અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ હવે યુદ્ધની આગની ધાર પર પહોંચી ગયો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને ન્યુક્લિયર ડીલ માટે 10થી 15 દિવસની અલ્ટિમેટમ આપી છે – "મીનિંગફુલ ડીલ નહીં તો બેડ થિંગ્સ વિલ હેપન!" આ ધમકી સાથે અમેરિકાએ મધ્ય પૂર્વમાં વિશ્વના સૌથી મોટા મિલિટરી બિલ્ડઅપ કર્યો છે – બે એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સ, વોરશિપ્સ, ફાઈટર જેટ્સ અને હજારો સૈનિકો તૈયાર! ઈરાન પણ પાછું નથી પડતું – હોર્મુઝ સ્ટ્રેઈટમાં લાઈવ ફાયર ડ્રિલ્સ કરી રહ્યું છે અને ધમકી આપી રહ્યું છે કે અમેરિકી બેઝ પર હુમલો કરશે.
આ સંભવિત યુદ્ધ માત્ર બે દેશો વચ્ચે નહીં રહેશે – તેની અસરો દુનિયાભરમાં ફેલાશે. અહીં 6 મુખ્ય આફતો જે થઈ શકે છે:
1. તેલ-ગેસની કિંમતોમાં વિસ્ફોટક વધારો – ઉર્જા સંકટની શરૂઆત! હોર્મુઝ સ્ટ્રેઈટ – દુનિયાનો સૌથી મહત્વનો 'તેલનો રસ્તો છે– જ્યાંથી દરરોજ 20-25% વૈશ્વિક તેલ અને 20% LNG પસાર થાય છે. ઈરાન આને બંધ કરી દેશે તો તેલની કિંમતો $100-150 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે! ભારત જેવા દેશો જે 80% તેલ આયાત કરે છે, તેમને મોટો ફટકો પડશે. પેટ્રોલ-ડીઝલ ₹150-200+ થઈ જશે, ટ્રાન્સપોર્ટ અને ઉત્પાદન ખર્ચ વધશે – સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર સીધો હુમલો!
2. વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ભારે મંદી – શેર બજાર તૂટશે! યુદ્ધની શરૂઆતે જ શેર બજારમાં 10-20%ની ગીરાવટ આવી શકે છે. તેલની કિંમત વધતાં મેન્યુફેક્ચરિંગ, ટ્રાન્સપોર્ટ અને ફૂડ પ્રોસેસિંગના ખર્ચ વધશે – દરેક વસ્તુ મોંઘી થશે. મોટી બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓએ ચેતવણી આપી છે કે આ યુદ્ધ વૈશ્વિક રિસેશન (મંદી) લાવી શકે છે. નોકરીઓમાં કાપ, આર્થિક વૃદ્ધિ અટકી જવી – 2008ની મંદી કરતાં પણ ખરાબ સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
3. મધ્ય પૂર્વમાં વિસ્તરતું યુદ્ધ – આગનો ભડકો! આ યુદ્ધ મર્યાદિત નહીં રહેશે. ઈરાનના પ્રોક્સી ગ્રુપ્સ (હિઝબુલ્લાહ, હૂથી, હમાસ) અને પાડોશી દેશો (ઈરાક, સીરિયા, લેબનોન) પણ આમાં સામેલ થઈ જશે. ઈઝરાયલ પણ હુમલો કરી શકે છે. પ્રચંડ બોમ્બિંગ અને મિસાઈલ હુમલાઓથી લાખો લોકો માર્યા જશે, શહેરો ખંડેર થશે – મધ્ય પૂર્વ આગમાં હોમાઈ જશે!
4. મોટું શરણાર્થી સંકટ – લાખો લોકો વિસ્થાપિત! યુદ્ધથી લાખો લોકો પોતાના ઘર છોડવા મજબૂર થશે. તેઓ તુર્કી, જોર્ડન, યુરોપ અને અન્ય દેશો તરફ જશે – જેનાથી ત્યાં સામાજિક-આર્થિક તણાવ વધશે. યુરોપમાં પહેલેથી જ શરણાર્થી સમસ્યા છે, આ નવું સંકટ તેને વધુ ગંભીર બનાવશે. માનવીય ત્રાસદી – ભૂખ, રોગ અને અનિશ્ચિતતા!
5. ભારત પર સીધી અસર – મોંઘવારી અને ઊર્જા સંકટ! ભારત તેલની મોટી આયાતકાર છે – ઈરાન અને ગલ્ફથી મોટો જથ્થો આવે છે. હોર્મુઝ બંધ થતાં તેલની કિંમતો વધશે, રૂપિયો નબળો પડશે, મોંઘવારી 10-15% વધી શકે છે. ટ્રાન્સપોર્ટ, ખાદ્યાન્ન અને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન પર અસર – સામાન્ય માણસની જીબ પર બોજ!
6. વૈશ્વિક સુરક્ષા અને રાજનીતિમાં અસ્થિરતા – નવા યુદ્ધોની શરૂઆત? આ યુદ્ધ રશિયા, ચીન જેવા દેશોને પણ અસર કરશે – તેઓ ઈરાનના સમર્થક છે. વૈશ્વિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા હચમચી જશે, નવા ગઠબંધનો બનશે અને શસ્ત્રોની દોડ શરૂ થઈ શકે છે. ન્યુક્લિયર યુદ્ધનું જોખમ પણ વધશે!
આ અલ્ટિમેટમના 10-15 દિવસમાં દુનિયા શ્વાસ રોકીને જોઈ રહી છે – શાંતિની આશા કે યુદ્ધની આગ? તપાસ અને અપડેટ્સ માટે જોડાયેલા રહો. સત્ય અને શાંતિની જીત થાય તેવી પ્રાર્થના!
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 22 February 2026