ફ્રાઈડે વર્લ્ડ 30.12.2025
બેંગલુરુના યલહંકા વિસ્તારમાં આવેલા કોગિલુ ગામના ફકીર કોલોની અને વસીમ લેઆઉટમાં ડિસેમ્બર 2025માં થયેલી મોટા પાયે ઘર તોડફોડ કાર્યવાહીએ સમગ્ર દેશમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. આ કાર્યવાહીમાં 200થી 400 જેટલા ઘરો (મોટાભાગે અસ્થાયી શેડ્સ) ને કરવામાં આવ્યા, જેના કારણે લગભગ 1000થી 3000 લોકો બેઘર થયા. આમાં મોટાભાગે મુસ્લિમ સમુદાયના ગરીબ પરિવારો, મજૂરો, ફકીરો અને બાળકો સામેલ છે.
કાર્યવાહીની વિગતો અને સમય સરકારી અધિકારીઓએ 20 ડિસેમ્બર 2025ની વહેલી સવારે (લગભગ 4 વાગ્યે) ભારે પોલીસ બળ સાથે જેસીબી અને બુલડોઝર વડે આ કાર્યવાહી શરૂ કરી. આ સમયે બેંગલુરુમાં વર્ષની સૌથી કડકડતી ઠંડી પડી રહી હતી. રહેવાસીઓનો દાવો છે કે તેમને કોઈ પૂર્વ સૂચના (નોટિસ) આપવામાં આવી ન હતી અને પોલીસે બળજબરીથી તેમને ઘરમાંથી કાઢી નાખ્યા. કેટલાક પરિવારો 25 વર્ષથી અહીં રહેતા હતા અને તેમની પાસે આધાર કાર્ડ તેમજ મતદાર આઈડી પણ હતા.
સરકારનું સમર્થન કર્ણાટક સરકાર (કોંગ્રેસ) એ કહ્યું કે આ જમીન સરકારી છે અને તેને સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ (કચરા વ્યવસ્થાપન) માટે ફાળવવામાં આવી હતી. આ જમીન પર ગેરકાયદે ઝૂંપડપટ્ટી બનાવવામાં આવી હતી અને તે જમીન માફિયાઓના હાથમાં જતી હતી. મુખ્યમંત્રી સિદ્ધરામૈયા અને નાયબ મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમારે કહ્યું કે તેઓ "બુલડોઝર કલ્ચર"માં વિશ્વાસ રાખતા નથી અને કેટલાકને અલ્ટરનેટિવ જગ્યા આપવાની તક પણ આપવામાં આવી હતી. પાછળથી સરકારે જાહેરાત કરી કે યોગ્ય લાભાર્થીઓને રાજીવ ગાંધી હાઉસિંગ સ્કીમ હેઠળ નવા ઘરો આપવામાં આવશે.
રાજકીય વિવાદ અને કેરળની તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આ ઘટનાએ રાજકીય તણાવ વધાર્યો છે.
કેરળના મુખ્યમંત્રી પિનરાયી વિજયને આ કાર્યવાહીને "અત્યંત આઘાતજનક અને દુઃખદ" ગણાવી અને તેને
બુલડોઝર રાજ" કહ્યું. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે સંઘ પરિવારની અલ્પસંખ્યક વિરોધી નીતિ હવે કોંગ્રેસ સરકાર દ્વારા કર્ણાટકમાં અમલમાં મુકાઈ રહી છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે ગરીબ મુસ્લિમ પરિવારોને ઠંડીમાં રસ્તા પર ધકેલી દેવામાં આવ્યા છે, જે માનવ અધિકારોનું ઉલ્લંઘન છે. કેરળના અન્ય મંત્રીઓએ પણ આને "અમાનવીય" અને "ઈમરજન્સી" જેવું ગણાવ્યું. આના જવાબમાં ડી.કે. શિવકુમારે કહ્યું કે પિનરાયી વિજયને તથ્યો વગર ટિપ્પણી ન કરવી જોઈએ અને આ રાજકીય રમત છે (કેરળમાં આગામી ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને).
કોંગ્રેસની આંતરિક અસમંજસ કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડમાંથી પણ આવા કાર્યવાહી પર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી. એઆઈસીસી જનરલ સેક્રેટરી કે.સી. વેનુગોપાલે સિદ્ધરામૈયા અને શિવકુમાર સાથે વાત કરીને કહ્યું કે આવી કાર્યવાહીમાં વધુ સંવેદનશીલતા અને માનવીય દૃષ્ટિકોણ રાખવો જોઈએ.
સમાજ અને સંગઠનોની પ્રતિક્રિયા સ્થાનિક સંગઠનો, દલિત સંઘર્ષ સમિતિ અને અન્ય નાગરિક સમાજ સંગઠનોએ વિરોધ કર્યો. મુસ્લિમ લીગ જેવા કેટલાકે સરકારનો સમર્થન કર્યું અને કહ્યું કે તેને યોગી મોડલ સાથે સરખાવવું યોગ્ય નથી. રહેવાસીઓએ પ્રદર્શનો કર્યા અને મંત્રીઓના ઘર સુધી પહોંચી ગયા.
નિષ્કર્ષ: ન્યાય અને માનવતા વચ્ચેનો સંઘર્ષ આ ઘટના બે મોટા મુદ્દાઓને ઉજાગર કરે છે
– એક તરફ સરકારી જમીનનું રક્ષણ અને બીજી તરફ ગરીબોના આશ્રયનો અધિકાર. કોંગ્રેસ સરકાર માટે આ એક મોટો રાજકીય પડકાર બની ગયો છે, જ્યારે કેરળના લેફ્ટ ફ્રન્ટે તેને રાજકીય શસ્ત્ર બનાવ્યું છે. આખરે, બુલડોઝરથી ઘર તોડવું સરળ છે, પરંતુ બેઘર લોકોના પુનર્વસન અને વિશ્વાસ જીતવો એ સૌથી મોટી પડકાર છે.
સજ્જાદ અલી નાયાણી✍🏼
ફ્રાઈડે વર્લ્ડ 30.12.2025
