રાજકોટના વેપારી વર્ગમાં ફરી એક વાર ભ્રષ્ટાચારની ચર્ચા ગરમાઈ ગઈ છે. ૨૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ના રોજ એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB) ગુજરાતે મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે. સેન્ટ્રલ જીએસટી (CGST) ડિવિઝન-૧, રેન્જ-૫, રાજકોટના સુપરિન્ટેન્ડન્ટ મુકેશ કુમાર મનબોધ કુમાર (૪૩ વર્ષ) અને રાજકોટના જાણીતા ટેક્સ કન્સલ્ટન્ટ આકાશ રામેશભાઈ કલોલિયા (૩૩ વર્ષ)ને રૂપિયા ૨૦ લાખની લાંચ લેતા રંગે હાથે ઝડપી પાડવામાં આવ્યા છે.
આ કેસમાં લાંચ લેનાર અને લાંચ આપવાની વ્યવસ્થા કરનાર બંને સ,,,,,તની (સ્થાનિક/ગુજરાતી) છે, જેનાથી આ ઘટના વધુ ચર્ચામાં આવી છે.
ઘટનાની વિગતો
એક વેપારીએ (ફરિયાદી) CGST વિભાગમાં તેમની સામે ચાલતી તપાસ અથવા અરજીને પતાવવા માટે અરજી કરી હતી. સુપરિન્ટેન્ડન્ટ મુકેશ કુમારે આ કામ કરી આપવા બદલ કુલ રૂપિયા ૨૫ લાખની લાંચ માંગી હતી. છેલ્લે સમજૂતી થઈ કે પહેલા હપ્તા તરીકે રૂપિયા ૨૦ લાખ આપવાના હતા.
આકાશ કલોલિયા આ કેસમાં મધ્યસ્થી (મિડલમેન) તરીકે કામ કરતા હતા. તેમણે ફરિયાદી સાથે સંપર્ક સાધીને લાંચની રકમ મેળવવાની જવાબદારી સંભાળી હતી. ACBને જ્યારે આ ફરિયાદ મળી, ત્યારે તરત જ ટ્રેપ ગોઠવવામાં આવી.
ટ્રેપનું સ્થળ: રાજકોટના એસ.ટી. બસ સ્ટેન્ડ પાસે ક્રિએટિવ કોમ્પ્લેક્સ વિસ્તારમાં આ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું. આકાશ કલોલિયાએ ફરિયાદી પાસેથી રકમ સ્વીકારી ત્યારે ACBની ટીમે તેમને રંગે હાથે પકડી લીધા. આખી ૨૦ લાખની રકમ પણ જપ્ત કરવામાં આવી છે.
આરોપીઓ વિશે
- મુકેશ કુમાર મનબોધ કુમાર: CGSTના ક્લાસ-૨ અધિકારી. સરકારી પદ પર હોવા છતાં લાંચની માંગ કરવાની હિંમત દાખવી. તેઓ સ્થાનિક (સનાતની) છે.
- આકાશ રામેશભાઈ કલોલિયા: રાજકોટમાં પ્રેક્ટિસ કરતા ટેક્સ કન્સલ્ટન્ટ. અધિકારીઓ તરફથી કામ કરીને લાંચની વ્યવસ્થા કરનાર. તેઓ પણ સ્થાનિક (સનાતની) છે.
બંને સામે પ્રિવેન્શન ઓફ કરપ્શન એક્ટ હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. ACB વધુ તપાસ કરી રહ્યું છે કે આ કેસમાં અન્ય કોઈ અધિકારી અથવા વ્યક્તિ સંડોવાયેલ છે કે નહીં.
લાંચની માનસિકતા અને તેની અસર
આ ઘટના દર્શાવે છે કે GST વ્યવસ્થાને સરળ અને પારદર્શક બનાવવાના હેતુ છતાં કેટલાક અધિકારીઓ અને કન્સલ્ટન્ટ્સ માટે તે લાંચ કમાવાનું સાધન બની ગયું છે. વેપારીઓ પાસેથી તપાસ પતાવવા, રિફંડ મેળવવા કે અન્ય કામ માટે મોટી રકમની લાંચ માંગવાની પ્રથા હજુ પણ ચાલુ છે.
નાના અને મધ્યમ વેપારીઓ આવી પરિસ્થિતિમાં સૌથી વધુ પીડાય છે. એક તરફ GSTના જટિલ નિયમો, બીજી તરફ અધિકારીઓની લાંચની માંગ – આ બંને વચ્ચે વેપારીઓને ઘણી મુશ્કેલી પડે છે.
ગુજરાતમાં ACB વારંવાર આવી કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે, જે સરકારના ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધના અભિયાનને મજબૂતી આપે છે. પરંતુ આવી ઘટનાઓ વારંવાર બનવી દર્શાવે છે કે વ્યવસ્થાગત સુધારા અને અધિકારીઓની તાલીમની હજુ પણ જરૂર છે.
વેપારીઓ માટે મહત્વની સલાહ
- કોઈ પણ અધિકારી અથવા કન્સલ્ટન્ટ લાંચ માંગે તો તરત જ ACBના ટોલ-ફ્રી નંબર ૧૦૬૪ પર ફરિયાદ કરો.
- તમામ વ્યવહારો લેખિતમાં અને ડિજિટલ રીતે રેકોર્ડ કરો.
- લાંચ આપવાને બદલે કાયદાકીય રસ્તો અપનાવો. ACB આવી ફરિયાદોને ગંભીરતાથી લઈને ટ્રેપ ગોઠવીને કાર્યવાહી કરે છે.
અંતમાં એક વિચાર
રાજકોટની આ ઘટના એક મોટી ચેતવણી છે. લાંચ લેનાર અને તેની વ્યવસ્થા કરનાર બંને સ્થાનિક હોવા છતાં વ્યવસ્થાને નુકસાન પહોંચાડે છે. ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત ભારત અને સરળ વ્યવસાય વાતાવરણ નું સપનું ત્યારે જ પૂર્ણ થશે જ્યારે દરેક અધિકારી પોતાના કર્તવ્ય અને નીતિમત્તાને પ્રાથમિકતા આપશે.
સરકારે GST પ્રક્રિયાને વધુ સરળ, ડિજિટલ અને પારદર્શક બનાવવા પર વધુ ધ્યાન આપવું જોઈએ. સાથે જ વેપારીઓએ પણ સતર્ક રહીને અવાજ ઉઠાવવો જોઈએ.
ભ્રષ્ટાચાર સામેની લડાઈ એકલા સરકારની જવાબદારી નથી, તે દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે. સતર્ક રહીએ, અવાજ ઉઠાવીએ અને પારદર્શક વ્યવસ્થાનું નિર્માણ કરીએ.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World-April 29,2026
