સજ્જાદ અલી નાયાણી✍🏼ફ્રાઈડે વર્લ્ડ 25/12/2025
સુરત, ગુજરાત. ડિસેમ્બર ૨૦૨૪માં એક એવી સનસનાટીભર્યું ઘટના સામે આવી જેણે આખા મેડિકલ સિસ્ટમ પર સવાલ ઉભા કરી દીધા. અહીં માત્ર ૭૦-૭૫ હજાર રૂપિયામાં ફરજી મેડિકલ ડિગ્રી વેચાઈ રહી હતી. આઠમું-દસમું પાસ લોકો પણ ક્લિનિક ખોલીને દર્દીઓની સારવાર કરી રહ્યા હતા. આ ઘોટાળો ૨૦૦૨થી એટલે કે છેલ્લા ૨૨ વર્ષથી સતત ચાલી રહ્યો હતો. પોલીસે જ્યારે તેની તપાસ કરી તો સામે આવ્યું એક મોટું સંગઠિત રેકેટ.
આ રમત કેવી રીતે ચાલતી હતી? મુખ્ય આરોપી ડો. રસેશ ગુજરાતી (સુરત) અને બી.કે. રાવત (અમદાવાદ)એ 'બોર્ડ ઓફ ઇલેક્ટ્રો હોમિયોપેથિક મેડિસિન' નામનું ફરજી બોર્ડ બનાવ્યું હતું. શરૂઆતમાં ઇલેક્ટ્રો-હોમિયોપેથીના નામે ત્રણ વર્ષનો કોર્સ બતાવતા હતા, પરંતુ પાછળથી આ સંપૂર્ણ રીતે ફરજી બની ગયું.
કોઈ પણ વ્યક્તિને – ભલે તે માત્ર આઠમું પાસ હોય – ૧૫ દિવસમાં BEMS (બેચલર ઓફ ઇલેક્ટ્રો હોમિયોપેથિક મેડિસિન એન્ડ સર્જરી) ડિગ્રી, માર્કશીટ, આઈડી કાર્ડ અને સર્ટિફિકેટ આપી દેવામાં આવતું. કિંમત? ૭૦-૭૫ હજાર રૂપિયા. જે લોકો સારી કમાણી કરતા તેમની પાસેથી વાર્ષિક ૫ થી ૧૫ હજાર રૂપિયાની 'રિન્યુઅલ ફી' વસૂલાતી. નહીં આપે તો ધમકીઓ અને પોલીસના નામે ડર બતાવતા.
આ સ્કેમ કેટલું મોટું હતું? પોલીસ તપાસમાં ખબર પડી કે આ ટોળકી પાસે ૧,૨૦૦ થી ૧,૬૦૦ ફરજી ડિગ્રીઓનો સંપૂર્ણ ડેટાબેઝ હતો. એટલે કે આટલા લોકો કોઈ વૈધ અભ્યાસ વગર 'ડોક્ટર' બનીને પ્રેક્ટિસ કરી રહ્યા હતા. આમાંના ઘણા ક્લિનિકમાં એલોપેથી દવાઓ, ઇન્જેક્શન અને નાના-મોટા ઓપરેશન પણ થતા હતા.
પોલીસે ૧૩-૧૪ લોકોની ધરપકડ કરી. આમાં મુખ્ય આરોપીઓ સાથે ૧૦-૧૪ ફરજી ડોક્ટરો પણ સામેલ હતા. ઘણા ક્લિનિકમાંથી ઢગલાબંધ દવાઓ, ઇન્જેક્શન અને મેડિકલ સામગ્રી જપ્ત થઈ.
સૌથી દુ:ખદ ભાગ- એક ફરજી ડોક્ટર ની ખોટી સારવારથી એક માસૂમ બાળકીનું મોત થઈ ગયું હતું. આવા અનેક કેસ સામે આવ્યા જ્યાં અભણ અને વિના તાલીમના લોકો દર્દીઓની જિંદગી સાથે રમત રમી રહ્યા હતા. આ માત્ર પૈસાની રમત નહોતી, પરંતુ હજારો લોકોની જિંદગીનો સવાલ હતો.
સત્ય આ છે- અસલી MBBS ડોક્ટર બનવા માટે NEET પાસ કરીને ૫.૫ વર્ષની કડક અભ્યાસ અને ઇન્ટર્નશિપ કરવી પડે છે. પરંતુ અહીં ૭૦ હજારમાં ૧૫ દિવસમાં 'ડોક્ટર' બની જવું સરળ બનાવી દીધું. આ આખા દેશમાં વધતી ફરજી ડોક્ટરોની સમસ્યાનું એક મોટું ઉદાહરણ છે.
જો તમે કે તમારા પરિવારના કોઈની સારવાર ચાલી રહી હોય તો કૃપા કરીને હંમેશા ડોક્ટરની ડિગ્રી, MCI કે રાજ્ય મેડિકલ કાઉન્સિલમાં રજિસ્ટ્રેશન અને વેલિડિટી તપાસી લો. એક નાની બેદરકારી જીવન લઈ શકે છે.
સજ્જાદ અલી નાયાણી✍🏼
ફ્રાઈડે વર્લ્ડ 25/12/2025