-Friday World 23 January 2026
ગુજરાતમાં આગામી સ્થાનિક સ્વરાજ્ય ચૂંટણીઓ પહેલાં મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા (Special Intensive Revision - SIR) ઝુંબેશ ચાલી રહી છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન રાજ્ય ચૂંટણી પંચ દ્વારા ફાઇનલ મતદાર યાદી જાહેર થવાની છે, જે પછી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓનું એલાન થઈ શકે છે. પરંતુ આ સમયગાળામાં કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટી (આપ) રેલીઓ, સભાઓ અને સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનોમાં વ્યસ્ત રહ્યા, જ્યારે ભાજપે સુવ્યવસ્થિત રીતે મતદાર યાદીમાં પોતાના લાભ માટે ખેલ પાડી દીધો.
આ ઝુંબેશમાં ફોર્મ-7 (મતદારના નામ રદ્દ કરવા માટેની અરજી) દ્વારા આશરે 9.58 લાખથી વધુ મતદારોના નામ રદ્દ કરવાની અરજીઓ થઈ છે. આમાં મોટા ભાગની અરજીઓ ભાજપના કાર્યકર્તાઓ દ્વારા ભરાવવામાં આવી હોવાનો આક્ષેપ વિપક્ષી પક્ષો દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને એવી બેઠકો પર જ્યાં ભાજપે છેલ્લી ચૂંટણીમાં ઓછા માર્જિનથી જીત મેળવી હતી, ત્યાં વિપક્ષી સમર્થકોના નામો ટાર્ગેટ કરીને રદ્દ કરાવવાની ગોઠવણ પાડવામાં આવી છે. વિપક્ષી નેતાઓના જણાવ્યા અનુસાર, દરેક વિધાનસભા બેઠક પર 10-15 હજાર મતદારોના નામ રદ્દ કરવાના ઇરાદે ફોર્મ ભરાવાયા છે.
બીજી તરફ, ભાજપે પોતાના સમર્થકો અને નવા મતદારોને ઉમેરવા માટે આશરે 2.78 લાખ ફોર્મ (ફોર્મ-6) ભરાવ્યા છે. આનાથી ભાજપના મતદાનના આંકડામાં સીધો લાભ થવાની શક્યતા છે. જ્યારે કોંગ્રેસ અને આપે નવા મતદારો ઉમેરવા માટે કોઈ ખાસ પ્રયાસ જ નથી કર્યો. આ નિષ્ક્રિયતા રાજકીય પક્ષોની અવગણના તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
મતચોરીના આક્ષેપ અને વિપક્ષની નિષ્ક્રિયતા** કોંગ્રેસે અગાઉ ગુજરાતમાં 70 લાખથી વધુ મતદારો શંકાના ઘેરામાં હોવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો અને મતચોરીનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. પરંતુ સરની (મતદાર યાદી સુધારણા) કામગીરીમાં તેઓ ગંભીર ન રહ્યા. રેલીઓ અને જનસંપર્કમાં વ્યસ્ત રહીને વિપક્ષી પક્ષોએ આ તક ગુમાવી દીધી. આમ આદમી પાર્ટીના નેતાઓ પણ સરકારની ટીકા-ટિપ્પણીમાં જ સમય વિતાવતા રહ્યા. આ વ્યસ્તતાનો લાભ લઈને ભાજપે સિસ્ટમેટિક રીતે મતદાર યાદીમાં પોતાની તાકાત વધારી છે.
આખરે, જો આ 9.58 લાખ મતદારોના નામ ફાઇનલ યાદીમાંથી બાકાત થઈ જાય તો વિપક્ષને ભારે નુકસાન થશે. સ્થાનિક સ્વરાજ્ય ચૂંટણીઓ હોય કે વિધાનસભા-લોકસભા, વિપક્ષનો એકડો નીકળી જશે એવું લાગી રહ્યું છે. "જબ ચિડીયા ચૂગ ગઈ ખેત" જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે, અને હવે વિપક્ષ સુપ્રીમ કોર્ટના દ્વાર ખખડાવવાની તૈયારીમાં છે.
ઐતિહાસિક સરખામણી: 2001ની SIR સાથે આ વખતે શું તફાવત?** વર્ષ 2001માં SIR ઝુંબેશ દરમિયાન માત્ર 1.19 લાખ મતદારો ઉમેરાયા હતા અને 60,429 નામ રદ્દ થયા હતા. તે સમયે ઉમેરાની ટકાવારી માત્ર 0.19% હતી. પરંતુ આ વખતે 2.75 લાખથી વધુ નવા મતદારો ઉમેરવા માટે ફોર્મ ભરાયા છે, જે ગત વખતની તુલનાએ બમણાથી વધુ છે. ગત વખતે ચૂંટણી કાર્ડ ધરાવતા પરિવારના વડા સાથે ચર્ચા કરીને નામ ઉમેરાતા હતા, પરંતુ આ વખતે નોટિસ આપીને પુરાવા માંગવામાં આવે છે. માહિતીના અધિકાર હેઠળ સરકારે પણ આ વાત સ્વીકારી છે.
આ પ્રક્રિયામાં ભાજપની વ્યૂહરચના સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે, જ્યારે વિપક્ષની અવગણનાએ તેમને મોટો ફાયદો પહોંચાડ્યો છે. આગામી ચૂંટણીઓમાં આની અસર સ્પષ્ટ જોવા મળશે, અને વિપક્ષને પોતાની ભૂલોમાંથી શીખવું પડશે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 23 January 2026
