-Friday World, 16 ફેબ્રુઆરી 2026
ગુજરાતના દૂધના નામે ચાલતા કાળા કારોબારે નવી ઊંચાઈ પકડી છે. જ્યાં લોકો દૂધને 'જીવનદાયી' માને છે, ત્યાં જ કેટલાક લોભીઓ ઝેરી રસાયણોમાંથી નકલી દૂધ બનાવીને બજારમાં પહોંચાડી રહ્યા છે. આમ આદમી પાર્ટીના યુવા નેતા અને વિદ્યાર્થી આગેવાન યુવરાજસિંહ જાડેજા એ આ ભયાનક રેકેટનો પર્દાફાશ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો તો તેમના પર જીવલેણ હુમલો થયો. રાજકોટ જિલ્લાના જેતપુર તાલુકાના અમનગર અને ખીરસરા વચ્ચે ટેન્કર માફિયાઓએ યુવરાજસિંહની ગાડીને નિશાન બનાવી, કાચ તોડ્યા અને સાથીઓને માર માર્યો. આ ઘટનાએ ગુજરાતમાં 'નકલી દૂધ માફિયા'ના ખતરનાક જાળાને ખુલ્લું કરી દીધું છે.
યુવરાજસિંહ જાડેજા લાંબા સમયથી શંકાસ્પદ દૂધના ટેન્કરોની રેકી કરી રહ્યા હતા. તેમને બાતમી મળી કે અમરેલી જિલ્લાના વડિયા તાલુકાના હનુમાન ખીજડીયા ગામમાં આવેલા 'દ્વારકેશ' નામના યુનિટમાંથી એક શંકાસ્પદ ટેન્કર ભરાઈને અરવલ્લી જિલ્લાના બાયડ તરફ જઈ રહ્યું છે. આ બાતમીને આધારે યુવરાજસિંહ પોતાની ટીમ સાથે ટેન્કરનો પીછો કરવા નીકળ્યા. જેવું ટેન્કર જેતપુરની હદમાં પહોંચ્યું, ત્યાં ફિલ્મી સ્ટાઈલમાં માફિયાઓએ ગાડીને આંતરી લીધી.
યુવરાજસિંહના જણાવ્યા અનુસાર, ટેન્કરને રોકવાના પ્રયાસમાં માફિયાઓ ઉશ્કેરાઈ ગયા. તેમણે ગાડીના કાચ તોડી નાખ્યા, ડ્રાઈવર અને મિત્રને માર માર્યો. આ પૂરી ઘટના મોબાઈલ કેમેરામાં કેદ થઈ ગઈ છે, જેમાં માફિયાઓની ખુલ્લેઆમ દાદાગીરી સ્પષ્ટ જોવા મળે છે. યુવરાજસિંહે આ ઘટના બાદ તાત્કાલિક જેતપુર પોલીસને જાણ કરી. પોલીસનો મોટો કાફલો ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યો અને શંકાસ્પદ ટેન્કરને કબજે લઈને મથકે લાવ્યું. યુવરાજસિંહે ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગને તાત્કાલિક સેમ્પલ લઈને કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.
યુવરાજસિંહ જાડેજાએ સૌથી મોટો સવાલ ઉઠાવ્યો: "જે ગામમાં એક બકરી પણ નથી, ત્યાંથી 10 હજાર લીટર દૂધ ક્યાંથી આવે?" આ એક વાક્યમાં જ ગુજરાતના નકલી દૂધના રેકેટની આખી સच्चાઈ સમાઈ ગઈ છે. ખાનગી યુનિટોમાંથી નીકળતું દૂધ સહકારી ડેરીઓ અને સરકારી એજન્સીઓ સુધી કેવી રીતે પહોંચે છે? શું આ દૂધ કેમિકલયુક્ત અને ઝેરી છે? ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગ આટલા મોટા નેટવર્કથી કેમ અજાણ છે? આ સવાલો આજે દરેક ગુજરાતીના મનમાં ઘુમરાઈ રહ્યા છે.
ગુજરાતમાં નકલી દૂધના કિસ્સા નવા નથી. તાજેતરમાં જ સાબરકાંઠા જિલ્લાના પ્રાંતિજ તાલુકાના સલાલ ગામે 'સત્યા ડેરી પ્રોડક્ટ્સ' નામની ફેક્ટરીમાંથી ડિટર્જન્ટ, યુરિયા, કોસ્ટિક સોડા, પામ તેલ અને સોયાબીન તેલથી બનેલું નકલી દૂધ પકડાયું હતું. 5 વર્ષથી ચાલતા આ રેકેટમાં 1,962 લીટર નકલી દૂધ અને 1,180 લીટર નકલી છાશ જપ્ત થઈ. આવા કારખાનાઓ ગામડાઓમાં ઝેર વેચી રહ્યા છે, જેનાથી લોકોનું સ્વાસ્થ્ય ખતરામાં છે—કિડની, લીવર અને કેન્સર જેવા રોગોનું જોખમ વધી રહ્યું છે.
આ ઘટના બતાવે છે કે નકલી દૂધનું નેટવર્ક કેટલું વ્યાપક અને ખતરનાક છે. ખાનગી યુનિટો, ટેન્કર માફિયા અને કેટલાક સ્થાનિક તંત્રની મિલીભગતથી આ રેકેટ ચાલી રહ્યો છે. યુવરાજસિંહ જેવા નેતાઓ જ્યારે આવા કૌભાંડોનો પર્દાફાશ કરવા નીકળે છે ત્યારે તેમને જીવલેણ હુમલાનો સામનો કરવો પડે છે. આ બતાવે છે કે માફિયા કેટલા મજબૂત છે અને તેમની પાછળ કોણ છે.
લોકોને જાગૃત થવાની જરૂર છે. ઘરે સરળ ટેસ્ટથી દૂધની શુદ્ધતા તપાસી શકાય છે—જેમ કે દૂધમાં પાણી ભેળવેલું હોય તો તે પાતળું થાય, યુરિયા હોય તો સોયા સોસ ટેસ્ટમાં રંગ બદલાય, ડિટર્જન્ટ હોય તો ઝાગ આવે. પરંતુ આ ટેસ્ટ કરતાં વધુ મહત્વનું છે કે સરકાર અને તંત્ર સખ્ત કાર્યવાહી કરે. ફૂડ સેફ્ટી ઓફિસરોની વધુ તપાસ, રેન્ડમ સેમ્પલિંગ અને કડક સજા જરૂરી છે.
યુવરાજસિંહ જાડેજાની હિંમતને સલામ! તેમણે જીવનું જોખમ લઈને લોકોના સ્વાસ્થ્ય માટે લડાઈ શરૂ કરી છે. આ ઘટના એક ચેતવણી છે—જો આજે દૂધમાં ઝેર ભેળવાઈ રહ્યું છે તો કાલે બીજા શું થશે? ગુજરાતના લોકોને શુદ્ધ દૂધ મળે તે માટે સમાજ, મીડિયા અને સરકારે સાથે મળીને આ માફિયાને જડમૂળથી ઉખેડી ફેંકવો પડશે.
આજે યુવરાજસિંહ પર હુમલો થયો, કાલે કોઈ બીજા પર થશે—પણ જો આપણે ચૂપ રહીશું તો 'સફેદ ઝેર' આપણા ઘર સુધી પહોંચી જશે. સમય આવી ગયો છે કે દરેક ગુજરાતી પૂછે:
"મારા બાળકોને જે દૂધ પીવડાવું છું, તે અસલી છે કે નકલી?"
Sajjadali Nayani ✍
Friday World, 16 ફેબ્રુઆરી 2026