-Friday World September 05 2026
સુરત | કોસાડ રોડ
21મી સદીના સ્માર્ટ સિટી સુરતમાં આજે પણ જાતિવાદની જડ કેટલી ઊંડી છે તેનો કડવો અનુભવ કોસાડ રોડ પર આવેલી શિવાંજલી સોસાયટીમાં જોવા મળ્યો છે. અહીં મકાન ખરીદવા માંગતા બે દલિત ડોક્ટર ભાઈઓને ફક્ત એટલા માટે મકાન આપવાનો ઇનકાર કરી દેવામાં આવ્યો કે તેઓ દલિત સમાજના છે.
શું છે સમગ્ર ઘટના?
માહિતી મુજબ, દલિત સમાજના બે ભાઈઓ જે બંને ડોક્ટર છે, તેમણે શિવાંજલી સોસાયટી, કોસાડ રોડ પર એક મકાન પસંદ કર્યું હતું. મકાન માલિક સાથે વાત થઈ ગઈ અને ટોકનના પૈસા પણ આપી દીધા. સપનું હતું કે પોતાના પરિવાર સાથે નવી સોસાયટીમાં સુખેથી રહેશે.
પરંતુ બીજા દિવસે જ્યારે બંને ભાઈઓ મકાનનો આંટો મારવા અને સાફ-સફાઈ જોવા ગયા, ત્યારે સોસાયટીના કેટલાક રહીશોએ તેમને અટકાવ્યા અને સીધો જ સવાલ કર્યો - "તમે દલિત છો?"
ભાઈઓએ પ્રામાણિકતાથી કહ્યું "હા, અમે દલિત છીએ." બસ, આટલું સાંભળતા જ સોસાયટીના લોકોએ મકાન માલિકને ફોન કરીને સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી કે "આવા લોકોને અહીં મકાન નહીં આપવાનું, જો તમે આપશો તો અમે વિરોધ કરીશું."
મકાન માલિકે ડરના માર્યા ટોકનના પૈસા પાછા આપવાની વાત કરી અને સોદો રદ કરી દીધો. ડોક્ટર હોવા છતાં, ભણેલા-ગણેલા હોવા છતાં ફક્ત જાતિના કારણે તેમને અપમાન સહન કરવું પડ્યું.
સવાલ એ છે કે જાતિ પૂછીને મકાન આપનારા બીમાર પડે ત્યારે શું જાતિ પૂછીને લોહી લે છે?
આજે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ હોસ્પિટલમાં હોય છે, લોહીની જરૂર હોય છે ત્યારે કોઈ નથી પૂછતું કે લોહી દલિતનું છે, ભરવાડનું છે, વાલ્મિકીનું છે કે બ્રાહ્મણનું. ડોક્ટર જ્યારે ઓપરેશન કરે છે ત્યારે દર્દીની જાતિ નથી જોતો. તો પછી મકાન આપતી વખતે જ કેમ જાતિ આડે આવે છે?
જો દલિત, ભરવાડ, વાલ્મિકી સમાજના લોકો સોસાયટીમાં મકાન નહીં લઈ શકે તો શું તેઓ આ શહેરના નાગરિક નથી? શું બંધારણે આપેલા સમાનતાના અધિકારો ફક્ત કાગળ પર જ રહેશે?
એટ્રોસિટી એક્ટ હેઠળ ફરિયાદ
આ અપમાન બાદ બંને ડોક્ટર ભાઈઓએ હિંમત દાખવી છે. તેમણે સુરત પોલીસમાં એટ્રોસિટી એક્ટ (SC/ST Prevention of Atrocities Act) હેઠળ ફરિયાદ નોંધાવી છે. ફરિયાદમાં સોસાયટીના હોદ્દેદારો અને મકાન માલિક પર જાતિગત ભેદભાવનો આરોપ લગાવ્યો છે.
પોલીસે પ્રાથમિક તપાસ શરૂ કરી છે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે આ કેસમાં કેટલી ઝડપથી કાર્યવાહી થાય છે અને પીડિતોને ન્યાય મળે છે કે નહીં.
આ માત્ર એક સોસાયટીની વાત નથી
સુરત, અમદાવાદ, વડોદરા જેવા મોટા શહેરોમાં આજે પણ "શુદ્ધ શાકાહારી માટે જ" ના બોર્ડની આડમાં જાતિ અને ધર્મના નામે ભેદભાવ થાય છે. ઘણી સોસાયટીઓમાં ખુલ્લેઆમ કહેવામાં આવે છે કે "અહીં ભરવાડ, દલિત, વાલ્મિકી સમાજને મકાન નથી આપતા."
આ માનસિકતા બંધારણની વિરુદ્ધ છે, માનવતાની વિરુદ્ધ છે અને ગુજરાતના વિકાસ મોડેલ પર કલંક છે.
બંધારણ શું કહે છે?
ભારતના બંધારણની કલમ 15 મુજબ ધર્મ, જાતિ, જાતિ, લિંગ કે જન્મસ્થાનના આધારે ભેદભાવ કરવો ગુનો છે. અને એટ્રોસિટી એક્ટ હેઠળ જો કોઈ વ્યક્તિને તેની જાતિના કારણે મકાન, જમીન કે સેવાથી વંચિત રાખવામાં આવે તો 6 મહિનાથી 5 વર્ષ સુધીની સજાની જોગવાઈ છે.
આ કિસ્સો ફરી એકવાર સાબિત કરે છે કે આપણે ડિગ્રી તો મેળવી લીધી, પણ દિલમાંથી જાતિવાદનો કચરો હજુ કાઢી શક્યા નથી. જ્યાં સુધી મકાન આપતી વખતે લાયકાત નહીં પણ જાતિ જોવાશે, ત્યાં સુધી સમાનતાની વાતો ખોખલી જ લાગશે.
Sajjadali Nayani ✍️
Friday World September 05 2026
#CasteDiscrimination #SuratNews #ShivanjaliSociety #KosadRoad #DalitRights #AtrocityAct #HousingDiscrimination #EqualityForAll #GujaratNews #SocialJustice
