-Friday World-April 21,2026
ગુજરાતના લાખો યુવાનો માટે આજનો દિવસ નિર્ણાયક સાબિત થઈ રહ્યો છે. રાજ્યના પોલીસ વિભાગમાં પોલીસ સબ-ઇન્સ્પેક્ટર (PSI) બનવાનું સપનું સાકાર કરવા માટે આજે 1.10 લાખથી વધુ ઉમેદવારો પરીક્ષા ખંડમાં પોતાનું નસીબ અજમાવી રહ્યા છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલી 858 જગ્યાઓ માટે યોજાયેલી આ લેખિત પરીક્ષા, યુવાનો માટે માત્ર નોકરી નહીં, પણ સન્માન અને સેવાનો અવસર છે.
એક જગ્યા માટે કેટલા ઉમેદવાર? સ્પર્ધાનો ચોંકાવનારો આંકડો
આ ભરતી પ્રક્રિયાની સૌથી ચર્ચાસ્પદ બાબત છે સ્પર્ધાનું પ્રમાણ. સત્તાવાર આંકડા મુજબ 858 જગ્યાઓ સામે અંદાજે 1,10,000 ઉમેદવારો મેદાનમાં છે.
જો ગણતરી કરીએ તો: $1,10,000 \div 858 = 128.2$
એટલે કે PSIની એક-એક જગ્યા માટે અંદાજે 128 ઉમેદવારો વચ્ચે સીધી ટક્કર છે. આ આંકડો જ બતાવે છે કે ગુજરાતમાં સરકારી નોકરી, ખાસ કરીને ખાખી વર્દી માટે યુવાનોમાં કેટલો ક્રેઝ છે. શારીરિક કસોટીનો પડાવ પાર કરીને આવેલા આ ઉમેદવારો માટે હવે આ લેખિત પરીક્ષા ‘કરો યા મરો’ની સ્થિતિ સમાન છે.
ચાર મહાનગરો, 371 શાળાઓ: પરીક્ષાનું મહાકાય આયોજન
ગુજરાત પોલીસ ભરતી બોર્ડ દ્વારા આ પરીક્ષાનું આયોજન રાજ્યના ચાર મુખ્ય મહાનગરો - અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટમાં કરવામાં આવ્યું છે. કોઈપણ ગેરરીતિને રોકવા અને પારદર્શિતા જાળવવા માટે કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી છે.
વિગત આંકડો
કુલ PSIની જગ્યાઓ 858
કુલ અરજદારો 1,10,000+
1 જગ્યા સામે સ્પર્ધા ~128 ઉમેદવાર
પરીક્ષા શહેરો 4 - અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ
કુલ પરીક્ષા કેન્દ્ર 371 શાળાઓ
રાજકોટમાં કેન્દ્રો 74 કેન્દ્ર, 719 વર્ગખંડ
રાજકોટમાં ઉમેદવાર ~2100
રાજકોટની વાત કરીએ તો, શહેરમાં એકલા 2100 જેટલા ઉમેદવારો પરીક્ષા આપી રહ્યા છે. આ માટે 74 શાળાઓમાં 719 વર્ગખંડો ફાળવવામાં આવ્યા છે. દરેક કેન્દ્ર પર CCTV કેમેરા, પોલીસ બંદોબસ્ત અને ભરતી બોર્ડના અધિકારીઓની સતત દેખરેખ હેઠળ પરીક્ષા લેવાઈ રહી છે. ઉમેદવારોને છેલ્લી ઘડીએ કોઈ તકલીફ ન પડે તે માટે ખાસ હેલ્પલાઈન નંબર પણ જાહેર કરાયા છે.
શા માટે PSIની નોકરી માટે આટલી દોડધામ? ગુજરાતમાં બેરોજગારીનું ચિત્ર
1 જગ્યા સામે 128 ઉમેદવારનો આંકડો જોઈને સવાલ થાય કે ગુજરાતમાં બેરોજગારીની સ્થિતિ શું છે?
ગુજરાતનો બેરોજગારી દર રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા ઘણો ઓછો છે. ભારતનો કુલ બેરોજગારી દર ઓક્ટોબર 2025માં 5.2% નોંધાયો હતો. જેમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 4.4% અને શહેરી વિસ્તારોમાં 7% હતો. યુવાનો એટલે કે 15-29 વર્ષની વયજૂથમાં બેરોજગારીનો દર 2017-18ના 17.8% થી ઘટીને 2022-23માં 10% થયો છે.
ગુજરાત ખાસ કરીને મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ફેક્ટરી રોજગારમાં દેશના ટોપ-3 રાજ્યોમાં સ્થાન ધરાવે છે. રાજ્યનો આર્થિક વિકાસ દર 7.4% છે. તેમ છતાં, સરકારી નોકરીની સ્થિરતા, સામાજિક સુરક્ષા અને ખાખી વર્દીનું માન આજે પણ યુવાનોની પહેલી પસંદગી છે. PSIની પોસ્ટમાં મળતો પાવર, પગાર અને સમાજમાં પ્રતિષ્ઠા, એ ખાનગી નોકરી કરતા વધુ આકર્ષે છે. એટલે જ ખાનગી ક્ષેત્રમાં તકો હોવા છતાં, સરકારી ભરતી આવે ત્યારે લાખો ફોર્મ ભરાય છે.
પરીક્ષા વ્યવસ્થા: ઝીરો એરરનો ટાર્ગેટ
આ વખતે ભરતી બોર્ડ દ્વારા ‘ઝીરો એરર’ સાથે પરીક્ષા પાર પાડવાનો નિર્ધાર કરાયો છે. ગત વર્ષોના પેપર લીકના વિવાદો બાદ, આ વખતે સુરક્ષામાં અનેક સ્તર ઉમેરાયા છે:
- પ્રવેશ પહેલા ચેકિંગ: ત્રણ સ્તરનું ચેકિંગ. મેટલ ડિટેક્ટર, બાયોમેટ્રિક હાજરી અને ડોક્યુમેન્ટ વેરિફિકેશન.
- જામર અને CCTV: દરેક વર્ગખંડમાં CCTV અને સંવેદનશીલ કેન્દ્રો પર મોબાઈલ જામર લગાવાયા છે.
- ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડ: દરેક શહેરમાં 20થી વધુ ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડ સતત રાઉન્ડમાં રહેશે.
- પ્રશ્નપત્રની સુરક્ષા: પેપર સીલબંધ પેટીમાં GPS ટ્રેકિંગ સાથે કેન્દ્રો પર પહોંચાડાયા. પરીક્ષા શરૂ થયાના 15 મિનિટ પહેલા જ વર્ગખંડમાં ખોલવાના આદેશ.
ઉમેદવારોની મહેનત: ગામડેથી મેટ્રો સુધીની સફર
આ પરીક્ષા આપવા આવેલા મોટાભાગના ઉમેદવારો નાના ગામડા અને મધ્યમ વર્ગીય પરિવારમાંથી આવે છે. ઘણાએ 2-3 વર્ષથી ખાનગી ક્લાસિસ, ઓનલાઈન કોચિંગ અને ગ્રુપ સ્ટડી કરીને તૈયારી કરી છે. સવારે 4 વાગ્યે ઉઠીને દોડવાનો અભ્યાસ, પછી દિવસભર 8-10 કલાક વાંચન. શારીરિક કસોટી પાસ કર્યા પછી લેખિત માટે કાયદો, બંધારણ, ગુજરાતી વ્યાકરણ, કરંટ અફેર્સ જેવા 5-6 વિષયો તૈયાર કરવા. એક ઉમેદવારે કહ્યું, “ઘરેથી 300 કિમી દૂર પરીક્ષા કેન્દ્ર છે. રાત્રે 2 વાગ્યે બસ પકડીને આવ્યો છું. આ નોકરી મળે તો પરિવારની સ્થિતિ બદલાઈ જાય.”
આગળ શું? પરિણામ અને તાલીમ
આજની લેખિત પરીક્ષા પછી ઉત્તરવહી ચકાસણીની પ્રક્રિયા શરૂ થશે. આશરે 1 મહિનામાં પરિણામ જાહેર થવાની શક્યતા છે. લેખિતમાં મેરિટમાં આવનારા 858 ઉમેદવારોને કરાડ ખાતેની પોલીસ એકેડમીમાં 1 વર્ષની આકરી તાલીમ માટે મોકલવામાં આવશે. ત્યાં કાયદો, હથિયાર, કવાયત, કેસ ઇન્વેસ્ટિગેશનની તાલીમ અપાશે. તાલીમ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા બાદ જ ‘PSI’નો બેજ મળશે.
સમાજ માટે સંદેશ: સ્પર્ધા છે, પણ તક પણ છે
128માંથી 1 પસંદ થશે, એટલે 127 નાપાસ થશે. આ કડવું સત્ય છે. પણ આ પરીક્ષા એ પણ બતાવે છે કે ગુજરાતનો યુવાન મહેનત કરવા તૈયાર છે. રાજ્ય સરકારે પણ ભરતી પ્રક્રિયાને નિયમિત અને પારદર્શક બનાવવા પર ભાર મૂકવો પડશે, જેથી દર વર્ષે લાખો યુવાનોને ઉંમર વીતી જવાનો ડર ન રહે.
આજે પરીક્ષા ખંડમાં બેઠેલો દરેક ઉમેદવાર ગુજરાતના ભવિષ્યનો એક સિપાહી છે. બધાને પસંદગી નહીં મળે, પણ જે 858 નસીબદાર હશે, એ આવનારા સમયમાં ગુજરાતની કાયદો-વ્યવસ્થાના કરોડરજ્જુ બનશે.
બાકીના 1.09 લાખ યુવાનો માટે આ અંત નથી. બીજી ભરતીઓ, બીજી તકો આવતી રહેશે. મહત્વનું છે હિંમત ન હારવી. આજની મહેનત ક્યારેય એળે નથી જતી.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World-April 21,2026
