-*Friday World – 7 મે 2026
કાલોલના ઘુસર ગામે ગોમા નદીમાં ખાણ-ખનીજ વિભાગની ટીમ પર બેફામ માફિયાઓનો હુમલો – બે અધિકારી ઘાયલ, હોસ્પિટલમાં સારવાર
પંચમહાલ જિલ્લામાં ખનીજ માફિયાઓનો આતંક વધતો જતો હોવાની એક વધુ ચિંતાજનક ઘટના સામે આવી છે. કાલોલ તાલુકાના વેજલપુર નજીક આવેલા ઘુસર ગામે ગોમા નદીમાં ગેરકાયદે રેતીનું ખનન કરતા માફિયાઓએ ખાણ-ખનીજ વિભાગની ટીમ પર જીવલેણ હુમલો કર્યો છે. આ હુમલામાં બે કર્મચારીઓ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છે અને તેમને ગોધરા સિવિલ હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે ખસેડવામાં આવ્યા છે.
શું બન્યું હતું ઘટનાસ્થળે?
પંચમહાલ ખાણ-ખનીજ વિભાગની ટીમને કાલોલ તાલુકાની ગોમા નદીમાં ગેરકાયદે રેતીની લૂંટની માહિતી મળી હતી. ટીમે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરીને દરોડો પાડ્યો. દરોડા દરમિયાન ટીમે પાંચ પરમિટ વગરના ટ્રેક્ટરો ને ઝડપી પાડ્યા. આ ટ્રેક્ટરો રેતીથી ભરેલા હતા અને ગેરકાયદેસર ખનનના પુરાવા તરીકે જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
પરંતુ આ કાર્યવાહીથી ખનીજ માફિયાઓ અને ટ્રેક્ટર માલિકોમાં આક્રોશ જાગ્યો. તેઓ ભેગા થઈને ખાણ-ખનીજ વિભાગના કર્મચારીઓ પર આક્રમક બની ગયા. માફિયાઓએ પાવડા, પથ્થર અને અન્ય હથિયારો નો ઉપયોગ કરીને અધિકારીઓ પર હુમલો કરી દીધો. એક વ્યક્તિએ તો ખાણ-ખનીજના એક કર્મચારી પર **ટ્રેક્ટર ચડાવી દેવાનો** નિર્દય પ્રયાસ પણ કર્યો હતો. આ ઘટનામાં બે કર્મચારીઓને ગંભીર ઇજાઓ પહોંચી હતી.
વારંવારના હુમલા: માફિયાઓની હિંમત વધતી જાય છે
ખાણ-ખનીજ વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે આ જ વિસ્તારમાં અગાઉ પણ તેમની ટીમ પર હુમલો થયો હતો. છતાં માફિયાઓની હિંમત ઘટવાને બદલે વધી રહી છે. આ બાબતે ખાણ-ખનીજ વિભાગે પોલીસમાં અરજી કરી છે અને વધુ કાર્યવાહીની માંગ કરી છે.
પંચમહાલ જિલ્લામાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ખનીજ માફિયાઓનું નેટવર્ક મજબૂત બન્યું છે. ખાસ કરીને કાલોલ, ઘોઘંબા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં રેતી, માટી અને અન્ય ખનીજોની ગેરકાયદે લૂંટ ચાલુ છે. આ માફિયાઓ માત્ર આર્થિક લાભ માટે જ નહીં, પરંતુ પર્યાવરણ અને સ્થાનિક વસ્તીના અસ્તિત્વને પણ ખતરામાં મૂકી રહ્યા છે.
રેતીની લૂંટની પર્યાવરણીય અસર
ગોમા નદી જેવી નદીઓમાંથી અતિશય રેતી ખનન થવાથી નદીની કુદરતી રચના બગડે છે. આનાથી:
- નદીકિનારાના વિસ્તારોમાં કાટમાળ અને ધરતીકંપનું જોખમ વધે છે.
- જળચર જીવસૃષ્ટિ અને માછીમારી પર અસર પડે છે.
- ભૂજળ સ્તર ઘટે છે અને પાણીની અછત વધે છે.
- સ્થાનિક ખેડૂતો અને ગ્રામજનોની જીવનશૈલી પર વિપરીત અસર પડે છે.
ગુજરાતમાં અનેક જિલ્લાઓમાં આવી સમસ્યા વ્યાપી છે. સુપ્રીમ કોર્ટ અને નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલે પણ ગેરકાયદે રેતી ખનન સામે સખત ચેતવણીઓ આપી છે, પરંતુ અમલીકરણમાં નબળાઈ જોવા મળે છે.
માફિયાઓની હિંમત વધારવા પાછળના કારણો
1. રાજકીય અને વહીવટી આશ્રય: કેટલાક કિસ્સાઓમાં સ્થાનિક નેતાઓ અને અધિકારીઓ સાથે માફિયાઓના સંબંધો હોવાના આરોપ લાગે છે.
2. અપૂરતું સુરક્ષા કવચ: ખાણ-ખનીજ વિભાગની ટીમોને પોલીસ સુરક્ષા વગર કાર્યવાહી કરવી પડે છે.
3. આર્થિક લાભ: રેતીની માંગ ઊંચી હોવાથી માફિયાઓ મોટા પૈસા કમાય છે અને તેનો એક ભાગ અન્યને આપીને સુરક્ષિત રહે છે.
4. કાયદાનો અમલ નબળો: FIR નોંધાય છે પરંતુ અર્થપૂર્ણ સજા અને પુનરાવર્તન રોકવામાં નિષ્ફળતા.
શું કરવું જોઈએ?
- સખત કાયદો અમલ: ખનીજ માફિયાઓ સામે NSA અથવા અન્ય સખત કલમો હેઠળ કાર્યવાહી.
- ટીમને સુરક્ષા: ખાણ-ખનીજ અધિકારીઓને પોલીસ સાથે સંયુક્ત ટીમમાં કાર્યવાહી કરવી.
- પારદર્શકતા: ખનન પરમિટ અને વાહન ટ્રેકિંગ સિસ્ટમને ડિજિટલ અને GPS આધારિત બનાવવી.
- સ્થાનિક સહભાગિતા: ગ્રામજનો અને સ્થાનિક સંસ્થાઓને જાગૃત કરીને માહિતી આપવાની વ્યવસ્થા.
- પર્યાવરણીય અભ્યાસ: નદીઓમાં ટકાઉ ખનન માટે વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ અને મર્યાદા નક્કી કરવી.
આ ઘટના માત્ર એક વ્યક્તિગત હુમલો નથી, પરંતુ વ્યવસ્થાની નિષ્ફળતાનું પ્રતિક છે. જો સરકાર અને વહીવટી તંત્ર આવા માફિયાઓ સામે સખત રવૈયો અપનાવશે નહીં તો અધિકારીઓના જીવ જોખમમાં રહેશે અને પર્યાવરણનો વિનાશ ચાલુ રહેશે.
અપડેટ: ઘટનાની તપાસ ચાલુ છે. પોલીસે આરોપીઓની ધરપકડ માટે અભિયાન શરૂ કર્યું છે. વધુ વિગતો આવતી રહેશે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World – 7 મે 2026
