-Friday World 7 Jul 2026
સુરત શહેરમાં ચોમાસા પહેલા જ પ્રકૃતિએ પોતાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ દેખાડી દીધું છે. મેઘરાજાની સતત બે દિવસની ધમાકેદાર બેટિંગે નગરપાલિકાની તમામ પ્રિ-મોન્સૂન તૈયારીઓની પોલ ખોલી નાખી છે. સોમવારથી શરૂ થયેલી વરસાદી સિસ્ટમ મંગળવારે પણ એટલી જ જોરદાર રહી કે સુરતના અનેક વિસ્તારો પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયા. પરિણામે જનજીવન સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ થઈ ગયું અને સામાન્ય લોકોને ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડ્યો.
મુખ્ય રસ્તા નદી બન્યા, વાહનવ્યવહાર ઠપ્પ
શહેરના સૌથી વ્યસ્ત અને મહત્વના માર્ગો પર પાણી ભરાવાના કારણે સ્થિતિ સૌથી વધુ ગંભીર બની છે. સુરત-નવસારી હાઈવે, કતારગામ-વેડ રોડ, ઉધના અને પર્વતગામ જેવા વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણીનો એવો ભરાવો થયો કે રસ્તા પરથી પસાર થવું અશક્ય બની ગયું. ઘણી જગ્યાએ રસ્તા પર નદી વહેતી હોય તેવા દ્રશ્યો જોવા મળ્યા. વાહનચાલકો અડધો-અડધો કલાક ટ્રાફિકમાં ફસાયા અને અનેક વાહનો પાણીમાં બંધ પડી ગયા.
પર્વતગામ વિસ્તારની સ્થિતિ સૌથી વધુ ચિંતાજનક રહી. અહીં પુલ નીચે ઉતરતા રસ્તા પર ઘૂંટણસમા પાણી ભરાઈ ગયા હતા. પાણીનું સ્તર સતત વધી રહ્યું હોવાથી તંત્રને તાત્કાલિક માર્ગ બંધ કરવાની ફરજ પડી. આ રસ્તાની બાજુમાં આવેલી એક શાળાના પરિસરમાં પણ વરસાદી પાણી ઘૂસી ગયા હતા, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોને પણ મુશ્કેલી પડી હતી.
નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ઘરોમાં ઘૂસ્યા પાણી
ભારે વરસાદની સીધી અસર શહેરના નીચાણવાળા અને કતારગામ ઝોનના રહેણાંક વિસ્તારોમાં જોવા મળી. અનેક સોસાયટીઓ અને ઘરોમાં પાણી ઘૂસી ગયા હતા. લોકો ઘરની બહાર નીકળી શક્યા નહીં. વડીલો, બાળકો અને બીમાર લોકો માટે સ્થિતિ સૌથી વધુ મુશ્કેલ બની હતી. કેટલાક વિસ્તારોમાં વીજળી પણ બંધ રાખવી પડી હતી જેથી કોઈ અકસ્માત ન સર્જાય.
વેપારીઓને પણ મોટું નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે. સતત બે દિવસથી બજારો બંધ હોવાને કારણે રોજિંદો ધંધો ઠપ્પ થઈ ગયો છે. કતારગામ, વેડ, ઉધના અને વરાછાના મુખ્ય બજારોમાં ગ્રાહકોની અવરજવર નહીવત રહી. દુકાનોના શટર અડધા જ ખુલ્યા અને જે ખુલ્યા તેમાં પણ પાણી ભરાવાના કારણે વેપારીઓને માલ બચાવવાની ચિંતા સતાવી.
પ્રિ-મોન્સૂન કામગીરી પર સવાલો
સુરત મહાનગરપાલિકાએ ચોમાસા પહેલા મોટા દાવા સાથે પ્રિ-મોન્સૂન કામગીરી પૂર્ણ કર્યાની જાહેરાત કરી હતી. ગટરોની સફાઈ, વરસાદી પાણીના નિકાલ માટે પંપોની વ્યવસ્થા અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં તકેદારીના પગલા લેવાયા હોવાનું કહેવાયું હતું. પરંતુ માત્ર બે દિવસના વરસાદમાં જ આખો પ્લાન હવામાં ઉડી ગયો. શહેરીજનોમાં સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે કરોડો રૂપિયાના ખર્ચા પછી પણ દર વર્ષે આ જ સ્થિતિ કેમ સર્જાય છે?
પાલિકાના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે એક સાથે ભારે વરસાદ પડવાના કારણે ડ્રેનેજ સિસ્ટમ પર ભારણ વધી ગયું હતું. જોકે સ્થાનિક લોકોનો આક્ષેપ છે કે ગટરો અને નાળાઓની યોગ્ય સફાઈ કરવામાં આવી નથી. અનેક જગ્યાએ કચરો અને ગાળના કારણે પાણીનો નિકાલ યોગ્ય રીતે થઈ શક્યો નહીં.
જનજીવન પર અસર
સતત વરસાદના કારણે શાળા-કોલેજો, ઓફિસો અને કારખાનાઓમાં હાજરી ઘટી ગઈ હતી. ઘણા લોકો ઘરેથી જ કામ કરવા મજબૂર બન્યા હતા. જાહેર પરિવહન સેવાઓ પણ ખોરવાઈ ગઈ હતી. BRTS અને સિટી બસના ઘણા રૂટ બંધ કરવા પડ્યા હતા. એમ્બ્યુલન્સ અને ફાયરની સેવાઓને પણ રસ્તા બંધ હોવાના કારણે મુશ્કેલી પડી.
હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ આગામી 24 કલાકમાં પણ હળવાથી મધ્યમ વરસાદની શક્યતા છે. જેના કારણે તંત્ર હવે વધુ સતર્ક બન્યું છે. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સલામત સ્થળે ખસેડવાની કામગીરી પણ શરૂ કરવામાં આવી છે.
આગળનો રસ્તો શું?
સુરત એક દરિયાકાંઠાનું અને ઔદ્યોગિક શહેર છે. દર વર્ષે ચોમાસામાં આ જ સમસ્યા પુનરાવર્તિત થાય છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર ગટર સાફ કરવાથી સમસ્યા નહીં ઉકલે. શહેરના ડ્રેનેજ માસ્ટર પ્લાનને નવી રીતે ઘડવો પડશે. વરસાદી પાણીના સંગ્રહ માટે તળાવો અને રિટેન્શન પોન્ડ બનાવવા પડશે. સાથે જ ગેરકાયદે બાંધકામ અને નાળા પરના દબાણો દૂર કરવા પણ જરૂરી છે.
હાલ પૂરતું તંત્ર દ્વારા વોર રૂમ સક્રિય કરવામાં આવ્યો છે અને કંટ્રોલ રૂમના નંબર જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. નાગરિકોને બિનજરૂરી રીતે ઘરની બહાર ન નીકળવા અને પાણી ભરાયેલા રસ્તા પરથી વાહન ન ચલાવવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.
સુરતીઓ માટે આ બે દિવસ એક કસોટી સમાન રહ્યા છે. પ્રકૃતિના પ્રકોપ સામે તંત્રની તૈયારીઓ કેટલી નક્કર છે તેનો ફરી એકવાર ખુલાસો થઈ ગયો છે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે વરસાદ બંધ થયા પછી તંત્ર માત્ર નુકસાનનું સર્વે કરશે કે પછી કાયમી ઉકેલ માટે કોઈ નક્કર પગલા લેશે.
નાગરિકો માટે મહત્વની સૂચનાઓ:
1. નીચાણવાળા વિસ્તારમાં રહેતા હોય તો કિંમતી સામાન ઊંચી જગ્યાએ રાખો.
2. પાણી ભરાયેલા રસ્તા પરથી વાહન ચલાવવાનું ટાળો.
3. વીજળીના થાંભલા અને તારથી દૂર રહો.
4. કોઈપણ કટોકટી માટે પાલિકાના કંટ્રોલ રૂમનો સંપર્ક કરો.
સુરત હંમેશા હીરા અને કાપડની નગરી તરીકે ઓળખાય છે. પરંતુ આ વખતે તે "જળ નગરી" બની ગયું છે. હવે જરૂર છે કે આ કુદરતી આપત્તિમાંથી શીખ લઈને ભવિષ્ય માટે વધુ મજબૂત સુરતનું નિર્માણ થાય.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 7 Jul 2026
