ગુજરાતના અમરેલી જિલ્લામાં એક એવી ઘટના બની છે જેને વાંચીને મન અસ્વસ્થ થઈ જાય છે. જ્યાં અન્નક્ષેત્ર જેવી પવિત્ર જગ્યાએ, જે ભૂખ્યાને અન્ન આપવા માટે ચાલતી હોય છે, ત્યાં જ એક યુવાનના ભોજનને ‘બગાડવા’ના આરોપમાં તેને નિર્દયતાથી પીટવામાં આવ્યો અને તેના મોતનું કારણ બન્યું. આ ઘટના માત્ર એક વ્યક્તિગત તકરાર નથી, પરંતુ સમાજમાં હજુ પણ વ્યાપેલી અસ્પૃશ્યતા, જાતિવાદ અને માનવીય મૂલ્યોના અભાવનું એક દર્દનાક પ્રતિબિંબ છે.
મહેશભાઈ રાઠોડ કોણ હતા?
મહેશ પ્રેમજી રાઠોડ, ઉંમર માત્ર ૨૪ વર્ષ. ગોપાલગ્રામ (અથવા જરાખીયા) ગામના રહેવાસી. એક ખાનગી શાળામાં ગૃહપતિ (રેક્ટર) તરીકે ફરજ બજાવતા આ યુવાન પોતાના પરિવારનો આધાર હતો. ૧૭ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ના રોજ તેમણે પોતાના વૃદ્ધ કાકા અમરાભાઈ રાઠોડને તપાસ માટે અમરેલી શહેરની શાંતાબા જનરલ હોસ્પિટલ લઈ આવ્યા હતા. હોસ્પિટલના કેમ્પસમાં જ ચાલતા અન્નક્ષેત્રમાં ભૂખ લાગતાં મહેશભાઈ જમવા ગયા.
જમતી વખતે તેમને અસ્વસ્થતા અનુભવાઈ. તેઓ થોડું દાળ-ભાત વધારી ગયા. આ સામાન્ય વાતને અન્નક્ષેત્રના સંચાલકે ‘ભોજન બગાડવું’ તરીકે લીધી અને બોલાચાલી શરૂ થઈ. વાત વધતાં સંચાલક સાથે હોસ્પિટલના બે ચોકીદારો સહિત કુલ સાત વ્યક્તિઓએ મળીને મહેશભાઈ પર હુમલો કર્યો. આરોપ છે કે તેમને પ્લાસ્ટિકની પાઈપ અને અન્ય વસ્તુઓથી પીટવામાં આવ્યા. ડાબા હાથમાં હાડકું તૂટી ગયું અને આખા શરીરે ગંભીર ઇજાઓ થઈ.
તુરંત જ તેમને તે જ હોસ્પિટલના ટ્રોમા સેન્ટરમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા. પોલીસે અન્નક્ષેત્રના સંચાલક સહિત સાત આરોપીઓ વિરુદ્ધ મારામારી, રાઇટિંગ અને અન્ય કલમો હેઠળ કેસ નોંધ્યો. પરંતુ મહેશભાઈના પરિવારનો આક્ષેપ છે કે આ હુમલામાં જાતિનો પણ મુદ્દો હતો. જ્યારે તેમણે ભાવ્યું અથવા પૈસા આપવાની વાત કરી ત્યારે તેમની જાતિ અને ગામ વિશે પૂછપરછ કરવામાં આવી અને ત્યારબાદ હુમલો થયો.
મોત અને પરિવારનો આક્રોશ
૨૦ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ના રોજ સારવાર દરમિયાન મહેશભાઈનું મોત થયું. હોસ્પિટલના બાથરૂમમાંથી બહાર આવતાં તેઓ જમીન પર પડી ગયા અને ડોક્ટરોએ તેમને મૃત જાહેર કર્યા. પરિવારનું કહેવું છે કે અન્નક્ષેત્રમાં મારવામાં આવેલા મારના કારણે જ તેમનું મોત થયું છે. તેઓ મૃતદેહ સ્વીકારવા તૈયાર નથી અને માગણી કરી રહ્યા છે કે આરોપીઓ વિરુદ્ધ હત્યાની કલમ (બીએનએસ સેક્શન ૧૦૩ અથવા ૩૦૨) ઉમેરવામાં આવે.
અમરેલીની સ્પેશિયલ અટ્રોસિટી કોર્ટે પોલીસને એફએસએલ રિપોર્ટ (ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરી) ૧ મે સુધીમાં જમા કરાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ રિપોર્ટ પરથી જ નક્કી થશે કે મોત હુમલાને કારણે થયું છે કે અન્ય કારણે. હાલમાં સાત આરોપીઓમાંથી કેટલાકની ધરપકડ થઈ છે, જ્યારે ત્રણ અજાણ્યા હજુ ફરાર છે.
જાતિવાદનું કાળો પડછાયો
પરિવાર અને સ્થાનિક દલિત સમાજના આગેવાનોનું માનવું છે કે આ હુમલો માત્ર ભોજન વધારવાને કારણે નહીં, પરંતુ મહેશભાઈ દલિત હોવાને કારણે થયો છે. અન્નક્ષેત્ર જેવી જગ્યાએ પણ જાતિની ભેદભાવની ભાવના કેવી રીતે કામ કરે છે તેનું આ એક દુ:ખદ ઉદાહરણ છે. અન્નક્ષેત્રમાં ભોજન વધારવું એ કોઈ ગુનો નથી – ખાસ કરીને જ્યારે વ્યક્તિ અસ્વસ્થ હોય. પરંતુ તેને લઈને આટલો નિર્દય હુમલો કરવો એ માનવતાનું અપમાન છે.
આ ઘટના પછી અમરેલીમાં દલિત સમાજમાં રોષ વ્યાપ્યો છે. પરિવાર હોસ્પિટલની બહાર ધરણા પર બેઠો છે. સમાજના આગેવાનો અને સંગઠનોએ ન્યાયની માગણી કરી છે. આ મામલો માત્ર કાનૂની નથી, પરંતુ સામાજિક પણ છે – જ્યાં ગરીબ અને દલિત વર્ગને અન્ન મેળવવા માટે પણ અપમાન સહન કરવું પડે છે.
અન્નક્ષેત્રનું મહત્વ અને વાસ્તવિકતા
અન્નક્ષેત્ર એ ધાર્મિક અને સામાજિક સેવાનું પ્રતીક છે. અનેક સંસ્થાઓ ગરીબ, દર્દીઓ અને તેમના સંબંધીઓને મફત ભોજન પૂરું પાડે છે. પરંતુ જો આવી જગ્યાઓ પર પણ જાતિવાદ અને હિંસા થાય તો તે સમાજ માટે ચિંતાનો વિષય છે. આ ઘટના એ પણ યાદ અપાવે છે કે અન્નનું મહત્વ સમજવું જોઈએ, પરંતુ તેના નામે હિંસા કરવી એ અન્નનું અપમાન છે.
ન્યાયની માગણી અને આગળનું પગલું
પરિવાર માગે છે કે:
- હત્યાની કલમ ઉમેરવામાં આવે
- તમામ આરોપીઓની ઝડપી ધરપકડ અને સજા થાય
- ઘટનાની તટસ્થ તપાસ થાય
- દલિત અત્યાચાર અધિનિયમ હેઠળ કાર્યવાહી થાય
પોલીસ અને વહીવટી તંત્રે આ મામલાને ગંભીરતાથી લેવો જોઈએ. એફએસએલ રિપોર્ટ આવ્યા પછી જ સ્પષ્ટતા થશે કે મોતનું કારણ શું હતું. પરંતુ ત્યાં સુધી પરિવારનું દુ:ખ અને અન્યાયની લાગણી સમજી શકાય છે.
આ ઘટના આપણને એક મોટો પ્રશ્ન પૂછે છે – શું અમે એવા સમાજમાં જીવીએ છીએ જ્યાં એક થાળીના વધેલા અન્ન માટે જીવ લેવાઈ જાય? અન્ન એ બ્રહ્મ છે, પરંતુ માનવ જીવન તેનાથી પણ મોટું છે. જાતિવાદ અને હિંસાને કોઈ પણ નામે સહન કરવું ન જોઈએ.
મહેશભાઈના પરિવારને ન્યાય મળે, આવી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન ન થાય અને સમાજમાં સમાનતા અને માનવતાની ભાવના વિકસે – આ જ આપણી સૌની ઇચ્છા હોવી જોઈએ.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World-April 25,2026
