-Friday World January 18,2026
પ્રયાગરાજ (સંગમ નગરી), ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬: આજે મૌની અમાસના મહત્વપૂર્ણ અવસર પર, જ્યાં કરોડો શ્રદ્ધાળુઓએ ત્રિવેણી સંગમમાં આસ્થાની ડૂબકી લગાવીને પાપોનું પ્રાયશ્ચિત કર્યું છે, ત્યાં બીજી તરફ એક મોટો વિવાદ ફાટી નીકળ્યો છે. જગદ્ગુરુ શંકરાચાર્ય સ્વામી અવિમુક્તેશ્વરાનંદ સરસ્વતીએ માઘ મેળાના આ ત્રીજા અને સૌથી મોટા શાહી સ્નાનનો બહિષ્કાર કરી દીધો છે. તેમણે પ્રશાસન અને પોલીસ પર ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે કે તેમના શિષ્યો સાથે મારપીટ કરવામાં આવી અને તેમને મારવાના ઈશારા કરવામાં આવ્યા.
મૌની અમાસનું આધ્યાત્મિક મહત્વ અને માઘ મેળાનું ભવ્ય આયોજન મૌની અમાસ (માઘ અમાવસ્યા) હિંદુ ધર્મમાં અત્યંત પવિત્ર દિવસ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે મૌન (ચુપ્પી) રાખીને, પવિત્ર સ્નાન કરીને, દાન-પુણ્ય કરીને અને પિતૃ તર્પણ કરીને આત્માની શુદ્ધિ અને પિતૃઓની શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. પ્રયાગરાજના ત્રિવેણી સંગમમાં આ દિવસે લાખો-કરોડો શ્રદ્ધાળુઓ એકઠા થાય છે અને માઘ મેળાના ત્રણ મુખ્ય શાહી સ્નાનમાં આ ત્રીજો અને સૌથી મોટો સ્નાન દિવસ છે.
આ વર્ષે માઘ મેળામાં મકર સંક્રાંતિ પર જ ૭૨ લાખથી વધુ લોકોએ સ્નાન કર્યું હતું અને મૌની અમાસ પર ૩.૫ થી ૪ કરોડ શ્રદ્ધાળુઓની અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી. પ્રશાસને વ્યવસ્થા પૂરી પાડવા માટે વિશાળ તૈયારીઓ કરી હતી, પરંતુ આ દિવસે શંકરાચાર્યના નિર્ણયથી વાતાવરણમાં તણાવ ફેલાયો છે.
શંકરાચાર્યના ગંભીર આરોપો અને સ્નાનનો ઇનકાર શંકરાચાર્ય અવિમુક્તેશ્વરાનંદે જણાવ્યું કે તેમની પાલખીને મધ્યમાં રોકી દેવામાં આવી અને વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓએ તેમના શિષ્યોને ધક્કા માર્યા તેમજ મારપીટ કરી. તેમણે ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશના ગૃહ સચિવ મોહિત ગુપ્તા પર શિષ્યો સાથે મારપીટનો આરોપ લગાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું, "સંતો-મહંતો સાથે આવું વર્તન થઈ રહ્યું છે, શિષ્યોને મારવાના ઈશારા કરવામાં આવી રહ્યા છે. આવી પરિસ્થિતિમાં હું સ્નાન નહીં કરું."
આ નિવેદનથી મેળા ક્ષેત્રમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. શંકરાચાર્યે પોતાની પાલખી પરત ફેરવી લીધી અને સ્નાન કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો. તેમના આ નિર્ણયથી એક તરફ શ્રદ્ધાળુઓમાં આશ્ચર્ય અને ચિંતા છે, તો બીજી તરફ પ્રશાસન આરોપોની તપાસ કરી રહ્યું છે.
પ્રશાસનનું નિવેદન અને વાસ્તવિકતા જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ મનીષ કુમાર વર્માએ જણાવ્યું કે મૌની અમાસનું મુખ્ય સ્નાન મધ્યરાત્રિથી શરૂ થયું હતું અને અસંખ્ય શ્રદ્ધાળુઓ સતત સ્નાન કરી રહ્યા છે. પ્રશાસને કહ્યું છે કે વ્યવસ્થા સુચારુ રીતે ચાલી રહી છે અને કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના નથી બની. તેમ છતાં શંકરાચાર્યના આરોપોએ રાજકીય અને ધાર્મિક વર્તુળોમાં ચર્ચા શરૂ કરી દીધી છે.
આ ઘટના માઘ મેળાની ભવ્યતા વચ્ચે એક વિવાદાસ્પદ પાસું ઉમેરે છે. શ્રદ્ધાળુઓ માને છે કે સંગમનું પાણી પાપોને ધોઈ નાખે છે, પરંતુ આજે સંતો-મહંતો વચ્ચેના આ તણાવથી ઘણા લોકોમાં ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
આ ઘટના ધર્મ અને પ્રશાસન વચ્ચેના સંબંધો પર પણ પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ ટાળવા માટે વધુ સારી સંવાદ અને વ્યવસ્થા જરૂરી છે. મૌની અમાસના આ દિવસે શાંતિ અને આધ્યાત્મિકતાનો સંદેશ આપવાને બદલે વિવાદની ચર્ચા થઈ રહી છે – આ દુઃખદ છે, પરંતુ સત્ય અને ન્યાયની જીત હંમેશા થાય છે!
Sajjadali Nayani ✍
Friday World January 18,2026
