-Friday World September 06 2026
લેમ ચાબંગ બંદર, થાઈલેન્ડ. અહીંનું દ્રશ્ય કોઈ હોલીવુડ ફિલ્મથી કમ નહોતું. 1,100 ફૂટ લાંબુ, 1 લાખ ટન વજન ધરાવતું અમેરિકાનું વિશાળ પરમાણુ સંચાલિત એરક્રાફ્ટ કેરિયર 'યુએસએસ અબ્રાહમ લિંકન (CVN-72)' ધીરે-ધીરે બંદર પર આવી રહ્યું હતું. પણ તેની ચમક ગાયબ હતી. આખા જહાજ પર આગળથી પાછળ સુધી ઘેરો કાટ લાગેલો હતો, રંગ ઉખડી ગયેલો હતો, જાણે કોઈ યુદ્ધ લડીને નહીં પણ વર્ષો સુધી કબાડખાનામાં પડ્યું હોય.
આ દ્રશ્ય જોઈને સોશિયલ મીડિયા પર હોબાળો મચી ગયો. કોઈએ લખ્યું કે "આ જહાજ માંડ-માંડ પર્શિયન ગલ્ફમાંથી જીવ બચાવીને નીકળ્યું છે", તો કોઈએ કહ્યું "અમેરિકા હવે તેને સીધું ભંગારમાં વેચી દે". સૌથી તીખો હુમલો કર્યો ચીનના સરકારી અખબાર ગ્લોબલ ટાઈમ્સે. તેણે લખ્યું કે આ કાટ માત્ર જહાજની ખરાબ હાલત નથી બતાવતો, પણ વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકી પ્રભુત્વ અને દબંગાઈના પોકળ દાવાઓની પોલ પણ ખોલે છે.
286 દિવસનો થકવી દેનારો પ્રવાસ
વાસ્તવમાં યુએસએસ અબ્રાહમ લિંકન છેલ્લા 286 દિવસથી સતત સમુદ્રમાં હતું. મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ, લાલ સાગરમાં હૂતી વિદ્રોહીઓ સામે ઓપરેશન અને ઈરાન સામે લાંબા મિશન બાદ તે પોતાના હોમ પોર્ટ સેન ડિએગો પરત ફરી રહ્યું હતું. વચ્ચે થાઈલેન્ડના લેમ ચાબંગ પોર્ટ પર તે રોકાયું. ખુદ જહાજના કેપ્ટને પણ હસતા હસતા કબૂલ્યું કે અત્યારે તેમનું કેરિયર પાર્કિંગ લોટમાં પડેલી ગંદી કાર જેવું લાગે છે.
પરંતુ હકીકત હસવા જેવી નથી. ચીની લશ્કરી નિષ્ણાતો કહે છે કે આટલી મોટી માત્રામાં કાટ લાગવો તે સામાન્ય વાત નથી. તે સીધું એ બતાવે છે કે જહાજ કેટલું વ્યસ્ત રહ્યું છે અને તેને મેન્ટેનન્સનો સમય જ મળ્યો નથી.
ચીન કેમ ખુશ થયું?
હેનરી કિસિંજરે એક વખત એરક્રાફ્ટ કેરિયરને "એક મિલિયન ટનની કૂટનીતિ" કહી હતી. એટલે કે અમેરિકાનું એક કેરિયર જ્યાં ઉભું હોય, ત્યાં આખી દુનિયાની કૂટનીતિ બદલાઈ જાય. ચીન વર્ષોથી આ જ દબદબાથી પરેશાન છે.
આથી જ્યારે અમેરિકાની આ જ તાકાત કાટવાળી, થાકેલી હાલતમાં દેખાઈ, ત્યારે બેઈજિંગને મોકો મળી ગયો. ગ્લોબલ ટાઈમ્સે લખ્યું કે આ ઘટનાએ અમેરિકાની રક્ષા તૈયારીઓની ત્રણ મોટી ખામીઓ ઉજાગર કરી છે.
પહેલી, શિપયાર્ડની મર્યાદિત ક્ષમતા. અમેરિકાના શિપયાર્ડમાં કુશળ કામદારોની ભારે અછત છે. બીજી, નબળું મેન્ટેનન્સ. જહાજોને સમય પર રિપેર કરવા માટે ડોક ખાલી જ નથી. ત્રીજી, અતિશય તૈનાતી. એશિયા-પેસિફિક, યુરોપ અને મિડલ ઈસ્ટ એમ ત્રણ-ત્રણ સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સેના તૈનાત રાખીને વોશિંગ્ટને પોતાના જહાજો, કર્મચારીઓ અને લોજિસ્ટિક્સ સિસ્ટમ પર અસહ્ય બોજ નાખ્યો છે.
સુપરપાવર થાકી ગયું છે?
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ માત્ર એક જહાજની વાત નથી. આ વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકી સૈન્ય મશીનરી પર પડી રહેલા ભારે દબાણની નિશાની છે. એક તરફ અમેરિકા ચીનને રોકવા માટે દક્ષિણ ચીન સાગરમાં હાજરી વધારવા માંગે છે, બીજી તરફ તેને મિડલ ઈસ્ટ છોડવું નથી. આ ખેંચતાણમાં તેના યુદ્ધજહાજો થાકી રહ્યા છે.
સમુદ્રનું ખારું પાણી લોખંડનો સૌથી મોટો દુશ્મન છે. જો જહાજ સતત 9 મહિના સુધી દરિયામાં રહે અને તેને પેઇન્ટ અને સફાઈ ન મળે તો કાટ લાગવો સ્વાભાવિક છે. પણ સવાલ એ છે કે દુનિયાની સૌથી અમીર નેવી પાસે તેના સૌથી કિંમતી જહાજને સાફ રાખવાનો સમય પણ કેમ નથી?
જવાબ સ્પષ્ટ છે. અમેરિકા હવે એક સાથે બે મોટી લડાઈઓ લડવા સક્ષમ નથી રહ્યું. યુએસએસ અબ્રાહમ લિંકન પર લાગેલો કાટ એ જ થાક અને દબાણનું પ્રતિબિંબ છે. આજે દુનિયા જોઈ રહી છે કે જે જહાજને દુનિયા પર રાજ કરવાનું હતું, તે પોતે જ પોતાના વજનથી થાકી ગયું છે. વૈશ્વિક પ્રભુત્વ જાળવી રાખવાની કિંમત હવે અમેરિકાને પોતાના જહાજો પર લાગેલા કાટ રૂપે ચૂકવવી પડી રહી છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World September 06 2026
#USSAbrahamLincoln #USNavy #Thailand #LaemChabangPort #GlobalTimes #ChinaUSA #AircraftCarrier #MilitaryPower #Geopolitics #DefenceNews