-Friday World-April 13,2026
ગુજરાતની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ (૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬) પહેલાં કોંગ્રેસ પાર્ટીમાં આંતરિક અસ્તવ્યસ્તતા અને સેટિંગના આરોપોનો ધુમાડો વધી રહ્યો છે. એક તરફ નવસારીમાં જિલ્લા કોંગ્રેસ પ્રમુખની કથિત બેદરકારીને કારણે વોર્ડ નંબર ૧માં કોંગ્રેસના ચારેય ઉમેદવારોના ફોર્મ રદ થઈ ગયા અને ભાજપને સીધો અનકોન્ટેસ્ટેડ ફાયદો થયો, તો બીજી તરફ ભરૂચમાં મેન્ડેટ વિવાદને લઈને ઉમેદવાર કુતુબુદ્દીન પટેલે આગ ચાંપી દીધી છે. આ બંને ઘટનાઓ ગુજરાત કોંગ્રેસની વર્તમાન સ્થિતિનું સ્પષ્ટ આયનો છે – ઉપરથી નીચે સુધી સખળ-ડખળ, સેટિંગ અને નેતૃત્વનો અભાવ.
નવસારીમાં રાજકીય ભૂકંપ: પ્રમુખ પર સીધો આક્ષેપ
નવસારી જિલ્લા કોંગ્રેસ પ્રમુખે મેન્ડેટ સમયસર પહોંચાડ્યા ન હોવાથી ગણદેવી નગરપાલિકાના વોર્ડ નંબર ૧માં કોંગ્રેસના તમામ ઉમેદવારોના નામાંકન ફોર્મ રદ થઈ ગયા. ફોર્મ ચકાસણીના અંતિમ દિવસે આ ઘટના બની અને પાર્ટીને મોટો આંચકો લાગ્યો. કાર્યકર્તાઓ અને ઉમેદવારોએ સીધો આક્ષેપ કર્યો છે કે પ્રમુખની બેદરકારી અથવા કથિત સેટિંગને કારણે આ બન્યું છે. પરિણામે ભાજપના ઉમેદવારને વિના મુકાબલે જીત મળવાનો માર્ગ મોકળો થયો.
આ ઘટના માત્ર એક વોર્ડ સુધી મર્યાદિત નથી. તે ગુજરાત કોંગ્રેસની સંગઠનાત્મક ક્ષમતા અને સ્થાનિક સ્તરે નેતૃત્વના અભાવને ઉજાગર કરે છે. વર્ષોથી વિપક્ષમાં બેઠેલી પાર્ટીમાં આવા બેદરકારીના કિસ્સાઓ વધતા જાય છે, જે કાર્યકર્તાઓમાં હતાશા અને અસંતોષ વધારી રહ્યા છે.
ભરૂચમાં હાઈવોલ્ટેજ ડ્રામા: કુતુબુદ્દીન પટેલનું વોર્નિંગ
ભરૂચ મ્યુનિસિપાલિટીના વોર્ડ નંબર ૨માં મેન્ડેટ વિવાદે તાપમાન વધારી દીધું છે. કોંગ્રેસના ઉમેદવાર કુતુબુદ્દીન પટેલે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે: “જો મારું ફોર્મ રદ થશે તો આખી પેનલ બેસી જશે.” વોર્ડમાં બે ઉમેદવારો – કુતુબુદ્દીન પટેલ અને શમશાદ અલી સૈયદ – બંનેએ પાર્ટીના સત્તાવાર મેન્ડેટ સાથે ફોર્મ ભર્યા હતા, પરંતુ મેન્ડેટ વિતરણ અને પસંદગીના આરોપો સામે આવ્યા છે.
કુતુબુદ્દીન પટેલે આરોપ લગાવ્યો છે કે પાર્ટીમાં મેન્ડેટ “વેચાઈ” રહ્યા છે અથવા વ્યક્તિગત સ્વાર્થ માટે ઉપયોગમાં લેવાઈ રહ્યા છે. આવા વિવાદો ભરૂચ સહિત અનેક જિલ્લાઓમાં સામે આવી રહ્યા છે, જ્યાં ટિકિટ વિતરણ અને મેન્ડેટ આપવાની પ્રક્રિયા પારદર્શક નથી રહી.
ગુજરાત કોંગ્રેસ: ચાર-પાંચ જણાની આસપાસ ફરતી પાર્ટી?
ભાજપની સરકાર આવ્યા પછી ગુજરાત કોંગ્રેસ વર્ષોથી સંકુચિત થતી જાય છે. પાર્ટી હવે માત્ર થોડા જ ટોચના નેતાઓની આસપાસ ફરતી દેખાય છે. નેતૃત્વની પસંદગીમાં પણ એક વિચિત્ર પેટર્ન જોવા મળે છે:
- જો એક નંબરના ધારાસભ્ય હોય તો તે સદનમાં વિપક્ષના નેતા બને.
- નંબર બે ધારાસભ્ય (હારેલા) ગુજરાત કોંગ્રેસ પ્રમુખ બને.
- ક્યારેક નંબર એક પણ ન હોય તો નંબર ત્રણ વિપક્ષના નેતા બને અને નંબર બે પ્રમુખ.
- થોડો ઉહાપોહ થાય તો નંબર ચાર-પાંચ વાળા કામ ચલાવી આપે અને પછી પાછા “હતા ત્યાં” જ પહોંચી જાય.
આ સિસ્ટમને કારણે પાર્ટીમાં નવી પેઢીને તક મળતી નથી, યુવાન કાર્યકર્તાઓ હતાશ થાય છે અને સ્થાનિક સ્તરે મજબૂત વ્યૂહરચના બનતી નથી. પરિણામે વિપક્ષની ભૂમિકા નિભાવવામાં પણ પાર્ટી અસમર્થ લાગે છે. સેટિંગ અને આંતરિક સમાધાનના આરોપો વધતા જાય છે, જે પાર્ટીને વધુ કમજોર બનાવી રહ્યા છે.
ધરમૂળથી ફેરફારની જરૂરિયાત
ગુજરાત કોંગ્રેસને આજે સૌથી મોટી જરૂર છે – ધરમૂળથી ફેરફાર ની.
- સંગઠન સ્તરે પારદર્શકતા લાવવી જરૂરી છે.
- મેન્ડેટ અને ટિકિટ વિતરણમાં વ્યક્તિગત સ્વાર્થને બદલે પાર્ટી હિતને પ્રાથમિકતા આપવી.
- યુવાન અને સ્થાનિક આગેવાનોને તક આપીને પાર્ટીને વ્યાપક બનાવવી.
- રાષ્ટ્રીય નેતૃત્વથી સ્થાનિક સ્તર સુધી સ્પષ્ટ સંચાર અને વ્યૂહરચના બનાવવી.
જો આ ન થયું તો સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં કોંગ્રેસને વધુ નુકસાન થઈ શકે છે. ભાજપની મજબૂત સંગઠનાત્મક મશીનરી સામે કોંગ્રેસની આ આંતરિક અસ્તવ્યસ્તતા તેને વધુ પાછળ ધકેલી રહી છે. આમ આદમી પાર્ટી (AAP) પણ ગુજરાતમાં પોતાનો પ્રભાવ વધારી રહી છે, જે કોંગ્રેસની પરંપરાગત વોટબેંકને વધુ ખતરામાં મૂકી રહી છે.
કાર્યકર્તાઓનો સવાલ: આ કોંગ્રેસ સેટિંગ કોંગ્રેસ છે કે લડતી કોંગ્રેસ?
ગુજરાતના કોંગ્રેસ કાર્યકર્તાઓ આજે એક જ સવાલ પૂછી રહ્યા છે – આ પાર્ટી હજુ પણ લોકો માટે લડતી કોંગ્રેસ છે કે માત્ર ટોચના થોડા લોકો વચ્ચેની સેટિંગ અને સમાધાનની કોંગ્રેસ? વર્ષોથી સત્તામાં ન રહેવા છતાં પણ આંતરિક વિવાદો અને બેદરકારીથી પાર્ટી પોતાની વિશ્વસનીયતા ગુમાવી રહી છે.
સમય આવી ગયો છે કે ગુજરાત કોંગ્રેસ પોતાની અંદરના સખળ-ડખળને દૂર કરે, નવી ઊર્જા અને નવી નેતાગીરી સાથે મેદાનમાં ઉતરે. જો આ ન થયું તો સ્થાનિક સ્તરે પણ પાર્ટીનું અસ્તિત્વ મુશ્કેલ બની શકે છે. નવસારી અને ભરૂચની ઘટનાઓ એક ચેતવણી છે – અથવા તો ધરમૂળથી બદલાવ લાવો, અથવા વધુ નુકસાન સ્વીકારવા તૈયાર રહો.
ગુજરાતના લોકો હવે વિકાસ, સ્વચ્છ વહીવટ અને પારદર્શક રાજકારણ માંગે છે. કોંગ્રેસ જો આ માંગને પૂરી કરવામાં નિષ્ફળ રહેશે તો તેની વોટબેંક અને કાર્યકર્તાઓ બંને ખસી શકે છે. આ સ્થાનિક ચૂંટણીઓ કોંગ્રેસ માટે માત્ર વોર્ડ અને પાલિકાની નથી, પરંતુ તેના અસ્તિત્વ અને પુનરુત્થાનની કસોટી પણ છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World-April 13,2026
