-Friday World 30 Jun 2026
રેલી કેમ કાઢવી પડી? રહીશોની વ્યથા
મંગળવારે સવારે 11 વાગ્યે ગીતા ચોકથી નીકળેલી રેલીમાં મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ, વૃદ્ધો અને યુવાનો જોડાયા હતા. 'અમને ન્યાય આપો', 'અમારી સંસ્કૃતિ બચાવો' જેવા સૂત્રોચ્ચાર સાથે આ રેલી કલેક્ટર કચેરીએ પહોંચી હતી. આવેદનપત્ર આપનાર આગેવાન રમેશભાઈ મકવાણાએ જણાવ્યું કે, "છેલ્લા 8 મહિનાથી અમે તંત્રને રજૂઆત કરીએ છીએ, પણ કોઈ નક્કર કાર્યવાહી થતી નથી. અમારા વિસ્તારની શાંતિ ડહોળવાનો વ્યવસ્થિત પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે."
રહીશોના મુખ્ય આક્ષેપો આ મુજબ છે:
1. વિધવાઓ દ્વારા ઉત્પીડન: સ્થાનિકોનો આરોપ છે કે વિસ્તારમાં રહેતી કેટલીક વિધવા મહિલાઓ દ્વારા જાણીજોઈને ઝઘડા ઉભા કરવામાં આવે છે. નાની-નાની બાબતોમાં પોલીસ ફરિયાદ કરવાની ધમકી આપીને માનસિક ત્રાસ આપવામાં આવે છે. ઘરની બહાર કચરો ફેંકવો, બાળકોને ધમકાવવા જેવી ઘટનાઓ રોજની થઈ ગઈ છે.
2. મકાન વેચાણનું કાવતરું: આવેદનપત્રમાં ગંભીર આક્ષેપ કરાયો છે કે વિસ્તારની સામાજિક રચના બદલવાના ઈરાદે કેટલાક લોકો અન્ય સમુદાયના વ્યક્તિઓને મકાનો વેચી રહ્યા છે. રહીશોનું કહેવું છે કે 'અશાંત ધારા' હેઠળ આવતા આ વિસ્તારમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને સોદા થઈ રહ્યા છે, જેથી હાલના રહીશોને ડરાવીને વિસ્તાર ખાલી કરાવી શકાય.
3. ધાર્મિક લાગણી દુભાવવાનો પ્રયાસ: છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં 5 થી વધુ વખત ગીતા મંદિરની આસપાસ અને સોસાયટીઓના ગેટ પાસે માંસના ટુકડા અને નોન-વેજ વેસ્ટ ફેંકાયેલું મળી આવ્યું છે. શ્રાવણ મહિના દરમિયાન બનેલી આવી ઘટનાઓથી લોકોમાં ભારે આક્રોશ છે. રહીશો માને છે કે આ કૃત્ય જાણીજોઈને ધાર્મિક વાતાવરણ બગાડવા માટે કરવામાં આવી રહ્યું છે.
'અશાંત ધારા' શું છે અને વિવાદ કેમ?
ભાવનગરના ડોન ચોક, ગીતા ચોક, ક્રિસેન્ટ સર્કલ સહિતના ઘણા વિસ્તારો 'ગુજરાત પ્રોહિબિશન ઓફ ટ્રાન્સફર ઓફ ઈમોવેબલ પ્રોપર્ટી એન્ડ પ્રોવિઝન ફોર પ્રોટેક્શન ઓફ ટેનન્ટ્સ ફ્રોમ એવિક્શન ફ્રોમ પ્રિમાઈસીસ ઈન ડિસ્ટર્બ્ડ એરિયાઝ એક્ટ, 1991' એટલે કે 'અશાંત ધારા' હેઠળ આવે છે.
આ કાયદા મુજબ, અશાંત જાહેર થયેલા વિસ્તારમાં એક સમુદાયની વ્યક્તિ બીજા સમુદાયની વ્યક્તિને મિલકત વેચે તો તેના માટે કલેક્ટરની પૂર્વ મંજૂરી લેવી ફરજિયાત છે. કલેક્ટરે એ ખાતરી કરવાની હોય છે કે વેચાણ સ્વૈચ્છિક છે અને કોઈ દબાણ કે ડરના કારણે નથી થયું.
રહીશોનો આક્ષેપ છે કે આ કાયદાના છીંડા શોધીને 'પાવર ઓફ એટર્ની' કે અન્ય રીતે મિલકતોના સોદા પાડવામાં આવી રહ્યા છે. એક રહીશ કમુબેન પરમારે કહ્યું, "અમને ડર છે કે થોડા વર્ષોમાં અમારે અમારા પૂર્વજોના ઘર છોડીને જવું પડશે. રાત્રે અજાણ્યા લોકોની અવરજવર વધી ગઈ છે."
વહીવટી તંત્રનું વલણ શું છે?
રેલી બાદ કલેક્ટર આર.કે. મહેતાએ આવેદનપત્ર સ્વીકાર્યું અને તાત્કાલિક તપાસના આદેશ આપ્યા. કલેક્ટરે મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે, "રહીશોની ફરિયાદ ગંભીર છે. મેં સીટી પ્રાંત અધિકારી અને પોલીસને સંયુક્ત તપાસ સોંપી છે. અશાંત ધારાના ભંગ બદલ થયેલા દરેક સોદાની તપાસ થશે. જો કોઈ દોષિત જણાશે તો કડક કાર્યવાહી કરાશે."
ભાવનગર શહેર પીઆઈ એચ.એમ. ગોહિલે કહ્યું કે, "માંસ ફેંકવાની ઘટનાઓ સંદર્ભે અમે CCTV ફૂટેજ મેળવી રહ્યા છીએ. વિસ્તારમાં પેટ્રોલિંગ પણ વધારી દેવાયું છે. વિધવાઓના ઉત્પીડનના આક્ષેપ અંગે બંને પક્ષોને બોલાવીને સમાધાન માટે પ્રયાસ કરીશું."
સામાજિક આગેવાનો શું કહે છે?
આ મામલે શહેરના સામાજિક આગેવાનો પણ મેદાને આવ્યા છે. ભાવનગર નાગરિક સમિતિના પ્રમુખ ડો. કિરીટ ભટ્ટ કહે છે, "કોઈપણ વિસ્તારની ડેમોગ્રાફી બળજબરીથી બદલવી જોઈએ નહીં. તંત્રએ 'અશાંત ધારા'નો કડક અમલ કરાવવો જોઈએ. સાથે-સાથે બંને પક્ષોએ પણ સમાજમાં સમરસતા જળવાય તે માટે પ્રયાસ કરવા જોઈએ."
બીજી તરફ, માનવ અધિકાર સાથે સંકળાયેલા એડવોકેટ શબનમ બાનુનું કહેવું છે કે, "ફક્ત વિધવા હોવાના કારણે કોઈ મહિલા પર આક્ષેપ કરવો યોગ્ય નથી. જો કોઈ ગુનો કરતું હોય તો કાયદેસર કાર્યવાહી થવી જોઈએ, પણ આખા સમુદાયને નિશાન ન બનાવી શકાય. મિલકત વેચાણનો અધિકાર બંધારણે દરેક નાગરિકને આપ્યો છે, બસ તે કાયદેસર હોવો જોઈએ."
શહેરનો ઈતિહાસ અને વર્તમાન
ભાવનગર હંમેશા સંસ્કારનગરી અને શાંત શહેર તરીકે ઓળખાયું છે. ડોન ચોક અને ગીતા ચોક જેવા વિસ્તારો દાયકાઓથી મિશ્ર વસ્તી ધરાવતા આવ્યા છે. દિવાળીની ઉજવણી સાથે ઈદની સેવૈયાં પણ અહીં એકસાથે વહેંચાતી રહી છે.
પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પ્રોપર્ટીના ભાવ આસમાને પહોંચતા અને રાજકીય ધ્રુવીકરણ વધતા આવી ફરિયાદો સામે આવી રહી છે. 2019 માં પણ કુંભારવાડા વિસ્તારમાં આવા જ મુદ્દે વિવાદ થયો હતો.
હવે આગળ શું?
કલેક્ટરે 15 દિવસમાં તપાસ રિપોર્ટ માંગ્યો છે. જો તપાસમાં 'અશાંત ધારા'નો ભંગ સાબિત થશે તો થયેલા સોદા રદ પણ થઈ શકે છે અને વેચનાર-ખરીદનાર બંને સામે ફોજદારી કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
રહીશોએ ચીમકી આપી છે કે જો 15 દિવસમાં નક્કર પગલાં નહીં લેવાય તો ગાંધી ચિંધ્યા માર્ગે આંદોલનને વધુ ઉગ્ર બનાવવામાં આવશે. હાલ તો ડોન ચોક અને ગીતા ચોક વિસ્તારમાં પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવી દેવાયો છે અને પરિસ્થિતિ તંગ પરંતુ કાબૂમાં છે.
સૌની નજર હવે તંત્રની તપાસ અને તેના પરિણામ પર છે. કારણ કે આ માત્ર ભાવનગરનો નહીં, પરંતુ ગુજરાતના ઘણા શહેરોમાં ઉભા થઈ રહેલા એક મોટા સામાજિક પ્રશ્નનો કિસ્સો છે. કાયદાનું શાસન અને સામાજિક સમરસતા વચ્ચે સમતુલન કેવી રીતે જળવાય છે તે આ કેસ પરથી નક્કી થશે.
_નોંધ: આ આર્ટિકલ રહીશોના આવેદનપત્ર અને જાહેરમાં ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે તૈયાર કરાયો છે. આમાં કરવામાં આવેલા આક્ષેપોની પુષ્ટિ થઈ નથી અને મામલો તપાસ હેઠળ છે. અમારો ઉદ્દેશ્ય કોઈ સમુદાયની લાગણી દુભાવવાનો નથી, ફક્ત ઘટનાની જાણકારી આપવાનો છે._
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 30 Jun 2026
