-Friday World 2 Jul 2026
પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેના સીમા વિવાદ અને આતંકવાદની આગમાં નવો વિસ્ફોટ થયો છે. તાલિબાન સરકારે પાકિસ્તાની અર્ધસરહદી વિસ્તારોમાં ઘૂસીને ISIS-K (ઈસ્લામિક સ્ટેટ ખોરાસાન)ના મુખ્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવીને ડ્રોન વડે એરસ્ટ્રાઇક કરી છે. આ કાર્યવાહીને અફઘાનિસ્તાને પાકિસ્તાનના અગાઉના હુમલાનો સીધો જવાબ ગણાવ્યો છે. આ ઘટનાથી બંને પડોશી દેશો વચ્ચે તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે અને સમગ્ર પ્રદેશમાં અસ્થિરતાના વાદળો છવાઈ ગયા છે.
તાલિબાનના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, પાકિસ્તાનના બલૂચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં આવેલા ISIS-Kના ગુપ્ત આધારો પર આ ચોક્કસ હુમલા કરવામાં આવ્યા છે. આ ઠેકાણાઓમાંથી અફઘાનિસ્તાનમાં આતંકી હુમલાઓનું ષડયંત્ર રચવામાં આવતું હતું. તાલિબાનના દાવા અનુસાર, આ ઓપરેશનમાં અનેક આતંકીઓને ઠાર કરવામાં આવ્યા છે અને કોઈ નિર્દોષ નાગરિકને નુકસાન નથી પહોંચ્યું.
હુમલાની વિગતો અને તેની અસર
અફઘાન મીડિયા અને તાલિબાનના પ્રવક્તાઓના અહેવાલ મુજબ, ડ્રોન હુમલાઓમાં ખૈબર પખ્તુનખ્વાના સરાન વિસ્તારમાં આવેલી એક સ્કૂલ સંપૂર્ણપણે ધ્વસ્ત થઈ ગઈ છે. આ સ્કૂલને આતંકીઓએ પોતાના ગુપ્ત કેન્દ્ર તરીકે વાપરી રહ્યા હતા. આ કાર્યવાહીને તાલિબાને અત્યંત સફળ ગણાવી છે.
આ તાજો હુમલો રવિવારે પાકિસ્તાન દ્વારા અફઘાનિસ્તાનની અંદર કરવામાં આવેલા હવાઈ હુમલાનો જવાબ છે. પાકિસ્તાનની કાર્યવાહીમાં અફઘાનિસ્તાનના અહેવાલ મુજબ 38 નિર્દોષ નાગરિકો, જેમાં મહિલાઓ અને બાળકોનો સમાવેશ થાય છે, માર્યા ગયા હતા. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના UNAMA અહેવાલે પણ આ હુમલામાં 28થી વધુ મૃત્યુની પુષ્ટિ કરી હતી. તાલિબાને આને અસ્વીકાર્ય ગણાવીને તીવ્ર વિરોધ કર્યો હતો અને બદલો લેવાની ચેતવણી આપી હતી.
પાકિસ્તાન-અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેનો લાંબો તણાવ
બંને દેશો વચ્ચે સીમા વિવાદ અને આતંકવાદની સમસ્યા દાયકાઓથી ચાલી આવે છે. દુરંદ લાઈન (Durand Line)ને અફઘાનિસ્તાન ક્યારેય સંપૂર્ણપણે સ્વીકાર્યું નથી. તાલિબાન સરકાર આવ્યા પછી પણ આ તણાવ ઘટવાને બદલે વધ્યો છે. પાકિસ્તાન તાલિબાનને આશ્રય આપવાના આરોપ મૂકે છે, જ્યારે અફઘાનિસ્તાન પાકિસ્તાન પર TTP (તેહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન) જેવા જૂથોને સમર્થન આપવાનો આરોપ લગાવે છે.
ISIS-K જેવા આતંકી જૂથો બંને દેશો માટે માથાનો દુખાવો બની ગયા છે. અફઘાનિસ્તાનમાં ISIS-Kએ અનેક હુમલાઓ કર્યા છે, જેમાં મસ્જિદો અને સુરક્ષા દળોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. પાકિસ્તાન પણ આ જૂથોના હુમલાઓથી પીડાતું રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં બંને દેશો એકબીજા પર આતંકવાદને આશ્રય આપવાના આરોપ લગાવે છે.
વૈશ્વિક અસર અને ભારત માટે મહત્વ
આ તણાવ દક્ષિણ એશિયા માટે મોટો પડકાર છે. ભારત માટે અફઘાનિસ્તાનમાં સ્થિરતા અત્યંત મહત્વની છે. ભારતે તાલિબાન સરકાર સાથે વ્યવહારિક સંબંધો વિકસાવ્યા છે અને અફઘાન લોકોને માનવતાપૂર્ણ સહાય આપી છે. પરંતુ પાકિસ્તાન સાથેના આ સંઘર્ષથી આ પ્રદેશમાં આતંકવાદ વધી શકે છે, જે ભારતના હિતોને અસર કરી શકે છે.
આ વિસ્તારમાં અસ્થિરતા તેલના ભાવ, વેપાર માર્ગો અને પ્રાદેશિક સુરક્ષાને અસર કરે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોએ બંને પક્ષોને સંયમ દાખવવાની અપીલ કરી છે.
વિશ્લેષણ: શું આ નવા સંઘર્ષની શરૂઆત છે?
તાલિબાનનું આ આક્રમક પગલું દર્શાવે છે કે તેઓ પોતાની સાર્વભૌમત્વ અને સુરક્ષાને લઈને કોઈ સમાધાન કરવા તૈયાર નથી. પાકિસ્તાન પણ પોતાની સરહદોની સુરક્ષા માટે કડક પગલાં લેવા તૈયાર છે. આ ચક્રવાતી સ્થિતિ આતંકવાદને વધુ મજબૂત કરી શકે છે.
વિશ્લેષકો માને છે કે ISIS-K જેવા જૂથો આ તણાવનો લાભ ઉઠાવીને વધુ હુમલાઓ કરી શકે છે. બંને દેશોએ સંવાદનો માર્ગ અપનાવવો જોઈએ. પરંતુ વર્તમાન સ્થિતિમાં તે મુશ્કેલ લાગે છે.
આ ઘટના દર્શાવે છે કે આતંકવાદ કોઈ એક દેશની સમસ્યા નથી, પરંતુ સમગ્ર પ્રદેશની છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે વધુ સક્રિય ભૂમિકા ભજવવી જોઈએ જેથી સ્થિતિ વધુ બગડે નહીં.
તાલિબાનના આ હુમલાએ વૈશ્વિક મીડિયામાં મોટી ચર્ચા જગાવી છે. પાકિસ્તાનની તરફથી હજુ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આવી નથી, પરંતુ તે તીવ્ર હોવાની શક્યતા છે. આ પરિસ્થિતિમાં દરેક પગલું સાવચેતીથી ભરવું જરૂરી છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 2 Jul 2026
