બાબ-અલ-મંદબ પર અંસારુલ્લાહનો કબજો: લાલ સમુદ્રના 3 વ્યૂહાત્મક ટાપુઓ પર નિયંત્રણ, વિશ્વનો તેલ માર્ગ ખતરામાં

-Friday World September 22,2026

યમન યુદ્ધ હવે માત્ર રણ સુધી સીમિત નથી, તે સમુદ્રમાં ઉતરી ગયું છે. ઈરાન સમર્થિત અંસારુલ્લાહ ચળવળએ સપ્ટેમ્બર 2026ના બીજા અઠવાડિયામાં વીજળી વેગે હુમલો કરીને લાલ સમુદ્રના સૌથી મહત્વના જળમાર્ગ બાબ-અલ-મંદબ સ્ટ્રેટ ના યમની છેડા અને ત્રણ વ્યૂહાત્મક ટાપુઓ પર સંપૂર્ણ કબજો કરી લીધો છે. આ ઘટનાએ વૈશ્વિક શિપિંગ અને ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટમાં હડકંપ મચાવી દીધો છે.

શું થયું? 18 કલાકમાં બાજી પલટી

યમનની સાઉદી સમર્થિત સરકારના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અંસારુલ્લાહ દળોએ પહેલા ઐતિહાસિક બંદર શહેર મોખા પર કબજો કર્યો. ત્યારબાદ તેઓએ દહુબાબના દરિયાકાંઠાના વિસ્તાર પર નિયંત્રણ મેળવ્યું અને 11 સપ્ટેમ્બરે સવારે નાની બોટોમાં સશસ્ત્ર લડવૈયાઓ બાબ-અલ-મંદબની વચ્ચે આવેલા મય્યુન ટાપુ (જેને પેરીમ ટાપુ પણ કહે છે) પર ઉતર્યા.

સરકારી સૈન્યના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ કહ્યું, "પશ્ચિમ કિનારા પર અમારા નિયંત્રણમાં જે કંઈ હતું તે બધું પડી ગયું છે." માત્ર મય્યુન જ નહીં, અંસારુલ્લાહએ ગ્રેટર હનીશ અને લેસર હનીશ ટાપુઓ પર પણ કબજો કર્યો છે, જે આ સંકીર્ણ જળમાર્ગમાં સરકાર પાસે બચેલા છેલ્લા બે ટાપુઓ હતા. સાક્ષીઓએ જણાવ્યું કે બંદૂકધારીઓ બાબ-અલ-મંદબના કિનારે લશ્કરી વાહનોમાં પેટ્રોલિંગ કરી રહ્યા છે.

મય્યુન ટાપુનું મહત્વ અપાર છે. તે એક નિર્જન જ્વાળામુખી ટાપુ છે જે 28 કિલોમીટર પહોળી સામુદ્રધુનીને બે ભાગમાં વહેંચે છે. જે કોઈ આ ટાપુ પર બેસે છે, તે લાલ સમુદ્રમાંથી પસાર થતા દરેક જહાજ પર નજર રાખી શકે છે અને હુમલો કરી શકે છે.

બાબ-અલ-મંદબ કેમ આટલું મહત્વનું?

બાબ-અલ-મંદબ એટલે 'આંસુઓનો દરવાજો'. તે લાલ સમુદ્રને એડનની ખાડી અને આગળ હિંદ મહાસાગર સાથે જોડે છે. યુરોપ અને એશિયા વચ્ચેનો લગભગ 12% વૈશ્વિક વેપાર અહીંથી પસાર થાય છે.

છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ઈરાને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને બ્લોક કર્યા પછી, સાઉદી અરેબિયાએ પોતાનું 70% થી વધુ તેલ ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈન દ્વારા યાનબુ બંદર અને પછી લાલ સમુદ્ર માર્ગે મોકલવાનું શરૂ કર્યું હતું. અમેરિકાની એનર્જી ઈન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (EIA) મુજબ, બાબ-અલ-મંદબમાંથી તેલનો પ્રવાહ 2025ના અંતમાં 5.4 મિલિયન બેરલ પ્રતિદિનથી વધીને 2026ના બીજા ક્વાર્ટરમાં 8.1 મિલિયન બેરલ થઈ ગયો હતો. હવે આ બેકઅપ રૂટ પણ જોખમમાં છે.

તેલ બજાર પર અસર અને સાઉદીનો જવાબ

અંસારુલ્લાહના આ આગેકૂચ પછી સાઉદી અરેબિયાએ તરત જ પોતાની એક મોટી ઓઈલ પાઈપલાઈન બંધ કરવી પડી છે અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં સેંકડો હવાઈ હુમલા કર્યા છે. જવાબમાં અંસારુલ્લાહએ જુલાઈથી રિયાધ, જેદ્દાહ, અબહા, જિઝાન, નજરાન, તાઇફ અને યાન્બુ સહિતના શહેરો, એરપોર્ટ અને ઉર્જા માળખા પર સેંકડો ડ્રોન અને બેલિસ્ટિક મિસાઈલ હુમલા કરવાનો દાવો કર્યો છે. લાલ સમુદ્રમાં સાઉદી જહાજોને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે.

બ્રિટિશ સરકારે આ હુમલાઓની કડક નિંદા કરી છે અને કહ્યું છે કે આનાથી બાબ-અલ-મંદબ અને લાલ સમુદ્રમાં શિપિંગની સલામતી જોખમમાં મુકાઈ છે. આ ઘટના બાદ બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફરી એકવાર 100 ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયું છે.

જિબૂતી કેમ યુદ્ધથી દૂર રહેવા માંગે છે?

યમનની સામે જ આફ્રિકાના ખૂણા પર આવેલું નાનું દેશ જિબૂતી એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે અંસારુલ્લાહ અને સાઉદી સમર્થિત સરકાર વચ્ચેના યુદ્ધમાં સામેલ થવા માંગતું નથી. છતાં જિબૂતી દુનિયાનો સૌથી વધુ સૈન્ય હાજરી ધરાવતો દેશ છે. અહીં 2003થી અમેરિકાનો કેમ્પ લેમોનિયર નામનો મોટો બેઝ છે, સાથે જ ચીનનો પણ એકમાત્ર વિદેશી સૈન્ય મથક અહીં જ છે. ફ્રાન્સ અને જાપાનના પણ બેઝ છે. જો બાબ-અલ-મંદબ સંપૂર્ણ બંધ થાય તો આ તમામ શક્તિઓને સીધી અસર થશે.

અંસારુલ્લાહના રાજકીય બ્યુરોના સભ્ય હઝમ અલ-અસદે કહ્યું છે કે "બિન-સાઉદી શિપિંગ સામે કોઈ ખતરો નહીં હોય", પરંતુ જો રિયાધ હવાઈ હુમલા ચાલુ રાખશે તો તેમની પાસે "મોટા લક્ષ્યોની બેંક" છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ટાપુ પર કબજો કરવાથી હવે અંસારુલ્લાહ માત્ર લાંબા અંતરની મિસાઈલોથી જ નહીં, પરંતુ નાની બોટ, આર્ટિલરી અને ડ્રોનથી પણ જહાજોને નજીકથી નિશાન બનાવી શકશે.

આ યુદ્ધ હવે યમનની સીમાઓ વટાવીને વૈશ્વિક ઉર્જા સુરક્ષાના યુદ્ધમાં ફેરવાઈ ગયું છે.

Sajjadali Nayani ✍

Friday World September 22,2026

#Ansarullah #BabAlMandab #RedSeaCrisis #MayyunIsland #YemenConflict #GlobalShipping #OilPrice #SaudiArabia #Geopolitics #StraitOfHormuz