરસાદી પાણીના જાળીયા તૂટી ગયા છે અથવા કચરા અને ગારથી ભરાઈ ગયા છે. છેલ્લા ઘણા સમયથી તેની સફાઈ થઈ નથી. તેથી પાણીનો નિકાલ થઈ શકતો નથી.
બીજો: ગટર અને વરસાદી પાણીનું મિશ્રણ
રૂવાપરી રોડ અને કાગદીવાડ મસ્જીદ વિસ્તારમાં પાણીની લાઈન સાથે ગટરનું પાણી ભળી જાય છે. આના કારણે નળમાંથી દુર્ગંધયુક્ત અને ગંદુ પાણી આવે છે. જે પીવાલાયક નથી.
ત્રીજો: રોગચાળાનો ખતરો
ભરાયેલા પાણીમાં મચ્છર ઉત્પન્ન થાય છે. ગંદા પાણીના કારણે તાવ, ઝાડા, ઉલટી અને ચામડીના રોગ ફેલાવાનો ભય રહે છે. બાળકો અને વૃદ્ધોને સૌથી વધુ અસર થવાની શક્યતા છે.
3. સ્થાનિકોની માંગ: શું કરવા જોઈએ?
શહેરના જાગૃત નાગરિકો અને સામાજિક સંગઠનો દ્વારા શહેરના વિવિધ વિભાગના અધિકારીઓને મળીને લેખિત અને મૌખિક રજૂઆત કરવામાં આવી છે. તેમની મુખ્ય માંગણીઓ આ મુજબ છે:
1. તાત્કાલિક સફાઈ: સાંઢીયાવાડના મહાવતવાળો ખાંચો અને કામળ ફળી ચોકના તમામ વરસાદી પાણીના જાળીયા તાત્કાલિક સાફ કરવા.
2. નવા જાળીયા નાખવા: જોગીવાડની ટાંકી, સિદ્દીક મસ્જીદ પાસે અને અન્ય જગ્યાએ જ્યાં જાળીયા નથી ત્યાં નવા જાળીયા નાખવા.
3. પાણી-ગટર લાઈન અલગ કરવી: રૂવાપરી રોડ, કાગદીવાડ અને ચોપદારવાડમાં પાણીની લાઈનમાં ગટરનું પાણી ભળતું અટકાવવા તાત્કાલિક સમારકામ કરવા.
4. ફોગિંગ અને દવા છંટકાવ: ભરાયેલા પાણીના કારણે મચ્છર ન વધે તે માટે ફોગિંગ અને આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા દવા છંટકાવ કરવા.
રજૂઆત બાદ અધિકારીઓએ તમામ વિભાગ દ્વારા પ્રશ્નનો નિવારણ કરવાની ખાત્રી આપી છે. પરંતુ સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે "ખાત્રી નહીં, કામ જોઈએ".
4. તંત્રની જવાબદારી અને અગાઉના વચનો
દર વર્ષે ચોમાસા પહેલા મહાનગરપાલિકા દ્વારા પ્રી-મોન્સૂન કામગીરી કરવામાં આવે છે. જેમાં ગટર અને વરસાદી નાળાઓની સફાઈનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ સાંઢીયાવાડ અને જોગીવાડ જેવા વિસ્તારોમાં આ કામગીરી કાગળ પર જ રહી જતી હોય તેવું લાગે છે.
સ્થાનિકોનો આક્ષેપ છે કે અધિકારીઓ માત્ર મુખ્ય રસ્તાઓની જ સફાઈ કરાવે છે. ગલીઓ અને ખાંચાઓમાં કોઈ ધ્યાન આપતું નથી. પરિણામે થોડા વરસાદમાં જ આખો વિસ્તાર તળાવ બની જાય છે.
5. નિષ્ણાતો શું કહે છે? સ્થાયી ઉકેલ શું?
શહેરી આયોજનના નિષ્ણાતોના મતે આ સમસ્યાનો ઉકેલ માત્ર જાળીયા સાફ કરવાથી નહીં આવે. તેના માટે લાંબા ગાળાનું આયોજન જરૂરી છે.
તાત્કાલિક પગલાં:
- તમામ જાળીયાની GIS મેપિંગ કરી ડેટાબેઝ બનાવવો
- ચોમાસા પહેલા દરેક વોર્ડમાં 2 વખત સફાઈ ઝુંબેશ
- ફરિયાદ માટે હેલ્પલાઈન નંબર સક્રિય કરવો
લાંબા ગાળાના ઉપાયો:
- જૂની અને નાની ગટર લાઈનને બદલીને મોટી ક્ષમતાની લાઈન નાખવી
- વરસાદી પાણીના સંગ્રહ માટે રેઈન વોટર હાર્વેસ્ટિંગ ફરજિયાત કરવું
- ગેરકાયદે દબાણો હટાવી નાળાઓને પહોળા કરવા
6. સ્થાનિકોની વ્યથા
જોગીવાડની ટાંકી પાસે રહેતા એક વેપારીનું કહેવું છે: "ગયા વર્ષે પણ આવું જ થયું હતું. 3 દિવસ વરસાદ પડ્યો અને 15 દિવસ સુધી પાણી ભરાયેલું રહ્યું. દુકાન બંધ રાખવી પડી. બાળકો બીમાર પડ્યા."
સાંઢીયાવાડના રહીશો કહે છે કે "અમે ટેક્સ ભરીએ છીએ, તો પછી મૂળભૂત સુવિધા કેમ નથી મળતી? અધિકારીઓ ફક્ત આશ્વાસન આપે છે."
7. આગળ શું?
સ્થાનિકો અને સામાજિક કાર્યકરોએ માંગ કરી છે કે જો 7 દિવસમાં કામ શરૂ નહીં થાય તો તેઓ મહાનગરપાલિકા કચેરી આગળ રજૂઆત માટે ભેગા થશે.
બીજી તરફ વરસાદની આગાહીને જોતા તંત્ર પાસે પણ હવે વધુ સમય નથી. જો સમયસર પગલાં નહીં લેવાય તો શહેરના આ વિસ્તારોમાં રોગચાળો ફાટી નીકળવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
પાણીનો નિકાલ એટલે જનતાનો જીવ
ભાવનગર સ્માર્ટ સિટી બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. પરંતુ સ્માર્ટ સિટીનો અર્થ માત્ર મોટા રસ્તા અને બ્રિજ નથી. સામાન્ય નાગરિકને વરસાદમાં પણ સુરક્ષિત રીતે ઘરેથી બહાર નીકળી શકાય અને સ્વચ્છ પાણી મળે તે પણ સ્માર્ટ સિટીની નિશાની છે.
સાંઢીયાવાડ અને જોગીવાડની ટાંકીની સમસ્યા નાની નથી. તે તંત્રની કામગીરીની કસોટી છે. હવે જોવાનું એ છે કે અધિકારીઓએ આપેલી "ખાત્રી" કેટલી જલ્દી "કામ" માં ફેરવાય છે.
નાગરિકોની અપીલ છે કે તમામ વિભાગો સંકલન કરી આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ લાવે. જેથી આગામી વરસાદમાં કોઈનું ઘર ન ડૂબે અને કોઈ બીમાર ન પડે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World Jul 23 2026
