-Friday World 🌎 March 9, 2026
મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન સામે અમેરિકા-ઈઝરાયલના તીવ્ર હુમલાઓ પછી સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેનેઈની શહાદતે વૈશ્વિક ભૂ-રાજકીય ચિત્રને હલાવી નાખ્યું છે. અમેરિકા ઈરાનને પોતાનો મુખ્ય દુશ્મન માને છે અને ત્યાંના વિનાશકારી હુમલાઓ પછી હવે પ્રશ્ન ઉભો થાય છે:
શું ઉત્તર કોરિયાના સરમુખત્યાર કિમ જોંગ ઊન આગલા ટાર્ગેટ છે?
ટ્રમ્પ વહીવટની આક્રમક વિદેશ નીતિ અને વર્તમાન વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે ઉત્તર કોરિયા પર નજર ટકાવી રહ્યું છે. સોમવારથી (9 માર્ચ 2026) અમેરિકા અને દક્ષિણ કોરિયાએ ફ્રીડમ શીલ્ડ 2026 નામનો મોટો સંયુક્ત યુદ્ધાભ્યાસ શરૂ કર્યો છે, જે 19 માર્ચ સુધી ચાલશે. આ અભ્યાસમાં લગભગ 18,000 દક્ષિણ કોરિયન સૈનિકો ભાગ લઈ રહ્યા છે, જ્યારે અમેરિકન સૈનિકોની સંખ્યા અધિકૃત રીતે જાહેર નથી કરવામાં આવી.
ફ્રીડમ શીલ્ડ 2026: રક્ષણાત્મક અભ્યાસ કે આક્રમક તૈયારી?
આ અભ્યાસ રિપબ્લિક ઓફ કોરિયા (ROK), યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને યુનાઈટેડ નેશન્સ કમાન્ડ (UNC)** દ્વારા આયોજિત છે. તેમાં જમીન, હવાઈ, નૌકાદળ, અવકાશ અને સાયબર ડોમેનમાં સંયુક્ત તાલીમ લેવામાં આવે છે. આ વર્ષે 22 ફીલ્ડ ટ્રેનિંગ એક્સરસાઈઝ (Warrior Shield) કરવામાં આવશે, જે ગત વર્ષના 51 કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછા છે.
અમેરિકા અને દક્ષિણ કોરિયા કહે છે કે આ અભ્યાસ રક્ષણાત્મક છે અને કોરિયન પ્રાયદ્વીપ પર શાંતિ જાળવવા માટે જરૂરી છે. પરંતુ ઉત્તર કોરિયા તેને આક્રમણની તૈયારી તરીકે જુએ છે. પ્યોંગયાંગ લાંબા સમયથી આવા સંયુક્ત અભ્યાસોને "આક્રમણના રિહર્સલ" કહીને નિંદા કરે છે અને તેના જવાબમાં મિસાઈલ ટેસ્ટ અને અન્ય લશ્કરી પ્રદર્શન કરે છે.
મધ્ય પૂર્વમાંથી સંસાધનોનું સ્થાનાંતરણ: કોરિયન પ્રાયદ્વીપ પર અસર?
ઈરાન સામે ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે અમેરિકાએ દક્ષિણ કોરિયામાંથી કેટલાક લશ્કરી સંસાધનો – ખાસ કરીને પેટ્રિયટ એન્ટી-મિસાઈલ સિસ્ટમ અને અન્ય ઉપકરણો – મધ્ય પૂર્વમાં મોકલ્યા છે. સાઉથ કોરિયન મીડિયા અને સરકારી સ્ત્રોતો અનુસાર, C-17 અને C-5 જેવા હેવી ટ્રાન્સપોર્ટ વિમાનો Osan એર બેઝથી રવાના થયા છે.
અમેરિકન ફોર્સીસ કોરિયા (USFK)એ આ વિશે ટિપ્પણી કરવાનો ઈનકાર કર્યો છે અને કહ્યું છે કે "સુરક્ષા કારણોસર વિગતો જાહેર નહીં કરી શકાય". દક્ષિણ કોરિયન અધિકારીઓએ પણ કહ્યું છે કે આનાથી સંયુક્ત રક્ષણ વ્યવસ્થા પર કો ઈ મોટી અસર પડશે નહીં. પરંતુ આ સ્થાનાંતરણ ઉત્તર કોરિયા માટે ચિંતાનું કારણ બન્યું છે.
ઉત્તર કોરિયાની પ્રતિક્રિયા: ભય અને ધમકીઓ
ઉત્તર કોરિયા માને છે કે આ અભ્યાસ કિમ જોંગ ઊન અને તેના શાસનને ખતમ કરવાની તૈયારી છે. પ્યોંગયાંગ લાંબા સમયથી આવા ડ્રિલ્સને "આક્રમણના રિહર્સલ" કહે છે અને તેના જવાબમાં પોતાની લશ્કરી ક્ષમતા દેખાડે છે. તાજેતરમાં કિમ જોંગ ઊને પોતાના ન્યુક્લિયર પ્રોગ્રામને "સ્થાયી અને અપરિવર્તનીય" જાહેર કર્યો છે અને અમેરિકા સાથે વાતચીત માટે ડિન્યુક્લિયરાઈઝેશનની શરત છોડવાની માંગ કરી છે.
ટ્રમ્પ વહીવટે અત્યાર સુધી ઉત્તર કોરિયા પર સીધા હુમલાની વાત નથી કરી, પરંતુ ઈરાન પરના કડક વલણથી કિમને ચિંતા છે. કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે ટ્રમ્પની "મેક્સિમમ પ્રેશર" નીતિ ફરીથી શરૂ થઈ શકે છે, જ્યારે અન્યો માને છે કે ચીનની મુલાકાત (માર્ચ-એપ્રિલ 2026) દરમિયાન કિમ સાથે વાતચીતની શક્યતા છે.
વૈશ્વિક અસર અને ભારત માટે સંદેશ
આ તણાવ વૈશ્વિક સુરક્ષા માટે ખતરો છે. ઉત્તર કોરિયાના ન્યુક્લિયર અને મિસાઈલ પ્રોગ્રામથી એશિયા-પેસિફિકમાં અસ્થિરતા વધી રહી છે. ભારત જેવા દેશો માટે આ સ્થિતિ ચિંતાજનક છે કારણ કે:
→ એશિયાઈ સુરક્ષા સંતુલન ખોરવાઈ શકે છે
→ ચીન-રશિયા-ઉત્તર કોરિયા અક્ષ મજબૂત થઈ રહ્યો છે
→ વૈશ્વિક ઊર્જા અને વેપાર પર અસર પડી શકે છે
ભારતે પોતાની રક્ષા વ્યૂહરચના મજબૂત કરવી પડશે, રિન્યુએબલ ઊર્જા અને સ્વચ્છ ટેક્નોલોજી પર ધ્યાન આપવું પડશે અને બહુપક્ષીય રાજનીતિ દ્વારા શાંતિ જાળવવાના પ્રયાસો કરવા પડશે.
શું ટ્રમ્પ અને કિમ વચ્ચે ફરી વાતચીત થશે? અથવા વધુ તણાવ વધશે? સમય જ કહેશે, પરંતુ અત્યારે વિશ્વ ફરી એક વાર યુદ્ધની છાયામાં છે!
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 🌎 March 9, 2026
