આ તપાસનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે જમીનના નોન-એગ્રીકલ્ચર (NA) પરમિશન અને લેન્ડ યુઝ ફાઇલોમાં બ્રાઇબરી લઈને ઝડપી મંજૂરી આપવાના આરોપ. આ કૌભાંડનું મૂલ્ય ₹1,500 કરોડથી વધુનું માનવામાં આવે છે, જેમાં પાટડી અને સાયલા તાલુકાની જમીનોનો સમાવેશ થાય છે. EDની તપાસ પછી ગુજરાત સરકારે તાત્કાલિક કલેક્ટર રાજેન્દ્ર પટેલને પદમાંથી હટાવીને GADના નિકાલ પર મૂકી દીધા. એન્ટી-કરપ્શન બ્યુરો (ACB)એ પણ આ ચારેય વ્યક્તિઓ સામે પ્રિવેન્શન ઓફ કરપ્શન એક્ટ હેઠળ FIR નોંધી છે.
આ કેસને લઈને રાજકીય વિવાદ ત્યારે વધ્યો જ્યારે કોંગ્રેસ નેતા નૌશાદ સોલંકીએ આને 'આશાસ્પદ પાટીદાર IAS અધિકારીનો ભોગ' ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે ગુજરાતના કોઈ પણ કલેક્ટર આજે સુરક્ષિત નથી, અને સામાન્ય માણસની ફરિયાદથી ED રેડ નથી પડતી. આ નિવેદનમાં જ્ઞાતિ (પાટીદાર)નો ઉલ્લેખ કરીને તેમણે આને જ્ઞાતિવાદી રાજકારણના રૂપમાં રજૂ કર્યો.
પરંતુ સવાલ એ છે: ભ્રષ્ટાચારના કેસમાં જ્ઞાતિનો પ્રવેશ કેવી રીતે યોગ્ય છે?
ભ્રષ્ટાચાર એ એક અપરાધ છે જે જ્ઞાતિ, ધર્મ કે સમુદાયથી ઉપર છે. જ્યારે પુરાવા રૂપે ₹67.50 લાખ રોકડા, અનેક ફાઇલો અને સિસ્ટમેટિક એક્સ્ટોર્શનના આરોપો સામે આવ્યા છે, ત્યારે તેને જ્ઞાતિના ચશ્માથી જોવું એ ન્યાય પ્રક્રિયાને નબળી પાડે છે. જો કલેક્ટર પાટીદાર હોવાને કારણે તેમનો 'ભોગ' લેવાયો હોય તો શું બીજી જ્ઞાતિના અધિકારીઓના કેસમાં પણ આવું જ કહેવું જોઈએ? આ પ્રકારના નિવેદનો ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધની લડાઈને જ્ઞાતિના ખાડામાં ધકેલી દે છે.
સામાન્ય નાગરિકની દૃષ્ટિએ જુઓ તો ભ્રષ્ટાચારથી સૌથી વધુ નુકસાન થાય છે તે સામાન્ય માણસને જ. જમીનના NA પરમિશન માટે લાખો-કરોડોની બ્રાઇબરી લેવામાં આવે તો ખેડૂત, ઉદ્યોગકાર અને મધ્યમ વર્ગના લોકોની પ્રોપર્ટી અને વિકાસની તકો બંધ થઈ જાય છે. ગુજરાત જેવા રાજ્યમાં, જ્યાં વિકાસ અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટની વાત થાય છે, ત્યાં આવા કૌભાંડો રાજ્યની પ્રતિષ્ઠાને ઠેસ પહોંચાડે છે.
કોંગ્રેસનું આ નિવેદન એક પ્રકારની રાજકીય રણનીતિ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં ભાજપ સરકાર પર 'કેન્દ્રીય એજન્સીઓનો દુરુપયોગ' કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવે છે. પરંતુ જ્યારે પુરાવા અને ધરપકડ જેવા પગલાં સામે આવે છે, ત્યારે આરોપોને જ્ઞાતિના લેબલથી ઢાંકવાનો પ્રયાસ ન્યાયને અડચણરૂપ બને છે.
આખરે, ભ્રષ્ટાચાર ભ્રષ્ટાચાર જ છે – તેમાં જ્ઞાતિ કે રાજકારણની જગ્યા નથી. જો ગુજરાતના તમામ ઉચ્ચ અધિકારીઓની સખત તપાસ થાય તો રાજ્ય પરનું અર્ધું લેણું ભરાઈ જાય એવું કહેવું ખોટું નથી. પરંતુ તે તપાસ પુરાવા આધારિત, નિષ્પક્ષ અને જ્ઞાતિ-રહિત હોવી જોઈએ.
સત્ય હકીકત તપાસ પછી જ સામે આવશે. ત્યાં સુધી જ્ઞાતિના નામે ભ્રષ્ટાચારને બચાવવાના પ્રયાસો ન્યાયની વિરુદ્ધ છે. ગુજરાતને જોઈએ છે એક પારદર્શી વહીવટ, જ્યાં અધિકારીઓ જવાબદારી અને નિષ્ઠાથી કામ કરે, નહીં કે જ્ઞાતિના નામે રાજકીય બચાવ મેળવે.
સજ્જાદ અલી નાયાણી✍🏼
ફ્રાઈડે વર્લ્ડ 31,12,2025
