મધ્ય પૂર્વમાં તણાવનું તાપમાન ચરમસીમા પર પહોંચી ગયું છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના વિવાદમાં રશિયાએ ખુલ્લેઆમ અમેરિકાને ચેતવણી આપી છે, જેને વિશ્વભરમાં 'મોટો ઝટકો' તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને પરમાણુ કાર્યક્રમ પર નવા કરાર માટે માત્ર 10 થી 15 દિવસનો અલ્ટિમેટમ આપ્યો છે – "ડીલ થાય નહીં તો ખરેખર ખરાબ વસ્તુઓ થશે!" પરંતુ રશિયાએ આને સીધો જ 'આગ સાથે રમવા' સમાન ગણાવી દીધું છે.
ટ્રમ્પનો અલ્ટિમેટમ અને અમેરિકાની સૈન્ય તૈયારી અમેરિકાએ મધ્ય પૂર્વમાં પોતાની સૈન્ય હાજરીને અભૂતપૂર્વ સ્તરે વધારી દીધી છે. વિશ્વના સૌથી મોટા વિમાનવાહક જહાજ **USS Gerald R. Ford** (સુપરકેરિયર) અને **USS Abraham Lincoln** બંનેને આ વિસ્તારમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. આ બે કેરિયર સ્ટ્રાઈક ગ્રુપ્સ સાથે ડઝનબંધ ડિસ્ટ્રોયર્સ, ફાઈટર જેટ્સ (F/A-18, F-35C), AWACS અને રિફ્યુઅલિંગ ટેન્કર્સ પણ તૈયાર છે. સેટેલાઈટ ઈમેજીસ અનુસાર, USS Abraham Lincoln ઈરાનના કિનારાથી માત્ર 700 કિમી દૂર ઓમાનના સમુદ્રમાં છે, જ્યારે Ford હવે મેડિટેરેનિયનમાંથી આગળ વધી રહ્યું છે.
આ તમામ તૈયારીઓ ટ્રમ્પના નિવેદન પછી વધુ તીવ્ર બની છે, જેમાં તેમણે કહ્યું કે ઈરાનને પરમાણુ કાર્યક્રમ છોડવા અને મિસાઈલ પ્રોગ્રામ તેમજ પ્રોક્સી ગ્રુપ્સ સાથેના સંબંધો તોડવા પડશે. "આગામી 10-15 દિવસમાં ડીલ થવી જોઈએ, નહીં તો ખરેખર ખરાબ વસ્તુઓ થશે!" – ટ્રમ્પના આ શબ્દો વિશ્વને હચમચાવી રહ્યા છે.
રશિયાની ધમાકેદાર ચેતવણી: "આગ સાથે રમવું નહીં!" રશિયાના વિદેશ મંત્રી સર્ગેઈ લાવરોવે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે ઈરાન પર કોઈપણ નવો અમેરિકી હુમલો "ગંભીર પરિણામો" લાવશે અને તે "આગ સાથે રમવા" સમાન છે. રશિયાએ કહ્યું કે અગાઉના હુમલાઓમાં પણ ન્યુક્લિયર ઈન્સિડન્ટનું જોખમ હતું, અને આવું ફરી થાય તો વિસ્તારમાં અસ્થિરતા વધશે. મોસ્કો ઈરાનને સમર્થન આપી રહ્યું છે અને તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી છે.
આ ચેતવણી પછી રશિયા અને ઈરાને **ઓમાનના અખાત અને ઉત્તરી હિંદ મહાસાગર**માં સંયુક્ત નેવલ ડ્રિલ્સ શરૂ કરી દીધી છે. આ અભ્યાસમાં ઈરાનના અલ્વાન્ડ ડિસ્ટ્રોયર, મિસાઈલ લોન્ચર્સ, ફાઈટર જેટ્સ અને રશિયાની કોમ્બેટ ટીમ્સ સામેલ છે. ડ્રિલ્સમાં હાઈજેક્ડ જહાજને મુક્ત કરવાની ઓપરેશન્સ પણ કરવામાં આવી છે. આને પ્રતીકાત્મક અને વ્યૂહાત્મક બંને રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે – ખાસ કરીને સ્ટ્રેઈટ ઓફ હોર્મુઝ જેવા વ્યૂહાત્મક વિસ્તારમાં.
ચીન પણ રશિયાની સાથે ઊભું છે ચીને પણ રશિયાના વલણને સમર્થન આપ્યું છે અને તણાવ વધારવાની વિરુદ્ધમાં નિવેદનો આપ્યા છે. કેટલાક અહેવાલો અનુસાર, ચીન, રશિયા અને ઈરાનના સંયુક્ત ડ્રિલ્સ પણ ચાલી રહ્યા છે, જે વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલનને પડકારે છે.
વૈશ્વિક અસર અને જોખમ આ તમામ ઘટનાઓ વચ્ચે તેલના ભાવમાં વધારો થઈ રહ્યો છે, કારણ કે સ્ટ્રેઈટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી વિશ્વના 20-30% તેલ પસાર થાય છે. એક ખોટું પગલું વૈશ્વિક સંકટમાં ફેરવાઈ શકે છે – ઈરાન અમેરિકી બેઝ પર હુમલાની ધમકી આપી રહ્યું છે, જ્યારે અમેરિકા "બીજા હુમલા"ની તૈયારીમાં છે.
આ પરિસ્થિતિ વિશ્વ રાજકારણ માટે નિર્ણાયક છે. રશિયાની ચેતવણીએ ટ્રમ્પની રણનીતિને મોટો ઝટકો આપ્યો છે, અને હવે દરેક ક્ષણ મહત્વની બની છે. શાંતિની આશા છે કે ડીપ્લોમસી જીતે, પરંતુ સૈન્ય તૈયારીઓ બતાવે છે કે યુદ્ધનું જોખમ ખૂબ ઊંચું છે!
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 21th Feb 2026
