ગુજરાતના ભાવનગર શહેરમાંથી ગુજરાત સ્ટેટ સાયબર ક્રાઈમ સેલે દેશના સૌથી મોટા સાયબર ઠગાઈના રેકેટનો પર્દાફાશ કર્યો છે. આ ગેંગે માત્ર ૨-૩ વર્ષમાં ૭૧૯ કરોડથી વધુ રૂપિયાની ઓનલાઈન છેતરપિંડી આચરી છે. શુક્રવારે રાજ્ય સાયબર સેલે દરોડા પાડીને ૧૦ આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે, જેમાં ઇન્ડસઇન્ડ બેંકના બે કર્મચારીઓ પણ સામેલ છે.
આ ગેંગે ભાવનગરની જ ઇન્ડસઇન્ડ બેંકની શાખામાં ૧૦૦થી વધુ બનાવટી (ફેક) ખાતાં ખોલાવ્યાં હતાં. આ ખાતાંઓનો ઉપયોગ સ્ટોક માર્કેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ, ટાસ્ક-આધારિત ફ્રોડ, ક્રિપ્ટો સ્કેમ સહિત અનેક પ્રકારની ઓનલાઈન ઠગાઈના પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા માટે થતો હતો. એક જ આ ગેંગ સામે ગુજરાત સહિત દેશના અલગાઉના ૧,૫૪૪ સાયબર ગુનાઓ નોંધાયેલા છે.
પોલીસની પૂછપરછમાં ખુલ્યું કે ઠગાઈના પૈસાને ૩થી ૪ સ્તરના મ્યૂલ એકાઉન્ટ્સમાં વહેંચી દેવામાં આવતા, જેથી તપાસ એજન્સીઓ મૂળ સુધી પહોંચી ન શકે. આ ગેંગ ગુજરાત ઉપરાંત મહારાષ્ટ્ર, રાજસ્થાન, દિલ્હી અને ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ મ્યૂલ એકાઉન્ટ્સ પૂરા પાડતી હતી.
ધરપકડ થયેલા આરોપીઓમાં મુખ્ય સૂત્રધાર તરીકે ઇન્ડસઇન્ડ બેંકના બ્રાન્ચ મેનેજર સહિતના કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે. પોલીસે આરોપીઓ પાસેથી ૫૦થી વધુ મોબાઈલ ફોન, ૨૦ લેપટોપ, ૧૫૦થી વધુ ડેબિટ-ક્રેડિટ કાર્ડ્સ, ચેકબુક્સ અને બેંકિંગ કીટ તથા લાખો રૂપિયાની રોકડ જપ્ત કરી છે.
આ કેસ એ સ્પષ્ટ કરે છે કે જ્યારે બેંકના પોતાના કર્મચારીઓ જ ઠગો સાથે મિશન કરે, ત્યારે સામાન્ય નાગરિકની મહેનતની કમાણી કેટલી અસુરક્ષિત બની જાય છે. આજે ૭૧૯ કરોડનો આંકડો ફક્ત બહાર આવેલો છે; વાસ્તવિક નુકસાન તો આનાથી કેટલુંયે વધુ હોઈ શકે છે.
આવા ગુનાઓને રોકવા બેંકોએ KYCના નિયમોનું કડક પાલન કરવું જરૂરી છે અને દરેક નાગરિકે પણ “વધુ ઝડપી અમીર બનવા”ના લાલચમાં ઓનલાઈન ઠગોનો શિકાર ન બને તેની સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
ગુજરાત સાયબર સેલની આ કાર્યવાહી દેશભરમાં પ્રશંસાને પાત્ર બની છે. હવે આરોપીઓને કડક સજા થાય અને લોકોના પૈસા પરત મળે, એ જ અપેક્ષા છે.
સજ્જાદ અલી નાયાણી✍