-
શુક્રવારે (૨૧ ઓગસ્ટ) લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી સાહિલ લોચબ અને પ્રિયંકા ગાંધી સાથે પહેલા કોનોટ પ્લેસ પોલીસ સ્ટેશન અને પછી સંસદ માર્ગ પોલીસ સ્ટેશન સ્થિત ડીસીપી ઓફિસ પહોંચ્યા. તેમણે સાથે પ્લાસ્ટિકના ડબ્બામાં કાઢેલા પેલેટ્સ અને તબીબી રિપોર્ટ લઈને પોલીસને વિગતો માંગી. રાહુલે સ્પષ્ટ કહ્યું કે પેલેટ ગન ચલાવનારા સામે એફઆઈઆર નોંધાય ત્યાં સુધી તેઓ પાછા નહીં જાય. તેઓ પોલીસ સ્ટેશનમાં જ ધરણા પર બેસી ગયા.
લગભગ સાતથી આઠ કલાક સુધી ચાલેલા આ ધરણા પછી અંતે દિલ્હી પોલીસે સાહિલ લોચબની ફરિયાદના આધારે અજ્ઞાત વ્યક્તિઓ વિરુદ્ધ ભારતીય ન્યાય સંહિતા (બીએનએસ)ની કલમ ૧૧૮ અને ૧૨૫ હેઠળ એફઆઈઆર નોંધી. એફઆઈઆર નોંધાયા બાદ જ રાહુલ ગાંધીએ ધરણું સમાપ્ત કર્યું.
રાહુલ ગાંધીએ પોલીસ સ્ટેશનની બહાર આવીને કહ્યું કે આ ન્યાયની દિશામાં પહેલું પગલું છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે એક મહિનાથી વધુ સમય પસાર થયા છતાં એફઆઈઆર નોંધાઈ નહોતી અને પરિવારને પરેશાન કરવામાં આવી રહ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે પોલીસ અધિકારીઓ એફઆઈઆર નોંધવા માંગતા હતા પરંતુ ઉપરથી રોકાયા હતા. તેમણે ગૃહમંત્રી અમિત શાહના આદેશનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.
સાહિલ લોચબે કહ્યું કે તેમને વિશ્વાસ હતો કે વિપક્ષના નેતા આવ્યા છે તો એફઆઈઆર તો થશે. તેમણે દેશભરના વિદ્યાર્થીઓને સંદેશ આપ્યો કે અવાજ કોઈ દબાવી શકે નહીં. સાહિલના મતે તેમને વાદળી યુનિફોર્મમાં વ્યક્તિ દ્વારા મોટી બંદૂકથી પેલેટ ચલાવવામાં આવ્યા હતા અને તેમને આંખ, ચહેરા, છાતી અને હાથમાં ઈજા થઈ હતી. તેમને લેડી હાર્ડિંગ હોસ્પિટલથી એઆઈઆઈએમએસ ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા અને સર્જરી કરવામાં આવી હતી. કેટલાક પેલેટ્સ આંખ અને હૃદય નજીક રહી ગયા હોવાનું જણાવાયું છે.
આ ઘટના કોકરોચ જનતા પાર્ટી (સીજેપી) દ્વારા આયોજિત વિરોધ પ્રદર્શન સાથે સંકળાયેલી છે, જેમાં પરીક્ષા લીક અને અન્ય મુદ્દાઓ સામે વિદ્યાર્થીઓએ સંસદ તરફ કૂચ કરી હતી. પોલીસે શરૂઆતમાં પેલેટ ગનના ઉપયોગના આક્ષેપોને નકાર્યા હતા, પરંતુ તબીબી રેકોર્ડ અને ફરિયાદને કારણે મામલો ગંભીર બન્યો.
આ દરમિયાન સીજેપીના કો-કન્વીનર આશુતોષ રાંકા અને તેમની ટીમ રાજસ્થાનના જયપુરમાં ‘સ્કૂલ ઠીક કરો’ અભિયાન હેઠળ જર્જર સ્કૂલોનું નિરીક્ષણ કરવા ગયા હતા. બગરુ વિસ્તારની સરકારી સ્કૂલમાં ગ્રામીણોના ઉગ્ર વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો. તેમની સાથે મારપીટ કરવામાં આવી અને ગાડીઓ પર પથ્થરમારો કરવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલો છે.
આ કેસે દિલ્હીમાં પ્રદર્શનકારીઓ સામે બળપ્રયોગના ઉપયોગ, એફઆઈઆર નોંધવાની પ્રક્રિયા અને રાજકીય દબાણના મુદ્દાઓને ફરીથી સામે લાવ્યા છે. એફઆઈઆર નોંધાઈ ગઈ છે, પરંતુ તપાસ કેવી રીતે આગળ વધે છે અને જવાબદારો સામે કાર્યવાહી થાય છે કે કેમ, તે હવે જોવાનું રહેશે. સાહિલ જેવા યુવાનો માટે આ માત્ર એક શરૂઆત છે. ન્યાયની પૂર્ણ પ્રક્રિયા હજુ બાકી છે.
આ ઘટના યાદ અપાવે છે કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધમાં પણ કેટલીક વાર અસાધારણ બળપ્રયોગની ચર્ચા ઊભી થાય છે. વિદ્યાર્થીઓના અવાજને સાંભળવાની અને કાયદાની પ્રક્રિયાને પારદર્શક રાખવાની જરૂરિયાત ફરી એકવાર ઉભરી આવી છે. રાહુલ ગાંધીના ધરણાએ તાત્કાલિક એફઆઈઆર તો નોંધાવી, પરંતુ લાંબા ગાળે સત્ય અને જવાબદારી નક્કી કરવાનું કામ તપાસ એજન્સીઓ અને અદાલતોનું છે.
સમાજમાં યુવાનોના વિરોધને સમજવો અને તેમના હકોની રક્ષા કરવી એ લોકશાહીની મૂળભૂત જરૂરિયાત છે. આ કેસમાં એફઆઈઆર નોંધાઈ તે એક મહત્વનું પગલું છે, પરંતુ પીડિતને સંપૂર્ણ ન્યાય મળે અને ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ ન થાય તે માટે સતત દેખરેખ જરૂરી છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 22 Aug 2026
#PelletGunCase
#RahulGandhi
#DelhiPolice
#SahilLochab
#FIRRegistered
#JusticeForStudents
#SansadChalo
#YouthProtest
#BNS118
#DelhiProtest
