-Friday World 🌎 16 માર્ચ, 2026
મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા-ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેના તીવ્ર યુદ્ધની લપેટમાં હવે ગુજરાત પણ આવી ગયો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરના તણાવ અને ઈરાનના તેલ-ગેસ એક્સપોર્ટમાં વિક્ષેપને કારણે ભારતમાં LPG (લિક્વિડ પેટ્રોલિયમ ગેસ)નો સપ્લાય ખોરવાયો છે. ખાસ કરીને કોમર્શિયલ સિલિન્ડર (હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને કેટરિંગ માટે વપરાતા 19 કિલોના સિલિન્ડર)ની અછતે ગુજરાતના હોટલ-કેટરિંગ ઉદ્યોગને ભારે ફટકો પહોંચાડ્યો છે. હાઈવે પરની ધાબાઓથી લઈને અમદાવાદ, સુરત જેવા શહેરોની રેસ્ટોરન્ટ્સ અને લારીઓ સુધી બધે જ અસર જોવા મળી રહી છે.
→ યુદ્ધની આગ ગુજરાતના રસોડામાં પહોંચી ઈરાન-ઈઝરાયેલ-અમેરિકા યુદ્ધને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તેલ-ગેસનું વહન થંભી ગયું છે. ભારત જેવા તેલ આયાત પર નિર્ભર દેશમાં આની સીધી અસર LPG સપ્લાય પર પડી છે. સરકારે ઘરગથ્થુ LPGને પ્રાયોરિટી આપીને ઔદ્યોગિક અને કોમર્શિયલ સપ્લાયમાં 50% કાપ મૂક્યો છે. ગુજરાતમાં આ કાપ વધુ તીવ્ર છે, જેના કારણે હોટલો અને કેટરર્સને ગેસ મેળવવો મુશ્કેલ બની ગયો છે. પરિણામે, ઘણી હોટલોમાં રસોડું બંધ થઈ ગયું છે અને કેટરિંગ ઓર્ડર્સ રદ થઈ રહ્યા છે.
→ તળેલી વાનગીઓ ગાયબ, મેનુમાં માત્ર ઉકાળેલી વસ્તુઓ! અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત અને રાજકોટ જેવા શહેરોમાં હોટલો અને લારીઓ પર 'ભજિયા-સમોસા, તળેલી વાનગીઓ નહીં મળે' તેવા પાટિયા લાગી ગયા છે. ડીપ ફ્રાયિંગ માટે જરૂરી ગેસની અછતને કારણે મેનુ કાર્ડમાંથી અનેક આઈટમ્સ ગાયબ થઈ ગઈ છે. હવે માત્ર ખીચડી, દાળ-ભાત, રોટલી-શાક જેવી સરળ વાનગીઓ જ મળે છે. હાઈવે પરના ધાબાઓ પર પણ પરિસ્થિતિ વિકટ છે – ટ્રક ડ્રાઈવરો અને મુસાફરોને તળેલું નાસ્તું ન મળતાં બીજા વિકલ્પો તરફ વળવું પડે છે.
→ કાળાબજારમાં સિલિન્ડરનો ભાવ 4500 રૂપિયા સુધી! સામાન્ય દિવસોમાં 1800-2000 રૂપિયામાં મળતો 19 કિલોનો કોમર્શિયલ સિલિન્ડર હવે કાળાબજારમાં 4500 રૂપિયા સુધી વેચાઈ રહ્યો છે. હોટલ સંચાલકોને તરત સિલિન્ડર મળતા નથી, જેથી તેઓને કોલસા અને લાકડાનો વિકલ્પ અપનાવવો પડે છે. આનાથી રસોડામાં ધુમાડો અને ધૂમ્ર વધ્યો છે, જે આરોગ્ય માટે પણ જોખમી છે. કોલસાના ભાવમાં પણ 20% વધારો થયો છે, જેથી ખર્ચ વધુ વધી ગયો છે. ગુજરાત પોલીસે કાળાબજારીઓ અને હોર્ડર્સ સામે કડક કાર્યવાહીની ચેતવણી આપી છે, પરંતુ સમસ્યા હજુ ઉકેલાઈ નથી.
→ ઇન્ડક્શન અને ઇલેક્ટ્રિક સગડીની માંગમાં ધમાકો ગેસની અછત વચ્ચે લોકોએ ઇન્ડક્શન સ્ટવ અને ઇલેક્ટ્રિક સગડી તરફ વળ્યા છે. બજારમાં ઇન્ડક્શનની માંગ 25% વધી છે અને ભાવમાં 15%નો ઉછાળો આવ્યો છે. ઘણા સ્ટોર્સમાં 'આઉટ ઓફ સ્ટોક'ના પાટિયા લાગી ગયા છે. ગ્રાહકોએ 10-15 દિવસનું એડવાન્સ બુકિંગ કરવું પડે છે. ઘરગથ્થુ ગેસનું બુકિંગ પણ 25 દિવસની વેઈટિંગ પર પહોંચી ગયું છે.
→ હોટલ એસોસિએશનની રજૂઆત અને આર્થિક નુકસાન ગુજરાત હોટલ એન્ડ રેસ્ટોરન્ટ એસોસિએશને સરકાર સમક્ષ રજૂઆત કરી છે કે કોમર્શિયલ ગેસ સપ્લાયમાં અવરોધને કારણે ઉદ્યોગને મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ઘણી હોટલોમાં ગ્રાહકોની સંખ્યા ઘટી છે, જેથી આવકમાં 30-40%નો ઘટાડો થયો છે. જો આ સ્થિતિ લાંબી ચાલશે તો અનેક હોટલો અને કેટરર્સ બંધ થઈ શકે છે, જેનાથી હજારો લોકોની રોજગારી જોખમમાં મુકાશે. સરકારે કેટલાક ઔદ્યોગિક યુનિટ્સને અલ્ટરનેટિવ ફ્યુઅલ વાપરવાની મંજૂરી આપી છે, પરંતુ હોટલ ઉદ્યોગ માટે આ પૂરતું નથી.
→ ભાવવધારાની આશંકા અને ગ્રાહકો પર અસર હોટલ સંચાલકોને ખર્ચ વધતાં ભાવ વધારવા પડશે, જેથી સામાન્ય ગ્રાહકોનું બજેટ ખોરવાશે. જે લોકો મહિને એક-બે વાર હોટલમાં જમવા જાય છે, તેઓ પણ ઘરે જમવાનું પસંદ કરશે. આર્થિક રીતે નબળા વર્ગને આની સૌથી વધુ અસર પડશે.
ઈરાન યુદ્ધની આગ હવે ગુજરાતના રસોડા અને બિઝનેસમાં પહોંચી ગઈ છે. સરકારે તાત્કાલિક પગલાં લેવા જોઈએ, નહીં તો હોટલ-કેટરિંગ ઉદ્યોગને ભારે નુકસાન થશે. હવે જોવાનું રહેશે કે આ સંકટ ક્યારે ઉકેલાશે અને સામાન્ય જીવન પરત ફરશે?
Sajjadali Nayani ✍
Friday World 🌎 16 માર્ચ, 2026
