-Friday World March 16,2026
ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ખોરાકની સુરક્ષા અને જનઆરોગ્યને લઈને ચિંતા વધી રહી છે, ત્યારે અમરેલી જિલ્લાના ખાંભા તાલુકાના નાનકડા ગામ ઇંગોરાળામાં એક ભયાનક કૌભાંડનો પર્દાફાશ થયો છે. અહીં રહેણાંક મકાનોના રસોડામાં જ નકલી દૂધ બનાવવાનું મોટું નેટવર્ક ચાલી રહ્યું હતું. વનસ્પતિ તેલ, દૂધ પાવડર અને અન્ય શંકાસ્પદ સામગ્રીના મિશ્રણથી બનાવેલું આ 'દૂધ' લોકોના ઘર સુધી પહોંચી રહ્યું હતું, જે આરોગ્ય માટે ગંભીર જોખમ બની શકે તેવું હતું.
મોડી રાત્રે ત્રાટકી કાર્યવાહી બાતમીના આધારે ખાંભા પોલીસ અને ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગની સંયુક્ત ટીમે મોડી રાત્રે ઇંગોરાળા ગામના બે અલગ-અલગ રહેણાંક મકાનો પર દરોડા પાડ્યા. આ ઓપરેશન દરમિયાન ટીમને એવું દૃશ્ય જોવા મળ્યું જેને જોઈને કોઈ પણ નાગરિકના રૂંવાટા ખડા થઈ જાય. મકાનોમાંથી 220 લિટરથી વધુ શંકાસ્પદ નકલી દૂધનો જથ્થો મળી આવ્યો. આ ઉપરાંત 200 કિલોથી વધુ દૂધ બનાવવાનો પાવડર અને મોટા પ્રમાણમાં વનસ્પતિ તેલ પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યું. આ તમામ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને આરોપીઓ નકલી દૂધ તૈયાર કરીને વેચાણ કરતા હતા.
તંત્રએ તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી ઘટનાસ્થળેથી મળી આવેલા શંકાસ્પદ દૂધના જથ્થાનો તાત્કાલિક નાશ કરવામાં આવ્યો. ફૂડ વિભાગની ટીમે દૂધ, પાવડર અને વનસ્પતિ તેલના નમૂના લઈને તપાસ માટે ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરી (FSL)માં મોકલી દીધા છે. FSLના રિપોર્ટ આવ્યા બાદ આ રેકેટમાં સંડોવાયેલા વ્યક્તિઓ સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. હાલમાં ખાંભા પોલીસ મથકે આ મામલે ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે અને તપાસ તેજ કરવામાં આવી રહી છે.
આ કૌભાંડ ક્યાં સુધી ફેલાયું હતું? પ્રાથમિક તપાસમાં ખબર પડી છે કે આ નકલી દૂધનું નેટવર્ક માત્ર ઇંગોરાળા ગામ સુધી મર્યાદિત નહોતું. આરોપીઓએ આ 'દૂધ'ને આસપાસના વિસ્તારોમાં સપ્લાય કરવાનું હતું. વનસ્પતિ તેલ અને પાવડરના મિશ્રણથી બનાવેલું આ દૂધ બાહ્ય દેખાવમાં અસલી દૂધ જેવું લાગતું હતું, પરંતુ તેમાં કોઈ પોષણ તો દૂર, આરોગ્યને હાનિ પહોંચાડી શકે તેવા તત્વો હોવાની શક્યતા છે. બાળકો, વૃદ્ધો અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી ધરાવતા લોકો માટે આ ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.
દૂધ વિક્રેતાઓમાં ફફડાટ, લોકોમાં આક્રોશ આ ઘટનાના સમાચાર ફેલાતાં જ ખાંભા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં દૂધ વેચતા વેપારીઓમાં ભારે ફફડાટ ફેલાઈ ગયો છે. ઘણા લોકો પોતાના રોજિંદા દૂધના સ્ત્રોત પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે. સ્થાનિક લોકોમાં આક્રોશ વ્યાપી ગયો છે કે તેમના ઘરમાં આવતું દૂધ ખરેખર શુદ્ધ છે કે નહીં? આ ઘટના એ પણ દર્શાવે છે કે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખોરાકની ગુણવત્તા પર નજર રાખવાની કેટલી મોટી જરૂર છે.
આરોગ્ય સાથે ચેડાં કરનારા તત્વો સામે સખ્ત કાર્યવાહીની માંગ આ કૌભાંડ ગુજરાતમાં તાજેતરમાં બહાર આવેલા અન્ય નકલી દૂધના કેસો સાથે જોડાયેલું લાગે છે. અમરેલી જિલ્લામાં તંત્રએ આરોગ્ય સાથે ચેડાં કરતા તત્વો સામે લાલ આંખ કરી છે અને આવા કેસોમાં સખ્ત કાર્યવાહી કરવાનું વચન આપ્યું છે. નાગરિકોએ પણ સચેત રહેવું જરૂરી છે – દૂધ ખરીદતી વખતે બ્રાન્ડેડ પેકેજ્ડ દૂધ અથવા વિશ્વસનીય સ્ત્રોત પસંદ કરવા જોઈએ.
આ ઘટના એક ચેતવણી છે કે નફાની લાલચમાં કેટલાક લોકો જનઆરોગ્ય સાથે રમત રમી રહ્યા છે. તંત્રે આવા રેકેટને પૂરેપૂરું નાબૂદ કરવું જોઈએ અને દોષિતોને કડક સજા આપવી જોઈએ. નહીં તો આવા કૌભાંડો વધુ ફેલાશે અને સામાન્ય નાગરિકોના જીવને જોખમમાં મૂકશે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World March 16,2026
