-Friday World January 19,2026
ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્રમાં એશિયાઈ સિંહની વાર્તા હવે ફક્ત ગીરના જંગલો સુધી મર્યાદિત નથી રહી. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આ મહારાજાઓએ પોતાનો વસવાટ વિસ્તારીને નવા-નવા વિસ્તારોમાં પગ જમાવ્યો છે. અને હવે આ વિસ્તાર વધારાની સૌથી તાજી અને રોમાંચક ઘટના સામે આવી છે – ભાવનગર શહેરથી માત્ર 20 કિલોમીટર દૂર આવેલા ભડલી ગામની સીમમાં એશિયાઈ સિંહનો આંટાફેરો!
સિહોર તાલુકાના આ નાનકડા ગામ ભડલીમાં તાજેતરમાં ગ્રામજનોએ એક વિશાળ એશિયાઈ સિંહને ખુલ્લેઆમ ફરતો જોયો. સિંહના પગલાં અને તેની ગર્જના ગામની આસપાસના ખેતરો અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સંભળાઈ રહી છે. આ સમાચારે ગ્રામ્યજનોમાં ભય અને આશ્ચર્યનો મિશ્ર ભાવ જગાવ્યો છે. કેટલાક ખેડૂતો તો કહે છે કે "રાત્રે ઊંઘ આવતી નથી, ક્યારેક ગર્જના સંભળાય છે તો દિલ ધડકી ઉઠે છે!"
સિંહની વસતિમાં અભૂતપૂર્વ વધારો 2025ની તાજેતરની 16મી સિંહ વસતિ ગણતરી અનુસાર ગુજરાતમાં એશિયાઈ સિંહોની કુલ સંખ્યા 891 પહોંચી ગઈ છે – 2020ના 674થી 32.2% નો અદ્ભુત વધારો! આમાંથી મોટા ભાગના સિંહો (55.8%) હવે ગીરના મુખ્ય અભ્યારણ્યની બહારના વિસ્તારોમાં વસે છે. ભાવનગર મેઇનલેન્ડમાં જ 103 સિંહોની હાજરી નોંધાઈ છે, જે અગાઉની ગણતરી કરતાં 84% વધુ છે.
આ વિસ્તાર વધારો કુદરતી રીતે થયો છે – પ્રજનન ક્ષમતા વધવા, પર્યાપ્ત શિકાર અને માનવ-વન્યજીવ સહઅસ્તિત્વના કારણે. ભાવનગરના કિનારાઓ, અમરેલીના સાવરકુંડલા-લીલિયા વિસ્તાર અને અન્ય સેટેલાઇટ વિસ્તારોમાં સિંહોના નવા પ્રાઇડ્સ સ્થાપિત થઈ રહ્યા છે.
વન વિભાગની ત્વરિત કાર્યવાહી ભડલી ગામના લોકોએ તરત જ વન વિભાગને જાણ કરી. વન અધિકારીઓએ તાત્કાલિક એક્શન લઈને સ્થળ પર પહોંચીને ચકાસણી કરી. હાલમાં પેટ્રોલિંગ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે – રેવન્યુ અને ફોરેસ્ટ વિસ્તારોમાં ટીમો દિવસ-રાત ચોકી કરી રહી છે. ઉદ્દેશ્ય છે સિંહને સુરક્ષિત રાખવો અને ગ્રામજનોમાં ભય ઓછો કરવો.
વન વિભાગના અધિકારીઓ કહે છે, "આ એક સકારાત્મક સંકેત છે કે સિંહોની વસતિ સ્વસ્થ છે અને તેઓ કુદરતી રીતે નવા વિસ્તારોમાં ફેલાઈ રહ્યા છે. અમે સ્થાનિક લોકો સાથે મળીને જાગૃતિ અભિયાન અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરીશું."
માનવ-સિંહ સહઅસ્તિત્વની મોટી પડકાર આ ઘટના એક તરફ ગર્વની છે તો બીજી તરફ પડકાર પણ ઊભો કરે છે. સિંહોના વિસ્તાર વધવાથી ગામડાંઓ, ખેતરો અને રસ્તાઓ પર તેમની હાજરી વધી રહી છે. છેલ્લા સમયમાં હાઇવે પર સિંહો ક્રોસ કરતા જોવા મળ્યા છે, જેના કારણે ટ્રાફિક થોભી જાય છે અને ક્યારેક અકસ્માતો પણ બને છે.
પરંતુ ગુજરાતના લોકોની વિશેષતા એ જ છે કે તેઓ સદીઓથી સિંહ સાથે સહઅસ્તિત્વ જીવી રહ્યા છે. "મલકનો મહારાજા" તરીકે સ્થાનિક લોકો સિંહને આદર આપે છે અને તેમની સુરક્ષા માટે સહકાર આપે છે.
ભવિષ્યમાં શું? આ ઘટના સ્પષ્ટ કરે છે કે એશિયાઈ સિંહની વાર્તા હજુ પૂર્ણ થઈ નથી. વસતિ વધી રહી છે, વિસ્તાર વધી રહ્યો છે અને સાથે સાથે સંરક્ષણની જવાબદારી પણ વધી રહી છે. ભડલી જેવી ઘટનાઓ આપણને યાદ અપાવે છે કે કુદરતી વારસાને સાચવવા માટે માનવ અને વન્યજીવ વચ્ચે સંતુલન જરૂરી છે.
આ મહાન પ્રાણીની ગર્જના હવે ભાવનગરની નજીક સંભળાઈ રહી છે – આ એક નવી શરૂઆત છે, જ્યાં સિંહનો રાજ વધુ વ્યાપક અને વધુ શાનદાર બની રહ્યો છે!
Sajjadali Nayani ✍
Friday World January 19,2026
