આજે ૧૪ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ – ગુજરાતમાં ઉત્તરાયણ- નો તહેવાર પૂરજોશમાં ઉજવાઈ રહ્યો છે. અમદાવાદની અગાશીઓ પર પતંગબાજોની ભીડ, આકાશમાં લહેરાતી રંગબેરંગી પતંગો અને 'કાઈ પો ચે'ના નારા – આ બધું જ આનંદનું વાતાવરણ સર્જી રહ્યું છે. પરંતુ આ ખુશીના માહોલ વચ્ચે એક ગંભીર ચિંતા પણ સામે આવી છે: હવામાં ભળેલું પ્રદૂષણ અને કાતિલ ઠંડીનો બેવડો હુમલો!
અમદાવાદનો એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) આજે 'ખરાબ'થી 'ગંભીર' શ્રેણીમાં પહોંચી ગયો છે. વિવિધ સ્ત્રોતો અનુસાર AQI ૧૮૦થી ૨૩૦+ વચ્ચે નોંધાયો છે, જેમાં PM2.5 અને PM10ના સ્તરો ભયજનક રીતે વધ્યા છે. ઉત્તરાયણ દરમિયાન મોટા પ્રમાણમાં ફટાકડા ફોડવામાં આવે છે, વાહનોનો ધુમાડો વધે છે અને શિયાળાની ઠંડીને કારણે સ્મોગ જામે છે – આ બધું મળીને હવાને ઝેરી બનાવી રહ્યું છે.
અહીં કેટલીક તસવીરો જુઓ, જેમાં પતંગોની રમત અને પ્રદૂષણની વાસ્તવિકતા એકસાથે દેખાય છે: આ તસવીરોમાં અમદાવાદના આકાશમાં લહેરાતી પતંગોની સુંદરતા તો જોવા મળે છે, પરંતુ પાછળનું ધુમ્મસ અને હેઝી વાતાવરણ પ્રદૂષણની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
કાતિલ ઠંડીનો કહેર રાજ્યમાં ઠંડીનું જોર હજુ પણ યથાવત્ છે. તાજેતરના ડેટા અનુસાર નલિયા -માં લઘુતમ તાપમાન ૪.૮થી ૬ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી નોંધાયું છે, જે રાજ્યનું સૌથી ઠંડું સ્થળ બન્યું છે. અન્ય શહેરોમાં:
- રાજકોટ: ૯-૧૦ ડિગ્રી
- ભુજ: ૯-૧૧ ડિગ્રી
- અમદાવાદ: ૧૧-૧૩ ડિગ્રી
આ કાતિલ ઠંડીમાં પતંગબાજો વહેલી સવારે અગાશીઓ પર ઠરતા-ઠરતા પણ પતંગ ચગાવવાની મજા માણી રહ્યા છે. પવનની ગતિ ૫થી ૧૫ કિમી/કલાક રહેવાની આગાહી છે, જે પતંગબાજી માટે આદર્શ છે, પરંતુ આ જ પવન પ્રદૂષિત કણોને ફેલાવે છે.
પ્રદૂષણના મુખ્ય કારણો અને અસરો
- ફટાકડા અને પતંગબાજી ના દોરથી ઉડતી ધૂળ - વાહનોનો વધુ ધુમાડો
- શિયાળાની ઠંડીથી જામતું સ્મોગ
- ઉત્તર-પશ્ચિમ વિસ્તારોમાં (થલતેજ, બોપલ, ગોતા વગેરે) AQI સૌથી વધુ
આ ઝેરી હવાને કારણે વિઝિબિલિટી ઘટી છે અને શ્વાસની તકલીફ વધી છે. સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોની સલાહ છે:
- અસ્થમા/શ્વાસની બીમારી ધરાવતા લોકો બહાર ઓછા નીકળે
- વૃદ્ધો અને બાળકો માટે માસ્ક ફરજિયાત
- બહાર જતી વખતે N95 માસ્કનો ઉપયોગ કરો
ઉત્તરાયણ એ ખુશી અને ઉત્સાહનો તહેવાર છે, પરંતુ આ વખતે તે આપણને પર્યાવરણ અને સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યેની જવાબદારી પણ યાદ અપાવે છે. પતંગબાજીની મજા માણીએ, પરંતુ પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરીને
– કારણ કે સ્વચ્છ હવા વિના આનંદ અધૂરો છે!
આ તહેવારમાં સુરક્ષિત રહો, માસ્ક પહેરો અને પર્યાવરણનું ધ્યાન રાખો.
હેપ્પી ઉત્તરાયણ!-🌟🪁
Sajjadali Nayani ✍
Friday World January 14,2026
