ગુજરાતમાં વિકાસની ગતિ તેજ છે, નેશનલ હાઈવેના વિસ્તાર થઈ રહ્યા છે, ડિજિટલ ટોલ પ્લાઝા જેવી આધુનિક સુવિધાઓ આવી રહી છે, પરંતુ સાથે સાથે કેટલાક અંધકારમય કિસ્સાઓ પણ સામે આવી રહ્યા છે. સુરત જિલ્લાના કામરેજ વિસ્તારમાં એક એવું જ નકલી ટોલનાકું સામે આવ્યું છે જે નેશનલ હાઈવે નંબર 48ને બાયપાસ કરતા આંતરિક પંચાયતી રસ્તા પર ચાલી રહ્યું હતું. અહીં વાહનચાલકો પાસેથી ગેરકાયદેસર રીતે પૈસા ઉઘરાવવામાં આવતા હતા અને તેને ‘લૂંટ’ કહેવામાં પણ અતિશયોક્તિ નથી.
ચોર્યાસી ગામની સીમમાં ખેલાયેલો ખતરનાક ખેલ
કામરેજ તાલુકાના ચોર્યાસી ગામની સીમમાં નેશનલ હાઈવેને ગ્રામ્ય વિસ્તાર સાથે જોડતા પંચાયતી રસ્તા પર આ ડુપ્લીકેટ ટોલનાકું ઊભું કરવામાં આવ્યું હતું. હકીકતમાં, મુખ્ય હાઈવે પરના અધિકૃત ટોલ પ્લાઝાને ટાળવા માટે અનેક વાહનચાલકો આ આંતરિક રસ્તાનો ઉપયોગ કરતા હતા. આ તકનો લાભ ઉઠાવીને કેટલાક લોકોએ ત્યાં નાકું નાખી દીધું અને નાના-મોટા વાહનો પાસેથી રસીદ કાપીને ખુલ્લેઆમ પૈસા વસૂલવાનું શરૂ કરી દીધું.
આ કાર્યવાહીમાં કોઈ અધિકૃત મંજૂરી હતી કે કેમ તેનો કોઈ પુરાવો આપવામાં આવતો નહોતો. જ્યારે વાહનચાલકો પૂછપરછ કરતા ત્યારે સંચાલકો સંતોષકારક જવાબ આપી શકતા નહોતા. આ સમગ્ર ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાઈરલ થતાં જ સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ. જાગૃત નાગરિકોની સતર્કતાએ આ ગેરરીતિને ઉજાગર કરી અને તંત્રને સફાળું જગાડ્યું.
પોલીસ તપાસ તેજ, ટોલનાકું હટાવાયું
કામરેજ પોલીસે તુરંત કાર્યવાહી કરી અને આ ગેરકાયદે ટોલનાકું ત્યાંથી હટાવી દીધું. ઉઘરાવવામાં આવતી રસીદોને પણ કબજે કરવામાં આવી છે. પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર રામ ગોજીયાએ જણાવ્યું કે, સંચાલકોએ પૂછપરછ દરમિયાન ગ્રામ પંચાયતના કોઈ ઠરાવનો દાવો કર્યો છે. પરંતુ પંચાયત આ રીતે રસ્તા પર ટોલ નાખીને પૈસા વસૂલી શકે કે કેમ તે અંગે તાલુકા વિકાસ અધિકારી (TDO) પાસે વિગતવાર તપાસ કરાવવામાં આવી રહી છે.
હાલમાં આ મામલે કોઈ વ્યક્તિ સામે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો નથી, જેને લઈને સ્થાનિકોમાં રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. લોકો પૂછી રહ્યા છે કે આટલા મોટા પાયે જાહેરમાં ગેરકાયદે વસૂલાત ચાલતી હતી તો સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને પોલીસને તેની જાણ કેમ ન થઈ? શું આવા કિસ્સાઓમાં તંત્રની આંખો બંધ રહે છે?
ગુજરાતમાં વધતા નકલી કચેરી અને નકલી અધિકારીઓના કિસ્સા
આ ઘટના ગુજરાતમાં પહેલી વખત નથી. અગાઉ પણ નકલી ટોલ પ્લાઝા, નકલી સરકારી કચેરીઓ અને નકલી અધિકારીઓના કિસ્સાઓ સામે આવ્યા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં લોકોએ વર્ષો સુધી આવી ગેરરીતિઓ ચલાવી અને કરોડો રૂપિયાની લૂંટ કરી છે. આ કિસ્સાઓમાં સામાન્ય વાહનચાલકો અને વેપારીઓ સૌથી વધુ પીડાય છે. તેઓ માને છે કે હાઈવેના ટોલ ટેક્સ તો સરકારને જાય છે, પરંતુ આવા નકલી નાકાઓ પર વસૂલાત કોના ખિસ્સામાં જાય છે?
આ ઘટના વહીવટી તંત્ર માટે એક મોટી ચેતવણી છે. જો સ્થાનિક સ્તરે નિયમિત મોનિટરિંગ અને તપાસ નહીં થાય તો આવી ગેરરીતિઓ વધુ વિસ્તાર પામી શકે છે. ખાસ કરીને જ્યારે ડિજિટલ ટોલિંગ જેવી આધુનિક વ્યવસ્થાઓ આવી રહી હોય ત્યારે આવા પરંપરાગત નકલી નાકાઓ વધુ ખતરનાક બની જાય છે.
નાગરિકોની જવાબદારી અને તંત્રની ફરજ
આ કિસ્સામાં વીડિયો વાઈરલ થવાથી જ તપાસ શરૂ થઈ તે દર્શાવે છે કે સોશિયલ મીડિયા અને જાગૃત નાગરિકો આજે તંત્રની મદદ કરી શકે છે. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે તંત્ર પોતાની જવાબદારીઓથી મુક્ત થઈ જાય. સ્થાનિક પોલીસ, તાલુકા વિકાસ અધિકારી અને પંચાયતોને વધુ સક્રિય બનવું જોઈએ. નિયમિત પેટ્રોલિંગ, આંતરિક રસ્તાઓનું મોનિટરિંગ અને વાહનચાલકોની ફરિયાદોનું ત્વરિત નિવારણ જરૂરી છે.
વાહનચાલકો માટે પણ સલાહ છે કે કોઈપણ અજાણ્યા ટોલ નાકા પર પૈસા આપતા પહેલા અધિકૃતતા તપાસો. NHAIના અધિકૃત ટોલ પ્લાઝા સિવાયના કોઈપણ સ્થળે ટોલ વસૂલાત ગેરકાયદેસર ગણાય છે. જો કોઈ આવી ઘટના જોવા મળે તો તરત જ પોલીસ અથવા NHAI હેલ્પલાઈન પર જાણ કરવી જોઈએ.
સ્વચ્છ વહીવટ માટે સામૂહિક પ્રયાસ જરૂરી
સુરતના આ નકલી ટોલનાકાની ઘટના એક વ્યક્તિગત કિસ્સો નથી, તે વ્યવસ્થાની કમજોરીને ઉજાગર કરે છે. ગુજરાત સરકારે વિકાસ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ભાર મૂક્યો છે, તો સાથે સાથે આવી ગેરરીતિઓ પર કડક નજર રાખવી જરૂરી છે. જો તંત્ર અને નાગરિકો સાથે મળીને કામ કરશે તો જ આવા કિસ્સાઓને રોકી શકાશે અને સાચા અર્થમાં ‘સ્વચ્છ વહીવટ’ અને ‘સુરક્ષિત મુસાફરી’નું સ્વપ્ન સાકાર થશે.
આ ઘટના પરથી એક વાત સ્પષ્ટ છે – જાગૃતિ જ સૌથી મોટું હથિયાર છે. વાહનચાલકો સાવધાન રહો, તંત્ર વધુ સક્રિય બનો અને ગેરરીતિનો વિરોધ કરો. કારણ કે એક વીડિયો અને એક જાગૃત નાગરિકે આ વખતે લૂંટને અટકાવી દીધી છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World-April 19,2026
