અમદાવાદ: અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સરકારે ગેરકાયદેસર રહેતા વિદેશીઓ સામે જે કડક કાર્યવાહી શરૂ કરી છે, તેની અસર હવે ગુજરાતના ગામડાઓ સુધી પહોંચી ગઈ છે. મિનેસોટા જેવા રાજ્યોમાં તેજ બનેલી ઇમિગ્રેશન રેઇડ્સ અને માસ ડિપોર્ટેશનના ડરથી અનેક ગુજરાતીઓ ચૂપચાપ વતન પરત ફરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાતના મહેસાણા, ગાંધીનગર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં આ ફફડાટ વધુ જોવા મળી રહ્યો છે.
ટ્રમ્પની 'માસ ડિપોર્ટેશન' ઝુંબેશે 2025માં જ 3800થી વધુ ભારતીયોને અમેરિકાથી પરત મોકલી દીધા હતા. આમાંથી મોટા ભાગના પંજાબ, હરિયાણા અને ગુજરાતના હતા. 2026માં પણ આ ટ્રેન્ડ ચાલુ રહ્યો છે, જોકે જાન્યુઆરી મહિનાના ચોક્કસ આંકડા હજુ સત્તાવાર રીતે જાહેર થયા નથી. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં અનેક ગુજરાતીઓ ચૂપચાપ ભારત પરત ફર્યા છે – કેટલાક સ્વ-ડિપોર્ટેશન (સ્વેચ્છાએ પરત ફરવું) દ્વારા, જ્યારે કેટલાકને અમેરિકન અધિકારીઓએ ધકેલી દીધા છે.
સૂત્રો અનુસાર, મહેસાણા આસપાસના ગામડાઓમાં દરરોજ 4થી 5 વ્યક્તિઓ આવી રહ્યા છે. સામાજિક બદનામી અને પરિવારની અટકળોથી બચવા માટે ઘણા લોકો દિલ્હી અથવા મુંબઈ ઉતર્યા પછી સીધા ગામ નથી જતા, પરંતુ સંબંધીઓના ઘરે અથવા અન્ય શહેરોમાં રોકાઈ રહ્યા છે. કેટલાક તો પોતાના ઘરમાં પણ ઓછા બહાર નીકળે છે, જેથી પડોશીઓને ખબર ન પડે કે તેઓ 'અમેરિકાથી પરત ફર્યા' છે.
અમેરિકાના ઇમિગ્રેશન ડિટેન્શન સેન્ટરોમાં મહિનાઓથી બંધ રહેલા ગુજરાતીઓમાં પણ ચિંતા વધી ગઈ છે. જેલની કઠોર પરિસ્થિતિઓ અને અનિશ્ચિતતાને કારણે ઘણા હવે સામેથી ડિપોર્ટેશન સ્વીકારી લે છે. અમેરિકન અધિકારીઓએ ફ્લાઇટ્સની સંખ્યા વધારી દીધી છે – પહેલા જાહેર કરાતી વિગતો હવે ગુપ્ત રાખવામાં આવે છે, જેથી ચોક્કસ આંકડા મેળવવા મુશ્કેલ બન્યા છે.
મિનેસોટામાં તો સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની હતી. ત્યાં ફેડરલ એજન્ટ્સની મોટી સંખ્યા તૈનાત કરવામાં આવી હતી, જેમાં ગેરકાયદેસર રહેતા ભારતીયો (ખાસ કરીને ગુજરાતીઓ)ની અટકાયતો થઈ હતી. આ રેઇડ્સમાં કેટલાક કેસમાં વિવાદ અને પ્રતિસાદ પણ જોવા મળ્યા હતા. આના કારણે ઘણા ગુજરાતીઓએ કામકાજ ઘટાડી દીધું છે, સેકન્ડરી જોબ્સ છોડી દીધી છે અથવા પરિવારને ઘરે જ રહેવાનું કહ્યું છે. વેસ્ટ વર્જિનિયા અને અન્ય રાજ્યોમાં પણ આવી જ કાર્યવાહીઓ ચાલી રહી છે. આ બધા વચ્ચે ગુજરાતી સમુદાયમાં એક અજીબ વાત જોવા મળી રહી છે – અમેરિકાના 'અમેરિકન ડ્રીમ'ના નામે લાખો રૂપિયા એજન્ટોને આપીને 'ડંકી રૂટ' (ગેરકાયદેસર માર્ગ) અપનાવનારા લોકો હવે પોતાના ગામમાં ચૂપચાપ પરત આવી રહ્યા છે.
મહેસાણાના ઘણા ગામોમાં તો એવા કિસ્સા સાંભળવા મળે છે કે પરિવારને પણ ખબર નહોતી કે તેમના સભ્ય અમેરિકામાં ગેરકાયદેસર રહેતા હતા – તેઓએ કહ્યું હતું કે 'યુરોપ ફરવા ગયા છે'!
આ સ્થિતિ ગુજરાતીઓના માટે એક મોટો પાઠ છે. અંધવિશ્વાસ અને લાલચમાં ફસાઈને અમેરિકા પહોંચેલા ઘણા લોકોનું 'અમેરિકન ડ્રીમ' આજે ટુકડે-ટુકડે થઈ ગયું છે. ટ્રમ્પની સખ્ત નીતિઓએ એક વાત સ્પષ્ટ કરી છે – ગેરકાયદેસર રસ્તો અંતે ખતરનાક સાબિત થાય છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે આ પરત ફરેલા લોકોનું ભવિષ્ય શું? ઘણા તો ફરીથી અમેરિકા જવાના પ્લાન બનાવી રહ્યા છે, પરંતુ આ વખતે કદાચ વધુ સાવચેતી સાથે.
આ તોફાન હજુ થંભ્યો નથી. જેમ જેમ અમેરિકાની કાર્યવાહી તેજ બનશે, તેમ તેમ ગુજરાતના ગામડાઓમાં વતનવાપસીની આ ચૂપ વાર્તા વધુ વિસ્તરશે. મિનેસોટાથી મહેસાણા સુધીનો આ ફફડાટ એક ચેતવણી છે – સપના જોવા સારા, પરંતુ ગેરકાયદેસર રસ્તે નહીં.
Sajjadali Nayani ✍
