-Friday World 🌎 March 4, 2026
એક તરફ સરકાર વિકાસના મોટા-મોટા દાવા કરે છે, કરોડો-અબજોના બજેટમાં રોડ, આરોગ્ય અને છેવાડાના વિસ્તારો સુધી સુવિધા પહોંચાડવાની વાતો કરે છે. પરંતુ ગુજરાતના છોટાઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી તાલુકાના કુકરદા ગામની વાસ્તવિક તસવીર આ બધા દાવાઓને ખોખલા સાબિત કરી રહી છે. અહીં આઝાદીના 77 વર્ષ પછી પણ એક સગર્ભા મહિલાને પ્રસૂતિની તીવ્ર પીડા વચ્ચે 'ઝોળી'માં ઉંચકીને લગભગ 1 કિલોમીટર ઉબડ-ખાબડ, પથરાળ અને કાચા રસ્તા પર ચાલીને 108 એમ્બ્યુલન્સ સુધી પહોંચાડવી પડી. આ ઘટના માત્ર એક અકસ્માત નથી, પરંતુ વર્ષોથી ચાલી આવતી અવગણના અને વહીવટી નિષ્ફળતાનું જીવંત પ્રતીક છે.
108 એમ્બ્યુલન્સ પણ લાચાર – રસ્તાના અભાવે અંદર પ્રવેશ નહીં થયો
કુકરદા ગામના ડુકતાં ફળિયામાં રહેતી આ મહિલાને અચાનક પ્રસૂતિની પીડા ઉપડી. પરિવારે તરત જ 108 ઇમર્જન્સી સર્વિસને કોલ કર્યો. પરંતુ ગામ તરફ જતો કાચો રસ્તો એટલો ખરાબ અને પથરાળ છે કે આધુનિક એમ્બ્યુલન્સ પણ ગામના પાદર સુધી જ પહોંચી શકી. એમ્બ્યુલન્સના ડ્રાઇવરે કહ્યું કે આગળ વધવું જોખમી છે. પરિણામે પરિવારને જીવના જોખમે ઝોળી બનાવવી પડી – લાકડીઓ અને કપડાની મદદથી બનાવેલી આ અસ્થાયી સ્ટ્રેચરમાં મહિલાને સુવડાવી, ગામના લોકોએ તેને ખભે ઉંચકીને ઉબડ-ખાબડ રસ્તા પર ચાલીને એમ્બ્યુલન્સ સુધી પહોંચાડી. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન મહિલાની પીડા અને પરિવારની ચિંતા કલ્પી શકાય તેમ નથી.
વાયરલ વીડિયો અને સોશિયલ મીડિયા પર રોષની લાગણી આ ઘટનાના વીડિયો અને ફોટા સોશિયલ મીડિયા પર ઝડપથી વાયરલ થયા, જેનાથી લોકોમાં આક્રોશ ફેલાયો. લોકો પૂછી રહ્યા છે:
- સરકારના કરોડો રૂપિયાના રોડ બજેટ ક્યાં જાય છે?
- ચૂંટણી વખતે વોટ માટે આવતા નેતાઓ આ છેવાડાના ગામડાઓની પીડા કેમ ભૂલી જાય છે?
- જો ઝોળીમાં લઈ જતી વખતે કોઈ દુર્ઘટના થાય તો જવાબદાર કોણ?
આ પ્રશ્નો માત્ર સોશિયલ મીડિયા પર જ નહીં, પરંતુ સ્થાનિક લોકોના મનમાં પણ ઊભા થયા છે. છોટાઉદેપુર જિલ્લાના આદિવાસી વિસ્તારોમાં આવી ઘટનાઓ અસામાન્ય નથી – તે વર્ષોથી ચાલી આવતી વાસ્તવિકતા છે.
તણખલા PHCમાં સારવાર હેઠળ, પરંતુ ચિંતા યથાવત સદભાગ્યે, મહિલાને 108 એમ્બ્યુલન્સ દ્વારા તણખલા પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર (PHC) ખાતે ખસેડવામાં આવી છે અને તેની સારવાર ચાલી રહી છે. પરંતુ આ ઘટનાએ સ્થાનિક લોકોમાં ભારે રોષ અને અસંતોષ ઉભો કર્યો છે. ગ્રામજનોની એકમાત્ર માંગ છે: વહેલી તકે પાકો રસ્તો બનાવો! જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ સગર્ભા મહિલા કે ગંભીર દર્દીને આવી જીવન-મરણની સ્થિતિનો સામનો ન કરવો પડે.
આદિવાસી વિસ્તારોની વાસ્તવિકતા: વિકાસના દાવાઓ વચ્ચે અવગણના
છોટાઉદેપુર જિલ્લો ગુજરાતના આદિવાસી બેલ્ટનો મહત્વનો ભાગ છે, જ્યાં હજારો ગામડાઓ હજુ પણ કાચા રસ્તા, વીજળી અને આરોગ્ય સુવિધાઓથી વંચિત છે. સરકારી યોજનાઓ જેમ કે PMGSY (પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના) અને અન્ય રોડ પ્રોજેક્ટ્સના નામે અબજો રૂપિયા ફાળવાય છે, પરંતુ જમીન પર તેની અસર નજરે પડતી નથી. આવા વિસ્તારોમાં પ્રસૂતિ અને ઇમર્જન્સી દરમિયાન મહિલાઓ અને બાળકોના જીવન સાથે સીધો સંબંધ છે. ઝોળીમાં ઉંચકવાની આ ઘટના માત્ર એક નમૂનો છે – આવી ઘટનાઓ અહીં વારંવાર બને છે.
સમાજ અને સરકાર સમક્ષ પડકાર આ ઘટના ફરી એક વખત યાદ અપાવે છે કે વિકાસનું માપદંડ માત્ર શહેરો અને મુખ્ય રસ્તાઓ નહીં, પરંતુ છેવાડાના ગામડાઓની સ્થિતિ પણ હોવું જોઈએ. જો સરકાર ખરેખર 'સબકા સાથ, સબકા વિકાસ'ની વાત કરે છે, તો આવા ગામોમાં પાકા રસ્તા, નિયમિત એમ્બ્યુલન્સ સેવા અને આરોગ્ય કેન્દ્રોની વ્યવસ્થા કરવી જ પડશે. નહીં તો આઝાદીના 100 વર્ષ પછી પણ ઝોળીમાં મહિલાઓને ઉંચકવાની શરમજનક પરંપરા ચાલુ રહેશે.
આ સમય છે કે તંત્ર જાગે, નેતાઓ જવાબદારી લે અને છેવાડાના માનવી સુધી વાસ્તવિક વિકાસ પહોંચાડે – કારણ કે જીવનની કિંમત કોઈ બજેટ કરતાં વધુ છે!
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 🌎 March 4, 2026
