Friday World 9 જાન્યુઆરી 2026
ગુજરાતમાં એક જ રાતમાં ચાર વખત ધરતી ધ્રૂજી. 8-9 જાન્યુઆરી 2026ની રાતથી સવાર સુધી રાજકોટ જિલ્લાના ઉપલેટા તાલુકામાં ચાર વખત ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા. નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી (NCS) અનુસાર પહેલો આંચકો રાત્રે 1:47 વાગ્યે 3.8ની તીવ્રતાનો, બીજો સવારે 4:12 વાગ્યે 4.1નો, ત્રીજો 5:38 વાગ્યે 3.9નો અને ચોથો સવારે 7:15 વાગ્યે 4.2ની તીવ્રતાનો નોંધાયો. આ તમામ ભૂકંપનું કેન્દ્રસ્થાન ઉપલેટા નજીક 10-15 કિમીની ઊંડાઈમાં હતું.
ધોરાજી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ ધરા કંપી.** ઉપલેટાથી માત્ર 40-50 કિમી દૂર ધોરાજી શહેર અને તેની આસપાસના ગામોમાં પણ આ આંચકા સ્પષ્ટ અનુભવાયા. લોકો ઊંઘમાંથી જાગી ગયા અને ઘરની બહાર આવી ગયા. કેટલાક વિસ્તારોમાં દિવાલો પર નાના તિરાડો પડ્યા હોવાની પ્રાથમિક માહિતી મળી છે, જોકે હજુ સુધી કોઈ મોટા નુકસાન અથવા જાનહાનિના અહેવાલ નથી.
કચ્છના રાપરમાં પણ આંચકા, લોકોમાં ભયનો માહોલ.** રાજકોટના આંચકા બાદ કચ્છ જિલ્લાના રાપર તાલુકામાં સવારે 6:22 વાગ્યે 3.5ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો. આ વિસ્તાર 2001ના વિનાશક ભૂકંપનું કેન્દ્ર હોવાથી લોકોમાં ફરી એકવાર ભય અને ફફડાટ ફેલાઈ ગયો છે. ઘણા લોકો રાતભર જાગી રહ્યા અને ખુલ્લા મેદાનમાં બેઠા રહ્યા.
ગુજરાતમાં છેલ્લા 15 દિવસમાં 12થી વધુ આંચકા.** ગત 15 દિવસમાં ગુજરાતમાં કુલ 12થી વધુ ભૂકંપના આંચકા નોંધાયા છે, જેમાં મોટાભાગના 3.5થી 4.5ની તીવ્રતાના છે. ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓનું કહેવું છે કે આ પ્રદેશમાં એક્ટિવ ફોલ્ટ લાઈન્સ (ખાસ કરીને કચ્છ રિફ્ટ ઝોન અને સૌરાષ્ટ્રની નાની-મોટી ફોલ્ટ્સ) કારણે આવા નાના-મધ્યમ તીવ્રતાના આંચકા સામાન્ય છે, પરંતુ સતત આવા આંચકા લોકોમાં ચિંતા વધારે છે.
વૈશ્વિક સ્તરે પણ ધરતી અસ્થિર: મેક્સિકોમાં 6.6નો ભયાનક ભૂકંપ.** ગુજરાતમાં આંચકા અનુભવાતા જ દિવસે મેક્સિકોના પેસિફિક કોસ્ટ પર 6.6ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો. આ ભૂકંપનું કેન્દ્રસ્થાન મિશ્વાકા રાજ્ય નજીક 30 કિમીની ઊંડાઈમાં હતું. મેક્સિકો સિટીમાં પણ બિલ્ડિંગ્સ હલી ઉઠ્યા અને લોકોને ખુલ્લા વિસ્તારમાં ભેગા થવાની સૂચના આપવામાં આવી. અહીં પણ કેટલીક જગ્યાએ નાના નુકસાનના અહેવાલ છે, પરંતુ જાનહાનિ ટળી ગઈ છે.
ભૂકંપના વધતા આંચકા: શું છે કારણ? વૈશ્વિક સ્તરે 2025-26માં ભૂકંપની પ્રવૃત્તિમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓ કહે છે કે પ્લેટ ટેક્ટોનિક્સની હિલચાલ, ખાસ કરીને ઇન્ડિયન પ્લેટ અને યુરેશિયન પ્લેટ વચ્ચેનું ઘર્ષણ, આવા આંચકા માટે જવાબદાર છે. ગુજરાતમાં કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રના વિસ્તારો ભૂકંપીય રીતે ખૂબ સક્રિય છે અને 2001ના ભૂકંપ પછી પણ નાના આંચકા સતત આવતા રહ્યા છે.
→ લોકોને સલાહ અને તૈયારી જરૂરી. ભૂકંપ વિભાગ અને રાજ્ય સરકારે લોકોને શાંત રહેવા, ઘરની બહાર ખુલ્લા મેદાનમાં જવા અને ભારે વસ્તુઓથી દૂર રહેવાની સલાહ આપી છે. ભૂકંપના આંચકા વચ્ચે પણ લોકોને એમરજન્સી કીટ, પાણી, દવા અને રેડિયો જેવી જરૂરી વસ્તુઓ તૈયાર રાખવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. આ સતત આંચકા એક ચેતવણી છે કે પૃથ્વી હજુ પણ સક્રિય છે. ગુજરાતના લોકો માટે આ રાત યાદગાર અને ભયાનક રહી, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે આવા નાના આંચકા મોટા ભૂકંપની આગોતરી નથી, પરંતુ તૈયારી જરૂરી છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 9 જાન્યુઆરી 2026
