-Friday World-17 May 2026
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના સાયલા પંથકમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ડીઝલની ભારે અછતે સ્થાનિક અર્થતંત્રને હચમચાવી નાખ્યું છે. વહેલી સવારના અંધારામાં પણ પેટ્રોલ પંપો પર કેરબા હાથમાં લઈને ઊભેલા ખેડૂતો અને વાહનચાલકોની લાંબી લાઈનો આ વિસ્તારની વેદનાનું જીવંત ચિત્ર રજૂ કરે છે. ચોમાસાની ઋતુ દ્વાર ખખડાવી રહી છે, ત્યારે ખેતીની તૈયારીઓમાં જરૂરી ડીઝલ ન મળતા ખેડૂતોના મોં પર ચિંતાના વાદળ છવાઈ ગયા છે.
વાસ્તવિકતા અને સરકારી દાવાઓ વચ્ચેનો અંતર
રાજ્ય સરકાર અને તંત્ર વારંવાર દાવા કરે છે કે રાજ્યમાં ઇંધણનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે અને કોઈ અછત નથી. પરંતુ સાયલાની ધરતી પર આ વાત સાવ વિરોધાભાસી લાગે છે. અહીંના પેટ્રોલ પંપો પર સવારના ૫ વાગ્યાથી જ લાઈનો લાગી જાય છે. કેટલાક ખેડૂતો તો ૪-૫ કલાક ઊભા રહીને પણ માત્ર ૨૦-૨૫ લીટર ડીઝલ જ મેળવી શકે છે, જે તેમના ટ્રેક્ટર માટે પણ અપૂરતું છે.
સાયલા વિસ્તારમાં મોટા પાયે ક્વોરી ઉદ્યોગ ચાલે છે. અહીંના ડમ્પરો, ટ્રકો અને ભારે વાહનો ડીઝલ પર જ આધારિત છે. ડીઝલ ન મળવાથી અનેક વાહનો બંધ પડ્યા છે. પરિવહન વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા મજૂરો અને ડ્રાઈવરોની આવક અટકી ગઈ છે. એક ડમ્પર ડ્રાઈવરે કહ્યું, “બે દિવસથી વાહન ઊભું છે. ઘરનું ચુલ્હું પણ મુશ્કેલ થઈ ગયું છે. સરકારને અમારી વેદનાની ખબર જ નથી.”
ખેતી પર પડતી આફત
ગુજરાતમાં ચોમાસા પહેલાં ખેડૂતો માટે જૂન-જુલાઈ મહિનો અત્યંત મહત્વનો હોય છે. જમીન તૈયાર કરવી, ખાતર અને બીજનું વિતરણ, સિંચાઈની વ્યવસ્થા — આ બધામાં ટ્રેક્ટર અને અન્ય મશીનરી માટે ડીઝલ અનિવાર્ય છે. સાયલામાં આ અછતને કારણે ઘણા ખેડૂતો વાવણીની તૈયારીમાં પાછળ રહી ગયા છે.
એક ખેડૂતે વેદના વ્યક્ત કરતાં કહ્યું, “આ વર્ષે સારો વરસાદ પડે તેવી આશા છે, પરંતુ ડીઝલ વગર ટ્રેક્ટર કેવી રીતે ચલાવીએ? વાવણીમાં વિલંબ થશે તો પાક પણ મોડો આવશે અને નુકસાન થશે.” સાયલા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં કપાસ, જીરું, રાયડો અને અનાજની ખેતી પ્રમુખ છે. ડીઝલની અછત સીધી આ પાકોને અસર કરશે.
અર્થતંત્ર અને સ્થાનિક વ્યવસાયો પર અસર
સાયલા માત્ર ખેતી પર જ આધારિત નથી. અહીંનો ક્વોરી અને માઈનિંગ ઉદ્યોગ હજારો લોકોને રોજગાર આપે છે. ડમ્પરો અને ટ્રકો દ્વારા પથ્થર અને માલસામાનનું પરિવહન થાય છે. આ વ્યવસાય અટકતા મજૂરો, કામદારો અને નાના વેપારીઓ પણ મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. પેટ્રોલ પંપ માલિકો પણ આ સ્થિતિથી પરેશાન છે. તેઓ કહે છે કે “સપ્લાય જ નથી મળતી, અમે શું કરીએ?”
આ અછતની અસર માત્ર સાયલા સુધી મર્યાદિત નથી. આસપासના તાલુકાઓમાં પણ સમાન અવાજો સંભળાઈ રહ્યા છે. ગુજરાત જેવા કૃષિ અને ઔદ્યોગિક રાજ્યમાં ઇંધણની અછત એક મોટી ચેતવણી છે.
કારણો શું છે?
અધિકારીઓ વિવિધ કારણો આપી રહ્યા છે — કેટલાક કહે છે કે માંગ વધી ગઈ છે, કેટલાક લોજિસ્ટિક્સની સમસ્યા બતાવે છે, તો કેટલાક હવામાન અને વરસાદને કારણે સપ્લાય અટવાઈ હોવાનું કહે છે. પરંતુ સ્થાનિકો આ વાતોમાં વિશ્વાસ મૂકતા નથી. તેઓ માને છે કે વહીવટી લાપરવાહી અને અયોગ્ય વિતરણ વ્યવસ્થા જ આ મુખ્ય કારણ છે.
રાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ડીઝલની માંગ વધી છે. ઉદ્યોગ, કૃષિ અને પરિવહનની સાથે-સાથે ચોમાસા પહેલાંની વધેલી માંગે પુરવઠા પર દબાણ વધાર્યું છે. પરંતુ સરકારે આ પરિસ્થિતિનું અગાઉથી આયોજન કરવું જોઈએ તેમ સ્થાનિકો માને છે.
ખેડૂતો અને વાહનચાલકોની માંગ
સ્થાનિકોએ જિલ્લા વહીવટી તંત્ર સમક્ષ તાત્કાલિક ડીઝલનો વધારાનો ક્વોટા ફાળવવાની અને પુરવઠો સુરક્ષિત કરવાની માંગ કરી છે. તેઓ ઈચ્છે છે કે:
- પેટ્રોલ પંપો પર નિયમિત અને પર્યાપ્ત સપ્લાય થાય.
- ખેડૂતો માટે અલગથી પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે.
- ક્વોરી અને ટ્રાન્સપોર્ટ વ્યવસાય માટે વિશેષ વ્યવસ્થા કરવામાં આવે.
- ભવિષ્યમાં આવી અછત ન થાય તે માટે લાંબા ગાળાનું આયોજન.
ઉકેલ તરફના પગલાં
આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવા જરૂરી છે. સરકારે વધારાના ટેન્કરો મોકલીને સપ્લાય વધારવી જોઈએ. સાથે જ, ડીઝલના વિતરણમાં પારદર્શિતા લાવવી જોઈએ જેથી કાળાબજાર અને અનિયમિતતા રોકી શકાય. લાંબા ગાળે ખેડૂતોને સોલાર પમ્પ અને અન્ય વિકલ્પો તરફ પ્રોત્સાહિત કરવા જોઈએ, પરંતુ તે પણ તાત્કાલિક ઉપાય નથી.
આ અછત એક માત્ર સાયલાની સમસ્યા નથી, તે ગુજરાતના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ ફેલાઈ શકે છે. તેથી રાજ્ય સ્તરે આ મુદ્દે ગંભીરતાથી વિચારવાની જરૂર છે.
સમય આવી ગયો છે
સાયલાના ખેડૂતો અને વાહનચાલકો હવે માત્ર વાતો નહીં, પરંતુ કાર્યવાહી માંગે છે. ચોમાસુ બારણે આવીને ઊભું છે. જો સમયસર ડીઝલ પુરવઠો નહીં થાય તો ખેતી, પરિવહન અને સ્થાનિક અર્થવ્યવસ્થાને મોટું નુકસાન થશે.
સરકાર અને તંત્રે આ વાસ્તવિકતાને સ્વીકારીને તાત્કાલિક પગલાં લેવા જોઈએ. કારણ કે ખેડૂત જો સમૃદ્ધ નહીં હોય તો રાજ્ય અને દેશ પણ સમૃદ્ધ નહીં થાય. સાયલાની આ લાઈનો માત્ર ડીઝલ માટે નથી, તે વિકાસ અને સમૃદ્ધિની લાઈનો પણ છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World-17 May 2026
