- Friday World 19 Aug 2026
ગુજરાતમાં દારૂ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ છે. આ કાયદો મહાત્મા ગાંધીની વિચારધારા અને રાજ્યની સામાજિક મૂલ્યોને આધારે વર્ષોથી અમલમાં છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે જ્યારે લોકોને દારૂની જરૂર પડે છે, ત્યારે તે સરળતાથી મળી જાય છે. આ જ વાસ્તવિકતાનું કડવું પરિણામ ભાવનગર જિલ્લાના ઘોઘા તાલુકાના ખરકડી (ખારાડી) ગામમાં જોવા મળ્યું. નકલી અને ઝેરી દારૂ પીવાથી ચાર લોકોના મોત નીપજ્યા અને લગભગ ૧૯ લોકો હોસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ છે. આ ઘટનાને સ્થાનિક મીડિયામાં “લઠ્ઠાકાંડ” તરીકે ઓળખાવવામાં આવી રહી છે.
ઘટના ઓગસ્ટ ૧૬, ૨૦૨૬ની રાતે બની હતી. કેટલાક મિત્રો ખેતરમાં ભેગા થયા અને રોયલ સ્ટેગ જેવા જાણીતા બ્રાન્ડની બોટલોમાંથી દારૂ પીધો. પરંતુ આ બોટલોમાં અસલી દારૂ નહોતો. બુટલેગરોએ સસ્તા અને નબળા ગુણવત્તાવાળા દારૂને પાણી સાથે મિક્સ કરીને નકલી લેબલવાળી બોટલોમાં ભરીને વેચ્યો હતો. થોડા સમયમાં જ લોકોની તબિયત લથડી ગઈ. ઉલટી, અચાનક અંધારું થવું, દ્રષ્ટિ ઘટવી જેવા લક્ષણો દેખાયા. એક વ્યક્તિનું તરત જ મોત નીપજ્યું અને અન્યને વિવિધ હોસ્પિટલોમાં ખસેડવામાં આવ્યા. બાદમાં મૃત્યુઆંક વધીને ચાર પહોંચ્યો.
પોલીસ તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે આ નકલી દારૂ મધ્ય પ્રદેશથી આવ્યો હતો અને ભાવનગરના વાર્તેજ વિસ્તારના બુટલેગરો દ્વારા વેચાયો હતો. હાલમાં દસ જેટલા માણસોને પૂછપરછ માટે રોકવામાં આવ્યા છે. રાજ્ય મોનિટરિંગ સેલ (SMC)ને તપાસ સોંપવામાં આવી છે. નમૂનાઓ ફોરેન્સિક લેબમાં મોકલાયા છે જેથી ઝેરી પદાર્થોની ઓળખ થઈ શકે.
આ ઘટના માત્ર એક અકસ્માત નથી. તે ગુજરાતની દારૂ બંધીની સિસ્ટમમાં રહેલી ગંભીર ખામીને ઉજાગર કરે છે. કાયદો કાગળ પર કડક છે, પરંતુ અમલમાં મિલીભગત (સાંઠગાંઠ) સાથે છૂટથી દારૂનું વેચાણ ચાલુ રહે છે. બુટલેગરો, કેટલાક સ્થાનિક એજન્ટો અને ક્યારેક કાયદા અમલીકરણના કેટલાક વર્ગો વચ્ચે સમજૂતી હોવાના આક્ષેપો વારંવાર સાંભળવા મળે છે. પરિણામે ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકો સસ્તા નકલી દારૂ તરફ વળે છે, જેમાં મિથેનોલ કે અન્ય ઝેરી રસાયણો હોય છે. આવા દારૂથી અંધત્વ, અંગઘાત અને મોત જેવા પરિણામો આવે છે.
ગુજરાતમાં આવી ઘટનાઓ નવી નથી. ભૂતકાળમાં પણ વડોદરા, અમદાવાદ, સુરત અને અન્ય જિલ્લાઓમાં ઝેરી દારૂની ઘટનાઓ બની છે. દર વખતે પોલીસ કાર્યવાહી કરે છે, કેટલાકને પકડે છે, પરંતુ મૂળ નેટવર્ક ફરીથી સક્રિય થઈ જાય છે. માંગ અને પુરવઠાનું સમીકરણ સ્પષ્ટ છે. જ્યાં સુધી માંગ રહેશે, ત્યાં સુધી પુરવઠો મળશે જ. બંધીના કાયદાને કારણે કાયદેસરનું બજાર નથી, તેથી કાળું બજાર ફૂલે-ફાલે છે. આમાંથી ફાયદો માફિયા અને બુટલેગરોને થાય છે, જ્યારે નુકસાન સામાન્ય નાગરિકોને.
સરકાર અને પોલીસ વખતોવખત દાવો કરે છે કે તેઓ સખ્તાઈથી કાર્યવાહી કરી રહ્યા છે. છતાં ઘટનાઓ થતી રહે છે. આનું કારણ માત્ર કાયદાના અમલમાં ઢીલાશ જ નથી, પરંતુ સામાજિક અને આર્થિક પરિબળો પણ છે. યુવાનોમાં નશાની આદત, પાર્ટીઓમાં દારૂની માંગ, અને સસ્તા વિકલ્પની શોધ આ બધું મિલીભગતને મજબૂત બનાવે છે. જ્યારે કાયદો પ્રતિબંધ મૂકે છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા છૂટ આપે છે, ત્યારે લોકો જોખમ લેવા તૈયાર થઈ જાય છે.
આ લઠ્ઠાકાંડ પછી વહીવટી તંત્રને સખ્તાઈ બતાવવાની તક મળી છે. SMCની તપાસ, બુટલેગરોની ધરપકડ અને સપ્લાય ચેઈનને તોડવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. પરંતુ લાંબા ગાળે માત્ર કાર્યવાહી પૂરતી નથી. જાગૃતિ અભિયાન, યુવાનોમાં શિક્ષણ, અને કાયદાના અમલમાં પારદર્શિતા જરૂરી છે. જો મિલીભગત તોડવામાં ન આવે તો આવી ઘટનાઓ ફરીથી બનશે જ.
ભાવનગરની આ ઘટના માત્ર ચાર મૃત્યુની વાત નથી. તે એક ચેતવણી છે. ગુજરાતની દારૂ બંધીની નીતિ ઉમદા હેતુથી બની હતી, પરંતુ અમલની નિષ્ફળતા અને મિલીભગતને કારણે તે ઝેરી બની રહી છે. સામાન્ય લોકોની જિંદગીનું મૂલ્ય વધારે છે. હવે સમય છે કે કાયદો કાગળ પર નહીં, વાસ્તવમાં અસરકારક બને. નહીં તો આવા લઠ્ઠાકાંડ ફરી-ફરી થતા રહેશે અને ગુજરાતની “ડ્રાય સ્ટેટ”ની છબી વધુ ધૂંધળી થતી જશે.
આ ઘટનાથી પ્રભાવિત પરિવારોને સહાનુભૂતિ. સરકાર અને પોલીસ પાસે અપેક્ષા છે કે તેઓ આ કેસને તળીયે સુધી તપાસે અને ભવિષ્યમાં આવી ટ્રેજેડી અટકાવે. નાગરિકોને પણ જાગૃત રહેવાની જરૂર છે – સસ્તા અને અજાણ્યા સ્ત્રોતના દારૂથી દૂર રહો. જીવન અમૂલ્ય છે, નશો તેનાથી મોંઘો પડી શકે છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 19 Aug 2026
#GujaratProhibition
#BhavnagarTragedy
#SpuriousLiquor
#DryStateGujarat
#Bootlegging
#IllegalLiquor
#HoochTragedy
#PublicHealthCrisis
#GujaratNews
#EndCollusion