- Friday World September 17,2026
હોસ્પિટલમાં દાખલ થવું એટલે આજે મધ્યમ વર્ગના પરિવાર માટે દેવાળું નીકળવા જેવું છે. ડોક્ટરની ફી અને દવાઓ તો ઠીક, પણ બિલમાં જે નાના-નાના સામાન જેવા કે IV સેટ, સિરીંજ, નેબ્યુલાઇઝર માસ્ક અને કેથેટરના જે આંકડા લખીને આવે છે, તે જોઈને પરિવારના હોશ ઉડી જાય છે. આ લૂંટ પર હવે મહારાષ્ટ્રના સૌથી દબંગ IAS અધિકારી અને ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) ના કમિશનર તુકારામ મુંઢેએ બ્રેક લગાવી છે.
મુંઢેના નેતૃત્વમાં મહારાષ્ટ્ર FDA ની પ્રાઇસ મોનિટરિંગ ટીમે મુંબઈ, પુણે અને સંભાજીનગરની 20 થી વધુ ખાનગી હોસ્પિટલોમાં સરપ્રાઇઝ સર્વે કર્યો હતો. જે આંકડા બહાર આવ્યા તે ચોંકાવનારા છે અને હોસ્પિટલ માફિયાના કારનામાનો પર્દાફાશ કરે છે.
11 રૂપિયાની વસ્તુના 325 રૂપિયા કેવી રીતે?
સર્વેમાં સૌથી મોટો ખુલાસો IV ઇન્ફ્યુઝન સેટને લઈને થયો. આ સેટ જેનાથી દર્દીને બોટલ ચડાવવામાં આવે છે, તેની હોસ્પિટલની ખરીદ કિંમત માત્ર *રૂ. 11.05* છે, જ્યારે તેના પેકેટ પર છાપેલી MRP *રૂ. 325* છે. એટલે સીધો 2841% નો નફો!
આ એક જ ઉદાહરણ નથી:
- 10 ML સિરીંજ: ખરીદ કિંમત રૂ. 6.75, MRP રૂ. 57.20 - લગભગ 747% માર્જિન
- કેથેટર: ખરીદ કિંમત રૂ. 29.41, MRP રૂ. 310 - 1000% થી વધુ માર્જિન
-
- નેબ્યુલાઇઝર માસ્ક કિટ: ખરીદ કિંમત રૂ. 40, દર્દી પાસેથી વસૂલાત રૂ. 715 - 1687% માર્જિન
- ઓક્સિજન માસ્ક કિટ: ખરીદ કિંમત રૂ. 62.50, MRP રૂ. 662
એક Medifusion કંપનીના IV સેટમાં 2800% અને Lyvofusion કંપનીના સેટમાં 2091% માર્જિન મળ્યું હતું.
મુંઢેએ શું કહ્યું? આ દર્દીની મજબૂરીનો ફાયદો છે
તુકારામ મુંઢેએ X (ટ્વિટર) પર લખ્યું - “હોસ્પિટલના બિલનો સૌથી મોંઘો ભાગ કદાચ હોસ્પિટલને સ્પર્શતો પણ નથી. દાખલ થયેલો દર્દી ક્યારેય જાણી શકતો નથી કે મેડિકલ સામાનની કિંમત તેની મૂળ કિંમત છે કે પછી વોર્ડમાં પહોંચતા પહેલા જ નક્કી કરાયેલું માર્જિન છે. માહિતીનો આ અભાવ એ જાહેર આરોગ્યનો મુદ્દો છે.”
તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે આ કોઈ પસંદગીની ખરીદી નથી. દર્દી બેડ પર પડ્યો છે ત્યારે તે IV સેટનો ભાવ તપાસી શકતો નથી, મોલભાવ કરી શકતો નથી કે બીજી દુકાને જઈ શકતો નથી. આ તેની સૌથી નબળી ક્ષણનો ફાયદો ઉઠાવવા જેવું છે. 4efc
MRP ની રમત શું છે?
મહત્વની વાત એ છે કે હોસ્પિટલ MRP કરતા વધુ વસૂલી શકતી નથી, તેથી કાયદેસર રીતે તેઓ ગુનેગાર નથી. પરંતુ રમત MRP છાપવામાં જ થાય છે. ઉત્પાદક કંપની 11 રૂપિયામાં હોસ્પિટલને વસ્તુ વેચે છે, પણ તેના પર પહેલેથી જ 325 રૂપિયા MRP છાપી દે છે, જેથી હોસ્પિટલને દર્દી પાસેથી કાયદેસર રીતે 325 રૂપિયા વસૂલવાનું લાયસન્સ મળી જાય. આ પૂરો માર્જિન ઉત્પાદક, ડિસ્ટ્રિબ્યુટર અને હોસ્પિટલ વચ્ચે વહેંચાઈ જાય છે.
હવે શું થશે? કેન્દ્ર સરકારને પત્ર
મુંઢેએ આ મામલો માત્ર ટ્વિટ પૂરતો સીમિત નથી રાખ્યો. તેમણે 10 ઓગસ્ટના રોજ કેન્દ્રીય ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) ને સત્તાવાર પત્ર લખીને માંગ કરી છે કે દવાઓની જેમ જ મેડિકલ ડિવાઇસ અને સર્જિકલ કન્ઝ્યુમેબલ્સ પર પણ ટ્રેડ માર્જિન કેપ લગાવવામાં આવે.
તેમની માંગ છે કે ખરીદ કિંમત અને MRP વચ્ચેનું અંતર 50% થી 100% થી વધુ ન હોવું જોઈએ, જેમ કે કોરોના સમયે કેટલીક દવાઓ પર લગાવવામાં આવ્યું હતું. જો આ નિયમ આવશે તો 11 રૂપિયાના IV સેટની MRP 325 ને બદલે વધુમાં વધુ 22 રૂપિયા જ હોઈ શકે.
મહારાષ્ટ્ર FDA ની આ કાર્યવાહી બાદ સમગ્ર દેશના દર્દીઓની નજર હવે NPPA ના નિર્ણય પર છે. જો કેન્દ્ર સરકાર મુંઢેની આ સર્જિકલ સ્ટ્રાઇકને સમર્થન આપે છે, તો કરોડો ભારતીયોના હોસ્પિટલ બિલ અડધા થઈ જશે. દવા કરતા વધુ મોંઘા સાબિત થતા આ નાના-નાના પ્લાસ્ટિકના સામાનની લૂંટ બંધ થશે તે નક્કી છે.
Sajjadali Nayani ✍
Friday World September 17,2026
#HospitalBillingScam #TukaramMundhe #MaharashtraFDA #MedicalDevicePricing #PatientRights #NPPA #IVSetScam #HealthcareTransparency #DrugPriceControl #MedicalLoot