-Friday World Jul 20 2026
20 જુલાઈ જંતર-મંતરના પડઘા ગુજરાતમાં, પોલીસ કાર્યવાહીથી મહિલા આંદોલનકારીઓ પણ દોડી
દિલ્હીના જંતર-મંતરથી શરૂ થયેલો અવાજ રવિવારે અમદાવાદની શેરીઓ સુધી પહોંચ્યો. લદાખના પર્યાવરણ કાર્યકર અને શિક્ષણવિદ્ સોનમ વાંગચુકના સમર્થનમાં ચાલી રહેલા આંદોલનને લઈને દેશભરમાં વિરોધના સૂર તેજ બન્યા છે. ગુજરાતમાં પણ આજે 20 જુલાઈના રોજ યોજાયેલા પ્રદર્શન દરમિયાન સ્થિતિ તંગ બની હતી. પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ધક્કા-મુક્કી થઈ, લાકડીઓ ચાલી અને મહિલાઓને પણ દોડાવવામાં આવી.
શું બન્યું અમદાવાદમાં
અમદાવાદમાં વિવિધ સંગઠનો અને યુવા જૂથોએ સોનમ વાંગચુકની અટકાયત અને તેમના પર થયેલી કાર્યવાહીના વિરોધમાં એકત્ર થઈને રેલી કાઢી હતી. હાથમાં પ્લેકાર્ડ, માથે ટોપી અને મોઢા પર "Save Ladakh, Save Constitution"ના સૂત્રો સાથે લોકો એકઠા થયા હતા.
પ્રત્યક્ષદર્શીઓના કહેવા મુજબ, વિરોધ શાંતિપૂર્ણ રીતે શરૂ થયો હતો. થોડીવારમાં જ પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓને રસ્તા પરથી હટવાનું કહ્યું. વાત ન માનતા ટોળાને વિખેરવા માટે પોલીસે લાકડીઓ સાથે દોડ શરૂ કરી. આ દરમિયાન કેટલીક મહિલા કાર્યકરો પણ ત્યાં હાજર હતી. તેમની સાથે ધક્કા-મુક્કી અને ટીંગાટોળી થયાની ફરિયાદો સામે આવી છે.
એક મહિલા પ્રદર્શનકારીએ કહ્યું, "અમે માત્ર બંધારણની વાત કરવા આવ્યા હતા. અમારો અવાજ દબાવવા માટે લાઠીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો." વીડિયોમાં કેટલાક યુવાનો પોલીસને રોકવાનો પ્રયાસ કરતા અને પછી પાછા ભાગતા જોવા મળ્યા.
પોલીસ તરફથી હજુ સુધી સત્તાવાર નિવેદન નથી આવ્યું. સ્થાનિક પોલીસ અધિકારીએ માત્ર એટલું જ કહ્યું કે "કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે જરૂરી પગલા લેવાયા હતા."
દિલ્હીથી શરૂ થયેલી ચિનગારી
આ આખા વિવાદનું કેન્દ્ર છે સોનમ વાંગચુક. લદાખના જાણીતા ઈનોવેટર અને હવામાન પરિવર્તન કાર્યકર વાંગચુક છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી લદાખને બંધારણની છઠ્ઠી અનુસૂચિમાં સામેલ કરવા, રાજ્યનો દરજ્જો આપવા અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે આંદોલન કરી રહ્યા છે. તેમણે દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે આમરણાંત ઉપવાસ પણ કર્યા હતા.
ગયા અઠવાડિયે દિલ્હી પોલીસે તેમની અટકાયત કરી હતી. આ ઘટના બાદ દેશભરના કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ, પર્યાવરણકર્મીઓ અને સામાજિક સંગઠનોએ તેમના સમર્થનમાં વિરોધ શરૂ કર્યો. જંતર-મંતર ખાતે રોજ સભા, મીણબત્તી માર્ચ અને સહી અભિયાન ચાલી રહ્યા છે.
દિલ્હીના દ્રશ્યોના વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ જ ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક અને પંજાબમાં પણ નાના-મોટા વિરોધ થયા. અમદાવાદમાં આજનો વિરોધ તેની જ કડી છે.
મુદ્દો શું છે
વાંગચુક અને તેમના સમર્થકોના ત્રણ મુખ્ય મુદ્દા છે:
1. છઠ્ઠી અનુસૂચ: લદાખને આદિવાસી બહુલ વિસ્તારોને મળતા વિશેષ અધિકાર આપવા.
2. રાજ્યનો દરજ્જો: કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશને બદલે પૂર્ણ રાજ્યનો દરજ્જો.
3. પર્યાવરણ સુરક્ષા: લદાખમાં ઔદ્યોગિક અને ખન પ્રોજેક્ટ પર કડક નિયંત્રણ.
તેમનું કહેવું છે કે 2019માં જમ્મુ-કાશ્મીરના વિભાજન બાદ લદાખના લોકોની જમીન, રોજગાર અને સંસ્કૃતિ જોખમમાં છે. સરકારનું કહેવું છે કે વિકાસ માટે નવી નીતિઓ જરૂરી છે અને વાતચીત દ્વારા રસ્તો નીકળશે.
ગુજરાતમાં પડઘા કેમ
ગુજરાતમાં પર્યાવરણ અને આદિવાસી અધિકારોને લઈને પહેલેથી જ સંવેદનશીલતા છે. નર્મદા, ડાંગ અને છોટાઉદેપુરના અનેક યુવા જૂથો વાંગચુકને "પર્વતોનો ગાંધી" કહે છે. તેથી જ દિલ્હીની ઘટના બાદ અહીંના વિદ્યાર્થી સંગઠનોએ તાત્કાલિક સમર્થન જાહેર કર્યું.
આજના વિરોધમાં કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ ઉપરાંત વકીલો, શિક્ષકો અને સામાન્ય નાગરિકો પણ જોડાયા હતા. ઘણા લોકોએ કહ્યું કે "અમે સોનમ વાંગચુકને વ્યક્તિગત રીતે નથી ઓળખતા, પણ અવાજ દબાવવાની રીત સામે અમે છીએ."
કાર્યવાહી બાદ શું
પોલીસની કાર્યવાહી બાદ કેટલાક પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત કરવામાં આવી હોવાની ચર્ચા છે. જોકે સાંજ સુધીમાં મોટાભાગના લોકોને છોડી મૂકવામાં આવ્યા. વિરોધ કરનારા સંગઠનોએ કહ્યું છે કે જો સરકાર વાત નહીં કરે તો આવતા અઠવાડિયે મોટા પાયે મૌન રેલી કાઢવામાં આવશે.
સામાજિક કાર્યકરોએ મહિલાઓ સાથે થયેલી ધક્કા-મુક્કીની નિંદા કરી છે અને સ્વતંત્ર તપાસની માંગ કરી છે.
બે પાસા
સમર્થકોનું માનવું છે કે લોકશાહીમાં વિરોધ એ અધિકાર છે. શાંતિપૂર્ણ આંદોલનને લાઠીથી જવાબ આપવો એ ખોટો સંદેશ આપે છે.
બીજી તરફ વહીવટી તંત્રનું તર્ક એ છે કે રસ્તા બંધ કરીને કે ટ્રાફિક અટકાવીને થતો વિરોધ સામાન્ય લોકોને મુશ્કેલીમાં મૂકે છે. તેથી સમય અને જગ્યા નક્કી કરીને જ પ્રદર્શનની પરવાનગી આપવી જોઈએ.
આગળ શું
હાલ તમામની નજર દિલ્હી પર છે. વાંગચુકે કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી સરકાર લેખિત ખાતરી નહીં આપે ત્યાં સુધી આંદોલન ચાલુ રહેશે. દરમિયાન દેશના વિવિધ શહેરોમાં સમર્થનમાં કાર્યક્રમોનું આયોજન થઈ રહ્યું છે.
અમદાવાદમાં આજે જે બન્યું તે માત્ર એક દિવસની ઘટના નથી. તે દર્શાવે છે કે સ્થાનિક મુદ્દા કેવી રીતે રાષ્ટ્રીય ચર્ચા બની જાય છે, અને એક વ્યક્તિનો અવાજ કેવી રીતે હજારો લોકોને શેરીમાં લાવી શકે છે.
પોલીસની લાકડી અને પ્રદર્શનકારીઓના પ્લેકાર્ડ વચ્ચે જે ઘર્ષણ થયું, તેના જવાબમાં હવે સરકાર અને સમાજ બંનેએ બેસીને વાત કરવી પડશે. નહીંતર જંતર-મંતરથી ઉઠેલો પડઘો આવતા દિવસોમાં વધુ શહેરોમાં સંભળાશે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World Jul 20 2026
#SupportSonamWangchuk
#SaveLadakh
#JantarMantarProtest
#StandWithWangchuk
#ClimateJustice
#SixthScheduleForLadakh
#DemocracyNotLathis
#AhmedabadProtest
#VoiceOfPeople
#ProtectProtesters
#Fridayworld
