-Friday World-May 3,2026
વિપક્ષના નેતા અને પ્રદેશ પ્રમુખો– સ્થિરતા કે સ્થગિતતા?
૨૦૦૨ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપના વિજય પછી ગુજરાત કોંગ્રેસ વિપક્ષની ભૂમિકામાં આવી ગઈ. ત્યારથી ૨૦૨૬ સુધીના ૨૪ વર્ષમાં પાર્ટીએ અનેક ઉતાર-ચઢાવ જોયા.
આ સમયગાળામાં પ્રદેશ પ્રમુખ અને વિધાનસભા વિપક્ષના નેતા તરીકે જે નેતાઓએ જવાબદારી સંભાળી, તેમની યાદી ગુજરાત કોંગ્રેસના આંતરિક વ્યૂહરચના, સ્થિરતા અને પડકારોની સાક્ષી છે.
૨૦૦૨-૨૦૦૭: સંક્રમણ અને પુન:સ્થાપનનો સમય
વિપક્ષના નેતા: અમરસિંહ ચૌધરી (૨૧ ડિસેમ્બર ૨૦૦૨ – ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૦૪)
પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને અનુભવી આદિવાસી નેતા અમરસિંહ ચૌધરીએ ૨૦૦૨ પછી વિપક્ષની જવાબદારી સંભાળી. તેમની આગેવાનીમાં પાર્ટીએ સરકારના અનેક નિર્ણયોનો વિરોધ કર્યો. તેમનું અવસાન ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૦૪માં થયું, જેણે પાર્ટીને મોટો આંચકો આપ્યો.
પ્રદેશ પ્રમુખ: ૨૦૦૨-૨૦૦૪ સુધી સંક્રમણ કાળ, ત્યારબાદ બી.કે. ગઢવી (૨૦૦૪-૨૦૦૫).
આ સમયગાળો પાર્ટી માટે પુન:સ્થાપનનો હતો. અમરસિંહ ચૌધરી જેવા અનુભવી નેતાના અવસાન પછી નેતૃત્વની ખાલી જગ્યા પૂરવાનો પડકાર હતો.
અર્જુન મોઢવાડિયા (વિપક્ષ નેતા: ૨૯ ઓક્ટોબર ૨૦૦૪ – ૨૪ ડિસેમ્બર ૨૦૦૭)
તેઓ વિપક્ષના નેતા તરીકે સક્રિય રહ્યા અને પાર્ટીને સંગઠિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
૨૦૦૮-૨૦૧૭: અનુભવી નેતાઓનું વર્ચસ્વ
વિપક્ષના નેતા
- શક્તિસિંહ ગોહિલ (૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૦૮ – ૨૦ ડિસેમ્બર ૨૦૧૨) – લગભગ ૫ વર્ષ
- શંકરસિંહ વાઘેલા (૨૩ જાન્યુઆરી ૨૦૧૩ – ૨૧ જુલાઈ ૨૦૧૭) – લગભગ ૪.૫ વર્ષ (પૂર્વ મુખ્યમંત્રી)
પ્રદેશ પ્રમુખ:
- સિદ્ધાર્થ પટેલ (૨૦૦૮-૨૦૧૧)
- અર્જુન મોઢવાડિયા (૨૦૧૧-૨૦૧૫)
- ભરતસિંહ સોલંકી (૨૦૧૫-૨૦૧૮)
આ સમયગાળો કોંગ્રેસ માટે સ્થિરતાનો હતો. શક્તિસિંહ ગોહિલ અને શંકરસિંહ વાઘેલા જેવા અનુભવી નેતાઓએ વિરોધ પક્ષની ભૂમિકા મજબૂત કરી. પરંતુ ૨૦૧૭ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસને ૭૭ બેઠકો મળી તેમ છતાં સરકાર બનાવવામાં નિષ્ફળ રહી.
૨૦૧૮-૨૦૨૨: ફેરફાર અને અસ્થિરતા
વિપક્ષના નેતા:
- પરેશ ધાનાણી (૬ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮ – ૩ માર્ચ ૨૦૨૧)
- સુખરામ રાઠવા (૩ ડિસેમ્બર ૨૦૨૧ – ૮ ડિસેમ્બર ૨૦૨૨)
પ્રદેશ પ્રમુખ:
- અમિત ચાવડા (૨૦૧૮-૨૦૨૧)
- જગદીશ ઠાકોર (૨૦૨૧-૨૦૨૩)
આ સમયમાં પાર્ટીમાં યુવા અને નવા ચહેરાઓને તક આપવાના પ્રયાસ થયા. અમિત ચાવડા અને પરેશ ધાનાણીએ સક્રિય વિરોધ કર્યો. પરંતુ ૨૦૨૨ની ચૂંટણીમાં માત્ર ૧૭ બેઠકો મળતા પાર્ટી મોટા આંચકામાંથી પસાર થઈ.
૨૦૨૩-૨૦૨૬: પુનરુત્થાનના પ્રયાસો
પ્રદેશ પ્રમુખ:
- શક્તિસિંહ ગોહિલ (૨૦૨૩-૨૦૨૫) – રાજીનામું
- અમિત ચાવડા (૨૦૨૫થી હાલ સુધી – બીજી વાર)
વિપક્ષના નેતા: ૨૦૨૨ પછી સત્તાવાર LoP પદ નહીં, પરંતુ અમિત ચાવડા સહિતના નેતાઓએ જવાબદારી ઉપાડી.
વર્તુળમાં ફરતું નેતૃત્વ -નેતૃત્વ મા ફરતું વર્તુળ
૨૪ વર્ષમાં મુખ્ય નેતાઓ જેમ કે અર્જુન મોઢવાડિયા, ભરતસિંહ સોલંકી, અમિત ચાવડા અને શક્તિસિંહ ગોહિલ વારંવાર આવ્યા છે. આ વર્તુળીય નેતૃત્વે અનુભવ આપ્યો, પરંતુ નવી પેઢી અને યુવા નેતાઓને તક ઓછી મળી. પરિણામે પાર્ટી આંતરિક અસ્થિરતા અને લોકસમર્થનના અભાવથી પીડાઈ.
સકારાત્મક પાસાં: આદિવાસી અને અલ્પસંખ્યક ને ફક્ત મત બૈક મા પરિવર્તન જળવી રાખ્યુ આમાથી કોઈ નેતા ને ઉભરવાજ ના દીધા
- અનુભવી નેતાઓએ વિરોધ પક્ષની ભૂમિકા મજબૂત કરી.
- આદિવાસી અને અલ્પસંખ્યક વિસ્તારોમાં પાર્ટીનું સંગઠન જાળવી રાખ્યું.
પડકારો:- આંતરિક વધુ બહારનો કોઈ પડકાર નહી!!
- ૨૦૨૨માં માત્ર ૧૭ બેઠકો – ઐતિહાસિક નીચલું સ્તર.
- નેતૃત્વમાં વારંવાર ફેરફાર અને રાજીનામાં.
- નવા ચહેરાઓની અભાવ.
ભવિષ્યની દિશા ? દિશા શુન્ય!!
ગુજરાત કોંગ્રેસે હવે નવી વ્યૂહરચના અપનાવવી જોઈએ – વધુ યુવા નેતૃત્વ, સ્થાનિક મુદ્દાઓ પર ધ્યાન અને આંતરિક લોકતંત્ર મજબૂત કરવું. અમિત ચાવડા જેવા અનુભવી નેતાઓ સાથે નવી પેઢીને તક આપવી જરૂરી છે.
આ ૨૪ વર્ષની યાત્રા ગુજરાત કોંગ્રેસ માટે પાઠ છે – સ્થિરતા માટે બદલાવ જરૂરી છે. જો પાર્ટી આ પાઠ શીખી લેશે તો તે ફરીથી મજબૂત વિરોધ પક્ષ અને વિકલ્પ તરીકે ઉભરી શકશે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World-May 3,2026
