-Friday World-April 15,2026
ગુજરાતના ગામડા-શહેરોમાં આ વખતે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ એક અલગ જ તીવ્રતા સાથે ગરમાઈ રહી છે. ધાયલ પંજો ડબલ તાકાતથી પ્રચાર મા ઉતરશે ?
ભાજપ પ્રચાર અને વ્યૂહરચના ઉપર વધારે ધ્યાન આપશે!
ત્યારે કોંગ્રેસના કાર્યકર્તાઓ અને સામાન્ય નાગરિકોમાં આક્રોશ વધી રહ્યો છે. નામાંકન ફોર્મની તપાસમાં અનેક કોંગ્રેસ ઉમેદવારોના ફોર્મ રદ થવા, પૈસાના પ્રલોભન, ધમકીઓ અને કેટલાક કિસ્સામાં ઉમેદવારોને 'સુરક્ષિત સ્થળે' મોકલવાની વાતો સામે આવી રહી છે. આ બધું જોઈને એક પ્રશ્ન સ્વાભાવિક રીતે ઉઠે છે – શું આ લોકશાહીનો તહેવાર છે કે કોઈ વ્યૂહાત્મક રમત?
સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ એ લોકશાહીનો આધારસ્તંભ છે. અહીં ગામના પંચાયત સભ્યથી માંડીને મહાનગરપાલિકાના વોર્ડ સુધીના પ્રતિનિધિઓ ચૂંટાય છે, જેઓ સીધા જનતાની સમસ્યાઓથી જોડાયેલા હોય છે. પાણી, રસ્તા, સ્વચ્છતા, શિક્ષણ અને આરોગ્ય જેવી મૂળભૂત જરૂરિયાતોનું નિરાકરણ આ સ્થાનિક સંસ્થાઓ જ કરે છે. પરંતુ જ્યારે આ ચૂંટણીઓમાં નામાંકન પ્રક્રિયા જ ઝઘડાળુ બની જાય, ત્યારે સામાન્ય જનતાના મનમાં અસંતોષ જન્મે છે.
આ વખતે ભાજપ તરફથી તીવ્ર પ્રયાસો ચાલી રહ્યા હોય તેમ દેખાઈ રહ્યું છે. અનેક બેઠકો પર બિનહરીફ વિજયની વાતો સામે આવી રહી છે. કોંગ્રેસના કેટલાક ઉમેદવારોના ફોર્મ તકનીકી કારણોસર અથવા અન્ય કારણોસર રદ થઈ રહ્યા હોય તેવા અહેવાલો છે. કોંગ્રેસ પક્ષ તરફથી આને 'યોજનાબદ્ધ' કહેવામાં આવી રહ્યું છે. કેટલાક કાર્યકર્તાઓ તો એવું પણ કહે છે કે પૈસાના પ્રલોભન અને દબાણથી ઉમેદવારોને પાછા ખેંચવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. આનાથી વિરોધી પક્ષના કાર્યકર્તાઓમાં આક્રોશ વધી રહ્યો છે અને તેઓ માને છે કે આ રીતે લોકશાહીના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો પર જ આઘાત પહોંચી રહ્યો છે.
જનતામાં પણ એક અલગ પ્રકારનો સંદેશ જઈ રહ્યો છે. સામાન્ય માણસ વિચારે છે કે જો નામાંકન જ પ્રક્રિયામાં અવરોધો આવે, તો પછી ચૂંટણી કેવી રીતે ન્યાયી અને પારદર્શક બની શકે? આવા કિસ્સાઓથી લોકોમાં નિરાશા ફેલાય છે અને તેઓ પ્રશ્ન પૂછે છે – શું આપણી લોકશાહી માત્ર મોટા પક્ષોની તાકાત પર જ આધારિત છે? નાના પક્ષો અને સ્વતંત્ર ઉમેદવારો માટે તો આ પરિસ્થિતિ વધુ પડકારજનક બની રહી છે.
કોંગ્રેસ પક્ષ આ સ્થિતિનો સામનો કેવી રીતે કરશે? અત્યાર સુધીના સંકેતો અનુસાર, પક્ષ તરફથી તીવ્ર વિરોધ નોંધાવવામાં આવી રહ્યો છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં કાર્યકર્તાઓ રસ્તા પર ઉતરીને વિરોધ પ્રદર્શન કરવાની તૈયારીમાં છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે આ વિરોધ સામાન્ય રીતે હશે કે કંઈક અનોખું અને નવતર? કેટલાક નેતાઓ એવું માને છે કે પરંપરાગત રીતે ધરણા-પ્રદર્શન કરવાને બદલે, જનતાને સીધી અપીલ કરીને, સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરીને અને સ્થાનિક સમસ્યાઓને હાઈલાઈટ કરીને વિરોધ કરવો જોઈએ. કેટલાક કાર્યકર્તાઓ તો એવું પણ કહે છે કે જો જરૂર પડે તો કોર્ટનો દરવાજો ખખડાવવો અને ચૂંટણી પંચ સમક્ષ પુરાવા સાથે ફરિયાદ કરવી.
આ પરિસ્થિતિમાં ભાજપનું વલણ પણ નોંધપાત્ર છે. પક્ષ તરફથી કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે તેઓ નિયમ અનુસાર કામ કરી રહ્યા છે અને કોઈ પણ પ્રકારના અનુચિત પ્રયાસોમાં સામેલ નથી. તેઓ માને છે કે તેમની તાકાત અને જનસમર્થનને કારણે અનેક બેઠકો પર તેઓ આગળ છે. પરંતુ વિરોધીઓના આરોપોને નકારી કાઢવાને બદલે, પારદર્શકતા જાળવવા માટે વધુ સક્રિય પગલાં લેવા જોઈએ તેવી અપેક્ષા પણ જનતા રાખે છે.
લોકશાહીમાં વિરોધ અને સત્તા બંનેનું મહત્વ છે. પરંતુ જ્યારે વિરોધને દબાવવાના પ્રયાસો થાય અથવા તેને અવરોધિત કરવામાં આવે, ત્યારે આખી પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન લાગે છે. કોંગ્રેસે હવે નક્કી કરવાનું છે કે તેઓ આ પરિસ્થિતિનો સામનો કેવી રીતે કરશે. શું તેઓ પરંપરાગત રીતે રસ્તા પર ઉતરશે, કે પછી ડિજિટલ કેમ્પેઈન, જનસંપર્ક અને કાનૂની લડતના મિશ્રણથી એક નવો માર્ગ અપનાવશે? આનો જવાબ આગામી દિવસોમાં મળી જશે.
ગુજરાતના નાગરિકો માટે આ ચૂંટણી માત્ર પક્ષો વચ્ચેની લડાઈ નથી, પરંતુ તેમના રોજિંદા જીવન સાથે જોડાયેલી છે. તેથી જ તેઓ ઈચ્છે છે કે આ પ્રક્રિયા સ્વચ્છ, પારદર્શક અને ન્યાયી હોય. કોઈ પણ પક્ષને જીતવાનો અધિકાર છે, પરંતુ તે જીત અનુચિત માધ્યમોથી નહીં, પરંતુ જનતાના વિશ્વાસથી મળવી જોઈએ.
આવી પરિસ્થિતિમાં જનતાની જવાબદારી પણ વધી જાય છે. તેઓએ સતર્ક રહીને, તથ્યો જાણીને અને પોતાના અધિકારોનો ઉપયોગ કરીને મત આપવો જોઈએ. લોકશાહીને મજબૂત બનાવવા માટે માત્ર પક્ષો જ નહીં, પરંતુ સામાન્ય નાગરિકો પણ સક્રિય બનવા પડશે.
ગુજરાતની આ સ્થાનિક ચૂંટણીઓ એક મહત્વપૂર્ણ કસોટી છે. તે દર્શાવશે કે આપણી લોકશાહી કેટલી પરિપક્વ છે અને તેમાં વિરોધી અવાજને કેટલી જગ્યા મળે છે. આક્રોશ હોય કે વ્યૂહરચના, અંતે જનતાનો નિર્ણય જ સર્વોપરી હશે. આ ઉત્સવને સાચા અર્થમાં ઉત્સવ બનાવવા માટે તમામ પક્ષોએ અને નાગરિકોએ મળીને કામ કરવું પડશે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World-April 15,2026
