ટાટા ટીગોર ઇલેક્ટ્રિક કાર જમાલપુર વર્કશોપમાં ઘૂળ ખાઈ રહી!
એક કારનું ભાડું મૂળ કિંમત કરતાં વધુ - AMCના 17 હજાર કરોડના બજેટમાં વિકાસ ક્યાં? આસિ. કમિશનરો માટે લીઝ પર લીધેલી કારો હવે ભંગાર, રજિસ્ટ્રેશન કમિશનરના નામે - માલિકી EESLની!** અમદાવાદ: અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC)નું વાર્ષિક બજેટ 17 હજાર કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયું છે, પરંતુ શહેરમાં વિકાસની ગતિ અને સુવિધાઓમાં તે પ્રમાણેની ઝડપ દેખાતી નથી. આ પાછળનું મુખ્ય કારણ અણધડ આયોજન, બેફામ ખર્ચ અને વહીવટી અનિયમિતતાઓ છે. તાજેતરમાં સામે આવેલી એક ચોંકાવનારી ઘટના આ વાતને વધુ પુષ્ટિ આપે છે - આસિ. મ્યુનિસિપલ કમિશનરો માટે લીઝ પર લીધેલી 21 ટાટા ટીગોર ઇલેક્ટ્રિક કારો હવે જમાલપુરના સેન્ટ્રલ વર્કશોપમાં ચાર મહિનાથી ઘૂળ ખાઈ રહી છે, જ્યારે કોર્પોરેશને એક કાર પર 12.60 લાખ રૂપિયા ભાડું ચૂકવી દીધું છે - જે કારની મૂળ બજાર કિંમત (લગભગ 9-10 લાખ રૂપિયા) કરતાં વધુ છે!
કાર લીઝની વિગતો: સરકારી કંપની પાસેથી લીધી, પણ ખર્ચ અતિશયોક્તિપૂર્ણ વર્ષ 2020માં AMCએ ભારત સરકાર હેઠળની Energy Efficiency Services Limited (EESL) કંપની પાસેથી 21 ટાટા ટીગોર ઇલેક્ટ્રિક કારો લીઝ (ભાડા) પર લીધી હતી. આ કારો આસિ. મ્યુનિસિપલ કમિશનરોને ફાળવવામાં આવી હતી. એક કારનું માસિક ભાડું રૂ. 21,000 નિયત કરાયું હતું, એટલે કે 5 વર્ષ (60 મહિના)માં એક કાર પર કુલ રૂ. 12.60 લાખ ભાડું થાય છે. 21 કારો માટે કુલ ખર્ચ રૂ. 2.64 કરોડથી વધુ થયો!
જ્યારે 2020માં આ કારોની બજાર કિંમત રૂ. 9 થી 10 લાખ હતી, અને આજે પણ ટાટા ટીગોર EVની એક્સ-શોરૂમ કિંમત રૂ. 12-13 લાખ આસપાસ છે (ઓન-રોડ કિંમત વધુ). એટલે કે AMCએ એક કારની મૂળ કિંમત કરતાં વધુ રકમ ભાડામાં ચૂકવી દીધી! 21 કારોની 2020ની અંદાજિત કુલ કિંમત રૂ. 2-2.10 કરોડ હતી, પરંતુ ભાડું તેનાથી વધુ થયું. આને 'લાખના બાર હજાર' કહેવું અતિશયોક્તિ નથી!
કારો હવે ભંગાર હાલતમાં: કોન્ટ્રાક્ટ પૂરો, પરંતુ વાહનો પડ્યા છે પાંચ વર્ષનો કોન્ટ્રાક્ટ પૂરો થઈ ગયો છે. AMCએ EESLને કારો પરત કરવા માટે પત્રવ્યવહાર શરૂ કરી દીધો છે. હાલ ચાર મહિનાથી આ 21 કારો જમાલપુર સ્થિત સેન્ટ્રલ વર્કશોપમાં પડી રહી છે - ધૂળ ખાઈ રહી છે, ભંગાર જેવી હાલતમાં. આ વાહનોનો ઉપયોગ થતો નથી, પરંતુ ખર્ચ તો થઈ ગયો!
રજિસ્ટ્રેશનમાં અનિયમિતતા: કમિશનરના નામે, માલિકી EESLની! આ કારોનું RTO રજિસ્ટ્રેશન મ્યુનિસિપલ કમિશનરના નામે છે, જ્યારે માલિકી EESL કંપનીની છે. લીઝ કોન્ટ્રાક્ટ હોવા છતાં રજિસ્ટ્રેશન કમિશનરના નામે કરવામાં આવ્યું - આ કેમ? જો કાર પરત કરવાની હોય તો ભવિષ્યમાં કાયદાકીય જટિલતાઓ ઊભી થઈ શકે છે. જવાબદારી કોની? આ પ્રશ્નો હજુ અજવાળ્યા નથી.
સરકારી યોજના હેઠળ લીધી કારો: ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવાનો હેતુ આ કારો ભારત સરકારની ઇલેક્ટ્રિક વાહન પ્રોત્સાહન યોજના હેઠળ EESL દ્વારા લીઝ પર આપવામાં આવી હતી. હેતુ પર્યાવરણને અનુકૂળ વાહનોનો ઉપયોગ વધારવાનો હતો. પરંતુ AMCમાં વહીવટી અનિયમિતતાઓને કારણે આ યોજનાનો લાભ લેવાને બદલે ખર્ચ વધુ થયો અને વાહનો વેડફાઈ રહ્યા છે.
અન્ય ઉદાહરણો:
15 લોડર મશીનોનો O&M કોન્ટ્રાક્ટ પણ વિવાદમાં આ ઘટના એકલી નથી. તાજેતરમાં જ સેન્ટ્રલ સ્ટોર્સ દ્વારા 15 લોડર મશીનોની મુદત બે વર્ષ પછી પૂરી થવા છતાં પાંચ વર્ષ માટે O&M કોન્ટ્રાક્ટ આપવાની દરખાસ્ત મૂકવામાં આવી હતી, જેને સ્થાયી સમિતિએ પાસ કરી દીધી. આવા અનેક કિસ્સાઓ AMCના ખર્ચ અને આયોજનમાં પારદર્શિતાની અછત દર્શાવે છે.
શહેરના નાગરિકોના સવાલ: બજેટ ક્યાં જાય છે?
AMCના 17 હજાર કરોડના બજેટમાંથી આવા અતિશય ખર્ચ અને વેડફાઈ થતા સંસાધનો શહેરના વિકાસને અટકાવે છે. રસ્તાઓ, ગટર, સફાઈ અને અન્ય મૂળભૂત સુવિધાઓમાં સુધારો નથી થતો. નાગરિકો પૂછે છે - આ પૈસા ક્યાં જાય છે? ક્યારે પારદર્શિતા અને જવાબદારી આવશે?
આ ઘટના AMC વહીવટમાં સુધારાની માંગને વધુ મજબૂત બનાવે છે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો જેવી સારી યોજનાઓને અમલમાં મૂકવા માટે વધુ સારું આયોજન અને નિયંત્રણ જરૂરી છે, જેથી જાહેર નાણાંનો દુરુપયોગ ન થાય અને શહેરનો વિકાસ ઝડપથી થાય.
Sajjadali Nayani ✍
Friday world 8/2/2026
